480 εκατ. ευρώ για τα σκουπίδια των Περιφερειών – Πώς κλειδώνουν τα νέα έργα κυκλικής οικονομίας

Πώς «κλειδώνουν» τα νέα έργα κυκλικής οικονομίας και τα αυστηρά φίλτρα του ΥΠΕΝ για την πράσινη μετάβαση των Δήμων

Σε τροχιά ριζικής αναδιαμόρφωσης μπαίνει ο χάρτης της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων στη χώρα, καθώς σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες της έρευνάς μας, «κλείδωσε» και βγαίνει στον αέρα η πολυαναμενόμενη πρόσκληση του ΕΣΠΑ 2021-2027 ύψους 480 εκατομμυρίων ευρώ.

Το κονδύλι-μαμούθ, το οποίο εξασφαλίστηκε μέσα από το πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» με συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής και εθνικούς πόρους, αποτελεί το «βαρύ πυροβολικό» της κυβέρνησης για να πιάσει η Ελλάδα τους αυστηρούς ευρωπαϊκούς στόχους ανακύκλωσης, στους οποίους παρουσιάζει διαχρονικά υστέρηση.

Η υπογραφή της σχετικής απόφασης από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση, σε στενή συνεργασία με τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, ανοίγει έναν μακρύ κύκλο υποβολής προτάσεων που θα διαρκέσει έως την 30η Απριλίου 2027.

Το νέο μοντέλο: Από τις ΜΕΑ στις ΜΑΑ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που φέρνουμε στο φως, η φιλοσοφία της χρηματοδότησης αλλάζει ριζικά. Η παραδοσιακή «διαχείριση» δίνει τη θέση της στην «ανάκτηση». Το βάρος πέφτει πλέον στις Μονάδες Ανάκτησης και Ανακύκλωσης (ΜΑΑ).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πάτρα: Οδηγός μηχανής «εκτοξεύτηκε» μετά από σοβαρό τροχαίο τη νύχτα – Δείτε εικόνες

Πρόκειται για υποδομές νέας γενιάς που θα επεξεργάζονται κατά προτεραιότητα τα απόβλητα που συλλέγονται χωριστά στην πηγή και δευτερευόντως τα σύμμεικτα σκουπίδια. Στόχος είναι η παραγωγή υψηλής ποιότητας ανακυκλώσιμων υλικών και κομπόστ, μειώνοντας στο ελάχιστο το υπόλειμμα που καταλήγει για ταφή.

Το «κλειδί» του ρεπορτάζ: Η πρόσκληση προβλέπει τη μετατροπή των υφιστάμενων Μονάδων Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ) –ακόμα και αυτών που έμειναν ημιτελείς ή τμηματοποιημένες από την προηγούμενη περίοδο 2014-2020– σε σύγχρονες ΜΑΑ.

Τι χρηματοδοτείται: Τα 5 «πακέτα» των έργων

Η έρευνά μας χαρτογραφεί τις επιλέξιμες δράσεις στις οποίες μπορούν να κατευθυνθούν τα 480 εκατομμύρια ευρώ, οι οποίες αφορούν πρώτον την κατασκευή σύγχρονων εργοστασίων επεξεργασίας και δεύτερον την αναβάθμιση των παλιών μονάδων σε μονάδες κυκλικής οικονομίας.

Παράλληλα, προβλέπεται η ολοκλήρωση έργων ΧΥΤΥ, με την αυστηρή προϋπόθεση ότι αφορούν αποκλειστικά υπολείμματα επεξεργασίας και συνδέονται άμεσα με μονάδες ανάκτησης. Επιπλέον, χρηματοδοτείται η κατασκευή απαραίτητων συνοδών έργων, όπως οι Σταθμοί Μεταφόρτωσης (ΣΜΑ), καθώς και η προμήθεια εξοπλισμού, δηλαδή κάδων και οχημάτων για τη χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων, ανακυκλώσιμων, πράσινων και ογκωδών υλικών, εξαιρώντας τα απόβλητα διευρυμένης ευθύνης παραγωγού.

Τα αυστηρά «φίλτρα» για τους Δήμους και τους ΦΟΔΣΑ

Το ρεπορτάζ αποκαλύπτει ότι τα χρήματα δεν θα μοιραστούν οριζόντια. Για να εγκριθεί μια πρόταση, οι Φορείς Διαχείρισης (ΦΟΔΣΑ) της χώρας πρέπει να είναι αποδεδειγμένα επαρκείς και να έχουν ήδη εγκεκριμένο από το ΥΠΕΝ το δικό τους Ολιστικό Σχέδιο Χωριστής Συλλογής (ΟΣΧΣ).

Ταυτόχρονα, απαιτείται ρητή επιβεβαίωση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος ότι τα προτεινόμενα έργα «κουμπώνουν» απόλυτα με τους στόχους του εκάστοτε Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ).

Η υλοποίηση αυτών των υποδομών, σε συνδυασμό με τα νέα δίκτυα χωριστής συλλογής, αναμένεται να αλλάξει την καθημερινότητα των πολιτών στις Περιφέρειες. Το στοίχημα για τους τοπικούς άρχοντες και τους ΦΟΔΣΑ είναι πλέον ο χρόνος, καθώς η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις του παρελθόντος δεν συγχωρούνται, με το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) να πιέζει ασφυκτικά για άμεσα αποτελέσματα.