5 ιστορικά σημεία του Ηρακλείου που περνάμε καθημερινά χωρίς να γνωρίζουμε την ιστορία τους

Τα βλέπουμε πηγαίνοντας στη δουλειά, για καφέ ή κάνοντας μια βόλτα στο κέντρο – Πέντε σημεία του Ηρακλείου κρύβουν πίσω τους ιστορίες αιώνων

Χιλιάδες άνθρωποι περνούν καθημερινά από μπροστά τους. Άλλοι δίνουν ραντεβού εκεί, άλλοι κάθονται για έναν καφέ και άλλοι τα προσπερνούν βιαστικά πηγαίνοντας στη δουλειά τους.

Το κέντρο του Ηρακλείου, όμως, είναι γεμάτο σημεία που αποτελούν κομμάτια μιας ιστορίας εκατοντάδων ετών.

Πίσω από κτίρια και μνημεία που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο μέρος της πόλης κρύβονται Ενετοί δούκες, Οθωμανοί, πολιορκίες, καταστροφές και διαφορετικές περίοδοι της ζωής του παλιού Χάνδακα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη στην Κρήτη για τον θάνατο του γεωπόνου Γιώργου Σηφογιαννάκη

Αυτά είναι πέντε από τα σημεία που αξίζει την επόμενη φορά να κοιτάξουμε λίγο διαφορετικά.

1. Λότζια – Εκεί όπου συγκεντρώνονταν οι ευγενείς της πόλης

Σήμερα στεγάζει το Δημαρχείο Ηρακλείου και αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα κτίρια στο ιστορικό κέντρο.

Στα χρόνια της Ενετοκρατίας, όμως, η Λότζια είχε έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο.

Ήταν χώρος συνάντησης των ευγενών και των αρχόντων, όπου συζητούνταν πολιτικά και οικονομικά ζητήματα και λαμβάνονταν αποφάσεις για τη ζωή της πόλης.

Η σημερινή Λότζια συνδέεται με τον Φραγκίσκο Μοροζίνι και χρονολογείται από τον 17ο αιώνα.

Μετά την κατάκτηση του Χάνδακα από τους Οθωμανούς το 1669, το κτίριο απέκτησε διαφορετικές χρήσεις και υπέστη σημαντικές μεταβολές.

Έτσι, το κτίριο από το οποίο σήμερα διοικείται ο Δήμος βρίσκεται ουσιαστικά σε έναν χώρο όπου η διοίκηση και η δημόσια ζωή της πόλης έχουν παρουσία εδώ και αιώνες.

2. Κρήνη Μοροζίνι – Τα Λιοντάρια δεν ήταν απλώς διακοσμητικά

Για τους Ηρακλειώτες είναι απλώς τα «Λιοντάρια».

Είναι ένα από τα πιο γνωστά σημεία συνάντησης της πόλης και καθημερινά γύρω από την πλατεία περνούν χιλιάδες κάτοικοι και επισκέπτες.

Η Κρήνη Μοροζίνι, όμως, κατασκευάστηκε για έναν πολύ πρακτικό λόγο: την ύδρευση του Ηρακλείου.

Εγκαινιάστηκε το 1628, επί γενικού προβλεπτή Φραγκίσκου Μοροζίνι.

Το νερό έφτανε στην πόλη μέσω ενός μεγάλου υδραγωγείου από πηγές της περιοχής των Αρχανών, αντιμετωπίζοντας ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα του τότε Χάνδακα.

Τα τέσσερα λιοντάρια από τα στόματα των οποίων τρέχει το νερό έγιναν τελικά ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα του σύγχρονου Ηρακλείου.

Την επόμενη φορά λοιπόν που θα πούμε «ραντεβού στα Λιοντάρια», αξίζει να θυμόμαστε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα έργο ηλικίας σχεδόν τεσσάρων αιώνων.

3. Βασιλική του Αγίου Μάρκου – Από ναός των Ενετών σε έναν από τους γνωστότερους χώρους της πόλης

Μερικά μόλις μέτρα από τα Λιοντάρια βρίσκεται ένα ακόμη κτίριο με ιστορία αιώνων.

Η Βασιλική του Αγίου Μάρκου άρχισε να οικοδομείται τον 13ο αιώνα, κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας.

Ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Μάρκο, προστάτη της Βενετίας, και αποτελούσε τον επίσημο ναό των Ενετών στην πόλη.

Στον χώρο πραγματοποιούνταν σημαντικές τελετές, ενώ εκεί ενταφιάζονταν και μέλη της βενετικής αριστοκρατίας.

Όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν τον Χάνδακα, ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί και απέκτησε μιναρέ, ο οποίος δεν σώζεται σήμερα.

Πλέον το κτίριο λειτουργεί ως Δημοτική Πινακοθήκη και φιλοξενεί εκθέσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Ένα κτίριο, δηλαδή, που ακολούθησε σχεδόν όλες τις μεγάλες ιστορικές μεταβολές της πόλης.

4. Πύλη Αγίου Γεωργίου – Ένα κομμάτι των τειχών κρυμμένο κάτω από την πόλη

Είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα ενός ιστορικού μνημείου που βρίσκεται κυριολεκτικά μέσα στην καθημερινή ζωή του Ηρακλείου.

Η Πύλη του Αγίου Γεωργίου αποτελούσε μία από τις σημαντικές εισόδους στα ενετικά τείχη.

Μέσα από αυτήν περνούσαν άνθρωποι και εμπορεύματα που κατευθύνονταν προς τις ανατολικές περιοχές έξω από την οχυρωμένη πόλη.

Η πύλη συνδεόταν με τον στρατιωτικό και αμυντικό σχεδιασμό των Ενετών, οι οποίοι μετέτρεψαν τον Χάνδακα σε μία από τις ισχυρότερα οχυρωμένες πόλεις της Μεσογείου.

Σήμερα τμήματα του μνημείου βρίσκονται κάτω από τη σύγχρονη πόλη, δίπλα στην πλατεία Ελευθερίας.

Εκατοντάδες αυτοκίνητα και πεζοί περνούν καθημερινά από πάνω και δίπλα από έναν χώρο που κάποτε αποτελούσε πραγματική πύλη εισόδου στο Ηράκλειο.

5. Κούλες – Το φρούριο που προστάτευε την είσοδο του λιμανιού

Ελάχιστες εικόνες είναι τόσο στενά συνδεδεμένες με το Ηράκλειο όσο ο Κούλες στην είσοδο του ενετικού λιμανιού.

Το επιβλητικό φρούριο που οι Ενετοί αποκαλούσαν Rocca a Mare είχε έναν ξεκάθαρο σκοπό: να προστατεύει το λιμάνι και την πόλη από επιθέσεις από τη θάλασσα.

Η σημερινή μορφή του ενετικού φρουρίου διαμορφώθηκε κατά τον 16ο αιώνα.

Τα τεράστια τείχη του, οι αποθηκευτικοί χώροι και οι θέσεις των πυροβόλων θυμίζουν τη στρατηγική σημασία που είχε το λιμάνι του Χάνδακα για τη Βενετία.

Μετά την οθωμανική κατάκτηση το φρούριο συνέχισε να χρησιμοποιείται και επικράτησε σταδιακά η ονομασία «Κούλες».

Σήμερα αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα μνημεία της πόλης και ένα σημείο από το οποίο περπατούν καθημερινά κάτοικοι, αθλητές και επισκέπτες.

Μια πόλη χτισμένη πάνω στην ίδια της την ιστορία

Το ιδιαίτερο με το Ηράκλειο είναι ότι δεν χρειάζεται κάποιος να μπει σε ένα μουσείο για να συναντήσει την ιστορία του.

Βρίσκεται στη διαδρομή από τα Λιοντάρια προς τη Λότζια, κάτω από την πλατεία Ελευθερίας και στην καθημερινή βόλτα προς το ενετικό λιμάνι.

Πολλά από τα σημεία στα οποία σήμερα δίνουμε ραντεβού, πίνουμε καφέ ή περνάμε χωρίς δεύτερη σκέψη είχαν πριν από αιώνες εντελώς διαφορετικό ρόλο.

Και ίσως την επόμενη φορά που θα περάσουμε από μπροστά τους, αξίζει να σηκώσουμε για λίγα δευτερόλεπτα το βλέμμα.

Γιατί ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας του Ηρακλείου βρίσκεται ακόμη εκεί, μπροστά μας.