Η τεράστια περιβαλλοντική σηµασία της παραλίας Παχιά Άµµος στον Σταυρό Ακρωτηρίου

Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού (S.E.A) παρουσίασε τα αποτελέσματα από εκσκαφές φωλιών θαλάσσιων χελωνών Καρέττα Καρέττα στην Παχιά Άμμο, που πραγματοποιήθηκαν το 2024 και απηύθυνε έκκληση για προστασία της περιοχής.

Το δελτίο Τύπου που παρουσίασε ο S.E.A, επικεντρώνεται στις εκσκαφές και τις παρατηρήσεις των εποπτών, τους φορείς που βοήθησαν εθελοντικά, αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το οικοσύστημα στην περιοχή.

Στις 14 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε από εθελοντές του Συλλόγου για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ η εκσκαφή συνολικά 3 φωλιών στην ανατολική πλευρά της παραλίας, πολύ κοντά στο σημείο στο οποίο κατασκευάζεται το αντλιοστάσιο ανεπεξέργαστων λυμάτων και ο αγωγός υπερχείλισης που θα καταλήγει στη θάλασσα. Οι εκσκαφές έγιναν με την παρουσία δεκάδων ανθρώπων κάθε ηλικίας που παρακολούθησαν με πολύ ενδιαφέρον την διαδικασία.

«Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας ανάλυσε διεξοδικά όλο το οπτικό υλικό που προσέφερε ο Σύλλογος μας και οι εθελοντές της ομάδας Πολιτών για την Προστασία των Θαλασσίων Χελωνών στο Ακρωτήρι με βάση την τοπογραφία της παραλίας που έχει μήκος λιγότερο του ενός χιλιομέτρου. Στα συμπεράσματα της αναφοράς, επισημαίνεται ότι η παραλία της Παχιάς Άμμου κατά την αναπαραγωγική περίοδο του 2024 είχε σημαντική πυκνότητα ωοτοκίας της Caretta caretta. Διαπιστώθηκε απόλυτα η ύπαρξη 13 φωλιών, 11 τις από οποίες εκσκάφθηκαν, και υπάρχει καλή πιθανότητα να ήταν ως και 15 φωλιές» γράφει η συντεκτική ομάδα του συλλόγου.

Τα στοιχεία που συνέλεξαν οι εθελοντές του ΑΡΧΕΛΩΝ:

οι τρείς φωλιές είχαν συνολικά 248 αυγά ενώ από αυτά εκκολάφτηκαν τα 187. Στις 17 και 18 Οκτωβρίου ακολούθησε η εκσκαφή άλλων 8 φωλιών από τον κ. Μιχάλη Δρεττάκη Βιολόγο – Ορνιθολόγο από το Εργαστήριο Οικολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης/Πανεπιστήμιο Κρήτης με την παρουσία εκπαιδευτικών από το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Βάμου και πάνω από 40 μαθητών του Γυμνασίου Κουνουπιδιανών και καθηγητών τους και τη βοήθεια μελών του Συλλόγου και της Ομάδας Πολιτών για την Προστασία των Θαλασσίων Χελωνών στο Ακρωτήρι.
Τα στοιχεία βασίζονται στη σύντομη αναφορά την οποία συνέταξε ο κ. Δρεττάκης για την πολύτιμη βιοποικιλότητα της περιοχής και στην οποία τονίζεται ότι από την εθελοντική δράση του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού και της Ομάδας Πολιτών για την Προστασία των Θαλασσίων Χελωνών στο Ακρωτήρι πιστοποιήθηκαν πολλές έξοδοι της Caretta caretta και κατοχυρώθηκε η ύπαρξη αρκετών φωλιών με τα ίχνη των ώριμων θηλυκών ή των νεοσσών.
Άλλες πιθανές ή και εξακριβωμένες, μέσω ιχνών νεοσσών, θέσεις φωλεοποίησης αναζητήθηκαν αλλά χωρίς καθαρό και σχετικά ακριβή αρχικό εντοπισμό τους δεν στάθηκε δυνατή η εύρεση τους.
Διαπιστώθηκε πάντως η ύπαρξη ενός σημαντικού αριθμού φωλιών σε θέσεις ψηλά στις αμμοθίνες της Παχιάς Άμμου, κάτι που σύμφωνα με τους επιστήμονες αποτελεί καλή ένδειξη μιας ωοτοκίας και δείχνει πόσο σημαντικές είναι οι αμμοθίνες για το οικοσύστημα.

ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η εκτίμηση της σημαντικότητας της Παχιάς Άμμου για το είδος θα χρειαστεί μια χρονοσειρά αρκετών ετών με επαρκή στοιχεία για να γίνει, σύμφωνα με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας ανάλυσε διεξοδικά όλο το οπτικό υλικό που προσέφερε ο Σύλλογος µας και οι εθελοντές της οµάδας Πολιτών για την Προστασία των Θαλασσίων Χελωνών στο Ακρωτήρι µε βάση την τοπογραφία της παραλίας που έχει µήκος λιγότερο του ενός χιλιοµέτρου. Στα συµπεράσµατα της αναφοράς, επισηµαίνεται ότι η παραλία της Παχιάς Άµµου κατά την αναπαραγωγική περίοδο του 2024 είχε σηµαντική πυκνότητα ωοτοκίας της Caretta caretta. ∆ιαπιστώθηκε απόλυτα η ύπαρξη 13 φωλιών, 11 τις από οποίες εκσκάφθηκαν, και υπάρχει καλή πιθανότητα να ήταν ως και 15 φωλιές.

Από τα δεδομένα αυτής της χρονιάς προκύπτει:

ότι τουλάχιστον πέντε θηλυκά άτομα Caretta caretta χρησιμοποίησαν την παραλία για την αναπαραγωγή τους (από μία ως και τρεις φορές), αριθμός που χαρακτηρίζεται από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης ως αξιόλογος.
Τα βιντεοσκοπημένα άτομα δείχνουν να είναι μικρού ως μέσου μεγέθους και πιθανότερο είναι ο πληθυσμός να έχει αρκετά νεαρά άτομα δηλ. χελώνες που μόλις έχουν μπει στην αναπαραγωγική περίοδο κάτι που ανταποκρίνεται και στο σχετικά μικρό μέσο όρο του αριθμού αυγών από τις φωλιές που εκσκάφτηκαν.
Η αναπαραγωγική επιτυχία των φωλιών στις οποίες έγινε εκσκαφή ήταν καλή. Μόνο η πρώτη φωλιά-η οποία εντοπίστηκε στις 24 Μαΐου- ίσως λόγω πρωιμότητας είχε πολύ περιορισμένη εκκόλαψη.
Συνολικά σε 10 πλήρως καταγραφέντες κατά τις εκσκαφές φωλιές μετρήθηκαν 781 αυγά, δηλαδή 78,1 αυγά ανά φωλιά.
Εκκολάφθηκαν 574 αυγά οπότε η επιτυχία εκκόλαψης 73,5%. Υπολογίζεται λοιπόν ότι τουλάχιστον 500 χελωνάκια έφθασαν με ασφάλεια στη θάλασσα! Βάση των επιστημονικών δεδομένων σχετικά με τον κύκλο ζωής των θαλασσίων χελωνών τα εκατοντάδες χελωνάκια που γεννήθηκαν φέτος στην Παχιά Άμμο στη διαδρομή τους από τη φωλιά προς τη θάλασσα τις πρώτες στιγμές της ζωή τους, χαρτογράφησαν και απομνημόνευσαν την παραλία στην οποία γεννήθηκαν, ώστε μετά από περίπου 20 χρόνια όταν πλέον θα έχουν ενηλικιωθεί θα ξαναγυρίσουν στην ίδια παραλία για να εναποθέσουν τα δικά τους αυγά.

Στο τέλος, ο S.E.A τονίζει: «Είναι χρέος όλων μας να εξασφαλίσουμε την προστασία της περιοχής και τη διατήρηση αυτού του τόσου εμβληματικού είδους της άγριας φύσης. Να σημειωθεί ότι η αναφορά αυτή είναι σύντομη και θα ακολουθήσει αναλυτικότερη από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης με λεπτομέρειες για την σημασία της παραλίας Παχιάς Άμμου για την χλωρίδα, πανίδα και γενικότερα».