Βενεζουέλα: Αυτοί ελέγχουν πραγματικά την χώρα – Διοικούν την αστυνομία, τον στρατό και τα παραστρατιωτικά σώματα

Ο στρατός υπήρξε διαχρονικά ο θεσμός που είτε κατήργησε είτε αποκατέστησε τη δημοκρατία

Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις δεν σήμανε το τέλος της εξουσίας στη Βενεζουέλα. Σήμανε την αρχή μιας εξαιρετικά εύθραυστης μετάβασης, όπου το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος έφυγε, αλλά ποιος ελέγχει τα όπλα.

Επισήμως, η Ντέλσι Ροντρίγκες παρουσιάζεται ως η de facto ηγέτιδα της χώρας. Στην πράξη, όμως, η τύχη της Βενεζουέλας εξαρτάται από δύο άνδρες που στάθηκαν δίπλα της όταν καταδίκαζε δημόσια την αμερικανική επιχείρηση: τον υπουργό Εσωτερικών Διοσντάδο Καμπέγιο και τον υπουργό Άμυνας Βλαντίμιρ Παδρίνο.

Είναι οι άνθρωποι που διοικούν την αστυνομία, τον στρατό και τα παραστρατιωτικά σώματα. Οι ίδιοι μηχανισμοί που κράτησαν τον Μαδούρο στην εξουσία για πάνω από μια δεκαετία με βίαιη καταστολή, συλλήψεις και φόβο.

Μαδούρο χωρίς Μαδούρο: Ποιος κρατά πραγματικά την εξουσία

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αυτή είναι η αστυνομικός που κατηγορείται για… μπαλωθιές (Φώτο)

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ροντρίγκες έχει διαβεβαιώσει την Ουάσιγκτον πως θα συνεργαστεί, τώρα που ο Μαδούρο βρίσκεται αντιμέτωπος με πολυετή φυλάκιση στις ΗΠΑ. Όμως πρώην Αμερικανοί διπλωμάτες προειδοποιούν ότι η εξουσία της είναι εύθραυστη, γράφει η Wall Street Journal.

«Αν ο Καμπέγιο ή ο Παδρίνο θελήσουν, μπορούν να την παραμερίσουν άμεσα», σημειώνει ο Μπράιαν Νάρανχο, πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. «Είναι αυτοί που διοικούν ανθρώπους με όπλα. Αυτοί έχουν την τελική ψήφο».

Η ιστορία της Βενεζουέλας επιβεβαιώνει τον κίνδυνο. Ο στρατός υπήρξε διαχρονικά ο θεσμός που είτε κατήργησε είτε αποκατέστησε τη δημοκρατία. Και σήμερα παραμένει ο μόνος μηχανισμός του κράτους που λειτουργεί – έστω και διεφθαρμένα.

Ο Διοσντάδο Καμπέγιο θεωρείται ο σκληρός εκτελεστής του καθεστώτος. Πρώην στρατιωτικός, παλιός σύντροφος του Ούγκο Τσάβες και για χρόνια το «νούμερο δύο» πίσω από τον Μαδούρο, έχτισε τη δύναμή του ελέγχοντας παραστρατιωτικές ομάδες που διέλυαν διαδηλώσεις με μηχανές και όπλα.

Είναι καταζητούμενος στις ΗΠΑ με επικήρυξη 25 εκατ. δολαρίων για υποθέσεις ναρκωτικών και φέρεται ως κεντρικό πρόσωπο στο περιβόητο Cartel de los Soles – ένα δίκτυο στρατιωτικών που εμπλέκεται σε διακίνηση κοκαΐνης, χρυσού και καυσίμων.

Ο Παδρίνο, από την άλλη, είναι πιο σιωπηλός αλλά εξίσου επικίνδυνος. Τετράστερος στρατηγός, επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων από το 2014, κράτησε τον στρατό πιστό στον Μαδούρο απέναντι σε επανειλημμένες απόπειρες πραξικοπήματος. Διατηρούσε στενές σχέσεις με την Κούβα και τη Ρωσία, ενώ φέρεται να είχε τον έλεγχο λιμανιών, κοινωνικών προγραμμάτων και παράνομων δραστηριοτήτων.

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η ανοχή σε αυτές τις δραστηριότητες ήταν το «λάδωμα» που διασφάλιζε την πίστη του στρατεύματος.

Η Βενεζουέλα μετά τον Μαδούρο και το αμερικανικό στοίχημα

Για την Ουάσιγκτον, το στοίχημα είναι σαφές: να πειθαρχήσει την παλιά ελίτ χωρίς να προκαλέσει χάος. Η σύλληψη του Μαδούρο έδειξε ότι οι ΗΠΑ μπορούν να χτυπήσουν την κορυφή. Αλλά δεν διέλυσε τον μηχανισμό.

Γι’ αυτό και, παρά τη λαϊκή αντιπάθεια προς τον Μαδούρο, στους δρόμους της Βενεζουέλας δεν ξέσπασαν πανηγυρισμοί. «Ο κόσμος φοβάται ακόμη, γιατί οι ίδιοι άνθρωποι παραμένουν στην εξουσία», λένε αναλυτές ασφάλειας.

Ο Τραμπ έχει ήδη προειδοποιήσει για δεύτερη, μεγαλύτερη στρατιωτική επέμβαση αν υπάρξει ανταρσία. Όμως κάθε κλιμάκωση αυξάνει τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης σε μια χώρα γεμάτη ένοπλες ομάδες και ξένες επιρροές.

Μαδούρο, αντιπολίτευση και το κενό εκπροσώπησης

Στο περιθώριο αυτών των εξελίξεων βρίσκεται η δημοκρατική αντιπολίτευση. Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης, κατάφερε να διαφύγει από την παρανομία και να παραλάβει το βραβείο της στο Όσλο. Όμως το πολιτικό της κίνημα μοιάζει παγωμένο.

Ο Τραμπ την χαρακτήρισε «συμπαθή», αλλά χωρίς επαρκή στήριξη για να κυβερνήσει. Η αντιπολίτευση περιμένει να δει αν οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν τελικά με τα απομεινάρια του καθεστώτος ή αν θα ανοίξουν τον δρόμο για πραγματική πολιτική μετάβαση.

Η απομάκρυνση του Μαδούρο ήταν ένα θεαματικό χτύπημα. Δεν ήταν, όμως, η ανατροπή του συστήματος που κυβέρνησε τη Βενεζουέλα για ένα τέταρτο του αιώνα. Όσο ο Καμπέγιο και ο Παδρίνο κρατούν τον έλεγχο των όπλων, η χώρα θα ισορροπεί ανάμεσα σε ελεγχόμενη μετάβαση και επικίνδυνο χάος.

Και αυτό κάνει το στοίχημα της επόμενης μέρας πιο αβέβαιο από ποτέ.