Οι τελευταίες πληροφορίες του OnAlert.gr συγκλίνουν στο γεγονός ότι τα Block 50 χαρακτηρίζονται ως κορυφαία προτεραιότητα και η αναβάθμισή τους αντιμετωπίζεται ως κρίσιμος κρίκος για την ομοιογένεια του στόλου, τη διατήρηση υψηλών διαθεσιμοτήτων αλλά και για τη συνέχεια της γραμμής Viper στην ΕΑΒ.
Το σημαντικότερο στοιχείο των τελευταίων ημερών αφορά την ίδια τη διαδικασία που πρέπει να «ξεκλειδώσει» το επόμενο βήμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, προκειμένου να προχωρήσει η αποστολή LOA, ώστε να παραληφθεί το LOR και να αποκτήσει θεσμικό και διαπραγματευτικό βάρος το αίτημα της ελληνικής πλευράς, έχει ζητηθεί από την αμερικανική κυβέρνηση επίσημο έγγραφο πρότασης, με ακριβή στοιχεία διαμόρφωσης, τιμές, χρονοδιάγραμμα, πακέτα υποστήριξης και τις τεχνικές παραμέτρους που θα καθορίσουν τον τελικό σχεδιασμό.
Το έγγραφο αναμένεται να περάσει στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας μέσω του αρμόδιου γραφείου της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα.
Μέχρι σήμερα, στα χέρια του Επιτελείου υπάρχει μόνο ένα ανεπίσημο draft, το οποίο δεν αρκεί για να «τρέξουν» με ασφαλή τρόπο τα βήματα που ακολουθούν, ούτε για να κλείσουν εκκρεμότητες που επηρεάζουν κόστος και χρόνο.
Η «γραμμή» είναι ξεκάθαρη: Το πρόγραμμα προχωρά
Η κοινή απόφαση της Στρατιωτικής Ηγεσίας κινείται σε σαφή άξονα, με στόχο το πρόγραμμα να προχωρήσει, αφού άλλωστε έχει ήδη ενταχθεί στο ΜΠΑΕ. Αυτό από μόνο του ανεβάζει την υποχρέωση υλοποίησης σε επίπεδο στρατηγικού προγραμματισμού, καθώς δεν μιλάμε για πρόθεση, αλλά για έναν σχεδιασμό που έχει καταγραφεί ως προτεραιότητα με συγκεκριμένη λογική συνέχειας και επιχειρησιακής αναγκαιότητας.
Η συζήτηση περί ακύρωσης δεν είναι καινούργια. Επανέρχεται, όμως, κάθε φορά που το οικονομικό περιβάλλον πιέζει ή όταν ανοίγουν παράλληλα μεγάλα προγράμματα, όπως η υποστήριξη υφιστάμενων μέσων, οι ανάγκες σε όπλα και ανταλλακτικά, οι υποδομές για νέες πλατφόρμες και φυσικά η προοπτική των F-35.
Ωστόσο, η ουσία είναι διαφορετική, καθώς το F-35 αποτελεί στρατηγική επιλογή επόμενης γενιάς, αλλά δεν μπορεί να καλύψει από μόνο του το «βάθος» αριθμών και την αντοχή εξόδων που απαιτείται σε ένα περιβάλλον υψηλής έντασης. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που το F-16 Viper παραμένει ο μαζικός πολλαπλασιαστής ισχύος και η αναβάθμιση των Block 50 κρίνεται απαραίτητη για να μην δημιουργηθεί στόλος πολλών ταχυτήτων.
Πίεση χρόνου για υλοποίηση του προγράμματος
Η πίεση χρόνου είναι μετρήσιμο επιχειρησιακό και οικονομικό δεδομένο. Κάθε καθυστέρηση αυξάνει τρία παράλληλα ρίσκα:
- Επιχειρησιακό ρίσκο: Τα 38 Block 50 αποτελούν υπολογίσιμο κομμάτι της μαχητικής ισχύος. Αν μείνουν τεχνολογικά πίσω την ώρα που ο κορμός των F-16 περνά σε ανώτερο επίπεδο αισθητήρων και δικτύωσης, το Επιτελείο θα κληθεί να διαχειριστεί έναν στόλο με διαφορετικές δυνατότητες και διαφορετικούς κανόνες στην ίδια αεροπορική εικόνα. Σε κρίση, αυτό μεταφράζεται σε περιορισμούς, όχι σε ευελιξία.
- Βιομηχανικό ρίσκο: Η ΕΑΒ έχει επενδύσει χρόνο, εκπαίδευση και πιστοποιήσεις, έχει αποκτήσει εμπειρία σε ένα πρόγραμμα υψηλής τεχνολογικής απαίτησης και έχει σταδιακά βελτιώσει ρυθμούς. Ένα μεγάλο «κενό» μετά το πρόγραμμα των 83 Block 52+/52M δεν σημαίνει απλώς παύση αλλά απώλεια ρυθμού, μετακίνηση εξειδικευμένου προσωπικού, διάβρωση τεχνογνωσίας και τελικά μεγαλύτερο κόστος επανεκκίνησης.
- Οικονομικό και διαπραγματευτικό ρίσκο: Η καθυστέρηση αυξάνει την πιθανότητα αλλαγών σε τιμές, διαθεσιμότητα υλικών, απαιτήσεις, ακόμη και στη «σειρά προτεραιότητας» που δίνει η αμερικανική πλευρά σε FMS προγράμματα. Το «παράθυρο» σταθερότητας δεν είναι απεριόριστο, αφού όσο περνά ο χρόνος, αυξάνεται ο κίνδυνος δυσμενέστερων οικονομικών δεδομένων.
Λαμβάνοντας υπόψη όλες αυτές τις παραμέτρους, η απαίτηση για επίσημο έγγραφο πρότασης αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Στόχος είναι να περάσει η διαδικασία από το στάδιο των ανεπίσημων συζητήσεων και αλληλογραφίας σε θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει δεσμευτικό σχεδιασμό, σαφή χρονοδιάγραμμα και κλείσιμο των τεχνικών λεπτομερειών που καθορίζουν τελικά το κόστος.
Από τα 83 στα 121 Viper: Ο στόχος της ομοιογένειας
Ο στρατηγικός στόχος περιγράφεται καθαρά ως η δημιουργία ενιαίου κορμού 121 F-16 σε διαμόρφωση Viper. Η ομοιογένεια αποτελεί επιχειρησιακό όφελος πρώτης γραμμής.
Ένας ομοιογενής κορμός σημαίνει:
- κοινές διαδικασίες εκπαίδευσης και αξιοποίησης
- κοινά πακέτα ανταλλακτικών και υποστήριξης, άρα καλύτερη προβλεψιμότητα κόστους
- κοινή δικτύωση και ανταλλαγή δεδομένων
- κοινή φιλοσοφία αποστολών, από αναχαίτιση μέχρι κρούση και ναυτική συνεργασία
- μεγαλύτερη ευελιξία στη διάθεση Μοιρών χωρίς περιορισμούς στη διαμόρφωση.
Σε μια αεροπορική αναμέτρηση όπου το αποτέλεσμα κρίνεται από την ποιότητα της πληροφορίας, την ταχύτητα απόφασης και τη συνεργασία πλατφορμών, η δυνατότητα διάθεσης μεγάλου αριθμού αεροσκαφών στο ίδιο επίπεδο αισθητήρων και δικτυοκεντρικής λειτουργίας δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά ζητούμενο και προϋπόθεση αποτροπής.
Ο ρόλος της ΕΑΒ ως κέντρο βάρους
Το πιο κρίσιμο στοιχείο στον σχεδιασμό είναι να αντιμετωπιστούν τα Block 50 όχι ως νέο πρόγραμμα από μηδενική βάση, αλλά ως φυσική συνέχεια της γραμμής Viper που έχει ωριμάσει στην ΕΑΒ. Το πρόγραμμα των 83 Block 52+/52+ ADV έχει ήδη διανύσει τη φάση όπου η γραμμή οργανώνεται και περνά σε στάδιο παραγωγικής ωριμότητας. Αυτό είναι ένα κεφάλαιο που πρέπει να αξιοποιηθεί, όχι να χαθεί.
Η ΕΑΒ έχει περάσει από δυσκολίες, τεχνικά εμπόδια και περιόδους χαμηλότερου ρυθμού. Παρά τα προβλήματα, η εικόνα έχει βελτιωθεί, το πρόγραμμα παράγει αποτέλεσμα και η εμπειρία έχει συσσωρευτεί.
Αν ο σχεδιασμός των Block 50 υλοποιηθεί χρονικά αμέσως μετά, η χώρα και η εθνική αμυντική βιομηχανία κερδίζει:
- διατήρηση τεχνογνωσίας και ανθρώπινου δυναμικού
- σταθερή ροή εργασιών και βελτίωση ρυθμών
- ομαλή μετάβαση χωρίς απώλεια παραγωγικής δυναμικής
- καλύτερη συνολική διαχείριση ανταλλακτικών, δοκιμών και πιστοποιήσεων
Αντίθετα, ένα μεγάλο κενό δεν δημιουργεί απλώς καθυστέρηση στην παράδοση των αναβαθμισμένων αεροσκαφών. Δημιουργεί δομικό πρόβλημα επανεκκίνησης, επανεκπαίδευσης, επαναφοράς πιστοποιήσεων στην πράξη, ανάκτησης ρυθμού, και τελικά μεγαλύτερο κόστος.
Κομβική η τήρηση της επίσημης διαδικασίας
Το αίτημα για επίσημο έγγραφο πρότασης δεν είναι γραφειοκρατική λεπτομέρεια, αλλά το σημείο που μετατρέπει μια συζήτηση σε πρόγραμμα με μετρήσιμα δεδομένα. Με ένα ανεπίσημο draft μπορούν να γίνουν εκτιμήσεις. Με ένα επίσημο πακέτο πρότασης μπορούν να ληφθούν αποφάσεις που «κλειδώνουν» χρονοδιάγραμμα, διαμόρφωση, υποστήριξη και συνολικό κόστος.
Σε πρακτικό επίπεδο, το επίσημο έγγραφο δίνει:
- σαφή τεχνική διαμόρφωση
- αναλυτική κοστολόγηση ανά κατηγορία χρονοδιάγραμμα ροής υλικών και παραδόσεων
- πλαίσιο FMS που μειώνει αβεβαιότητες και αποτρέπει αιφνιδιασμούς
- βάση για θεσμικές εγκρίσεις και για το πέρασμα από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής
Αυτός είναι ο λόγος που η ελληνική πλευρά επιδιώκει να φύγει άμεσα από την «γκρίζα» ζώνη της ανεπίσημης πληροφόρησης και να αποκτήσει στα χέρια της ένα επίσημο κείμενο που θα λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς σε όλα τα επόμενα στάδια.
Τι προσφέρει το Viper: Αισθητήρες, επεξεργασία, δικτύωση
Η αναβάθμιση σε Viper αποτελεί αλλαγή επιπέδου στον τρόπο που το αεροσκάφος βλέπει, επεξεργάζεται και εμπλέκει στόχους.
- Ραντάρ AESA AN/APG-83 (SABR):
Καλύτερη επίγνωση, ταυτόχρονη παρακολούθηση και εμπλοκή πολλαπλών στόχων, ισχυρότερη αντοχή σε παρεμβολές, βελτιωμένες δυνατότητες χαρτογράφησης και στοχοποίησης σε ξηρά και θάλασσα. Σε ένα περιβάλλον όπως το Αιγαίο, με σύνθετο γεωγραφικό ανάγλυφο και αυξημένη ηλεκτρονική δραστηριότητα, το AESA λειτουργεί ως προϋπόθεση επιβίωσης και αποτελεσματικότητας.
- Νέος υπολογιστής αποστολής και ψηφιακή αρχιτεκτονική avionics:
Η επεξεργασία δεδομένων και η σύντηξη πληροφοριών ανεβάζουν δραματικά την ποιότητα της τακτικής εικόνας. Ο χειριστής έχει καλύτερη εικόνα, πιο γρήγορη απόφαση και πιο καθαρή διαχείριση όπλων και αυτοπροστασίας.
- Link-16 και δικτυοκεντρική λειτουργία:
Το Viper λειτουργεί ως κόμβος σε ένα πλέγμα πλατφορμών. Ανταλλάσσει δεδομένα, μοιράζεται εικόνα, συνεργάζεται καλύτερα με Rafale, μελλοντικά F-35, αλλά και με ναυτικές και επίγειες μονάδες. Η μάχη πλέον δεν κρίνεται μόνο από το «ποιος βλέπει πρώτος», αλλά από το ποιος μπορεί να αξιοποιήσει καλύτερα τη συλλογική εικόνα.
- Συστήματα ασφάλειας πτήσης (όπως AGCAS/PARS):
Σε απαιτητικά προφίλ και χαμηλά ύψη, τα συστήματα αυτά έχουν απτό αποτύπωμα σε ανθρώπινες ζωές, διαθεσιμότητες και διατήρηση μέσων.
- Cockpit, εργονομία και μείωση φόρτου:
Η καλύτερη απεικόνιση και διαχείριση πληροφοριών επιτρέπουν ταχύτερη αντίδραση, ειδικά σε περιβάλλον όπου τα δευτερόλεπτα κάνουν τη διαφορά.
Τα Block 50 και το επιχειρησιακό «κλείσιμο της απόστασης»
Τα 38 F-16 Block 50 δεν αποτελούν μαχητικά «δεύτερης γραμμής». Έχουν σηκώσει μεγάλο βάρος σε αποστολές και αναχαιτίσεις. Όμως, όσο αυξάνεται ο αριθμός των Viper, η τεχνολογική απόσταση μεγαλώνει και αυτό δημιουργεί περιορισμούς στη συνολική διαχείριση στόλου.
Η αναβάθμιση εξαλείφει τη διαφορά δυνατοτήτων, επιτρέποντας στο Επιτελείο να διαθέτει περισσότερες Μοίρες με κοινά εργαλεία και κοινή επιχειρησιακή «γλώσσα». Σε περίοδο έντασης, αυτό μεταφράζεται σε:
- μεγαλύτερη αντοχή και σταθερότητα στην παραγωγή εξόδων
- μεγαλύτερη ευελιξία κατανομής δυνάμεων
- λιγότερους περιορισμούς που επιβάλλουν οι διαφορετικές διαμορφώσεις
Χωρίς όπλα, καμία αναβάθμιση δεν αποδίδει πλήρως
Κανένα Viper δεν αξιοποιείται στο μέγιστο χωρίς αντίστοιχη μέριμνα σε οπλισμό, πιστοποιήσεις και υποστήριξη. Η Πολεμική Αεροπορία δεν επιδιώκει απλώς καλύτερα ηλεκτρονικά. Επιδιώκει επιχειρησιακό αποτέλεσμα: δυνατότητες αέρος-αέρος που εκμεταλλεύονται το AESA, όπλα ακριβείας για κρούση ημέρα-νύχτα, ναυτική κρούση και επιχειρήσεις σε περιβάλλον υψηλής απειλής.
Ο ομοιογενής κορμός διευκολύνει κοινές τακτικές, κοινή υποστήριξη και καλύτερη αξιοποίηση αποθεμάτων, άρα αυξάνει διαθεσιμότητες και μειώνει «τριβές» που δημιουργεί ένας στόλος διαφορετικών εκδόσεων. Το πρόγραμμα των Block 50 έχει βρεθεί στο παρελθόν στο επίκεντρο προβληματισμού για το κόστος και τις απαιτήσεις. Είναι λογικό: όταν τρέχουν παράλληλα μεγάλες δαπάνες, κάθε ευρώ πρέπει να αποδίδει καθαρή επιχειρησιακή αξία.
Ωστόσο, η αξιολόγηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια στατική ανάγνωση κόστους «ανά αεροσκάφος». Το πραγματικό μέτρο είναι ο κύκλος ζωής. Ένας ομοιογενής στόλος 121 F-16 Viper σημαίνει:
- Λιγότερες διαφορετικές γραμμές ανταλλακτικών.
- Απλοποιημένη τεχνική υποστήριξη.
- Καλύτερη αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού.
- Σταθερότερο επιχειρησιακό αποτύπωμα για δεκαετίες.
Με άλλα λόγια, η αναβάθμιση δεν είναι μόνο δαπάνη. Είναι εργαλείο που μπορεί να μειώσει δομικά το κόστος λειτουργίας μεγάλου μέρους του στόλου, ενώ παράλληλα αυξάνει την επιχειρησιακή αξία σε συνθήκες πραγματικής πίεσης.
Η μεγάλη εικόνα: 200 μαχητικά αιχμής και «βάθος» αποτροπής
Η αναβάθμιση των Block 50 εντάσσεται στη μεγάλη εικόνα ενός στόλου περίπου 200 μαχητικών υψηλών δυνατοτήτων. Τα Viper αποτελούν τον μαζικό πυλώνα, τα Rafale προσθέτουν κρίσιμες δυνατότητες σε συγκεκριμένα προφίλ αποστολών και η προοπτική των F-35 ανεβάζει το επίπεδο σε επιβιωσιμότητα, αισθητήρες και αποστολές διείσδυσης.
Σε αυτό το πλέγμα, τα 38 Block 50 είναι «κλειδί» γιατί αυξάνουν τον αριθμό των κορυφαίων F-16 σε μέγεθος που προσφέρει πραγματική επιχειρησιακή αντοχή, όχι μόνο ποιοτικό πλεονέκτημα σε περιορισμένο αριθμό αεροσκαφών.
Το επόμενο βήμα: Θεσμικό πράσινο φως και «κλείδωμα» διαδικασιών
Το Αεροπορικό Επιτελείο πιέζει ώστε το πρόγραμμα να περάσει από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής, όχι ως τυπική πράξη, αλλά ως θεσμικό «πράσινο φως» που επιταχύνει βήματα τα οποία δεν αντέχουν άλλο χρόνο. Η κοινοβουλευτική έγκριση λειτουργεί ως καταλύτης, καθώς ξεκαθαρίζει το πλαίσιο, δίνει πολιτική κάλυψη και επιτρέπει να προχωρήσουν οι διαδικασίες FMS με σαφή προγραμματισμό.
Το διακύβευμα για την Πολεμική Αεροπορία δεν είναι απλώς η υλοποίηση ενός ακόμη προγράμματος. Είναι η υλοποίηση στη σωστή στιγμή και με τέτοιο ρυθμό, ώστε να προστατευθεί η επιχειρησιακή ομοιογένεια και να διατηρηθεί η βιομηχανική δυναμική στην ΕΑΒ.
Αν ο σχεδιασμός προχωρήσει χωρίς νέες παύσεις, το κέρδος είναι πολλαπλό:
- 121 F-16 Viper ως ενιαίος κορμός υψηλών δυνατοτήτων
- συνέχεια στη γραμμή αναβάθμισης και διατήρηση τεχνογνωσίας στην ΕΑΒ
- υψηλότερες διαθεσιμότητες και απλούστερη υποστήριξη
- μεγαλύτερη αποτρεπτική αντοχή σε περίοδο που η τεχνολογία και οι εξελίξεις δεν συγχωρούν καθυστερήσεις.
Εν γένει η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50 δεν είναι μια παράλληλη επιλογή που μπορεί να μετακινηθεί.
Είναι πρόγραμμα που πρέπει να τρέξει με συνέπεια, γιατί αφορά ταυτόχρονα την ισχύ των Μοιρών, την οικονομία κλίμακας υποστήριξης και τη διατήρηση μιας εθνικής βιομηχανικής δυνατότητας που χτίστηκε με κόπο.
Πηγή: OnAlert.gr
