«Κόκκινος συναγερμός» στην Κρήτη: Αιωρούμενα σωματίδια με επικίνδυνο τοξικό φορτίο

Σκόνη… με τοξικό φορτίο – Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες

Η αφρικανική σκόνη συνεχίζει να επηρεάζει την ατμόσφαιρα στην Κρήτη, με την Περιφέρεια Κρήτης να εκδίδει νέα ανακοίνωση σχετικά με τις  αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ10) στο νησί.

Σε πρόσφατη συνέντευξή της στο Cretaone 102,3 η Καθηγήτρια Υπολογιστικής Χημείας Περιβάλλοντος και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικών Χημικών Διεργασιών του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Μαρία Κανακίδου έκανε λόγο για τα αιωρούμενα σωματίδια και τους κινδύνους που κρύβουν για την υγεία μας.

Συγκεκριμένα, η κ. Κανακίδου δήλωσε πως «τα αιωρούμενα σωματίδια (PM) αποτελούν έναν από τους πιο επικίνδυνους ατμοσφαιρικούς ρύπους για την ανθρώπινη υγεία».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μπαίνει επίδομα έως 250 ευρώ με αυτόματη καταβολή – Ποιοι οι δικαιούχοι

Η ίδια τόνισε πως «επηρεάζουν περισσότερο την υγεία από το όζον, ιδιαίτερα άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, άσθμα και καρδιοαναπνευστικές παθήσεις».

Από το 2022, οι μετρήσεις στην Κρήτη εστιάζουν κυρίως στα μεγαλύτερα αιωρούμενα σωματίδια, τα οποία σχετίζονται με επεισόδια ερημικής σκόνης και είναι πολλές φορές ορατά με γυμνό μάτι.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως λέει στο Cretaone, υπάρχει ένα σαφές όριο για την μέση ημερήσια τιμή των αιωρούμενων σωματιδίων που δεν πρέπει να ξεπερνά τα 50 μικρογραμμάρια/m³ για περισσότερες από 35 ημέρες τον χρόνο.

Στο νησί οι μετρήσεις ξεπέρασαν κατά πολύ αυτό το όριο τις τελευταίες μέρες, με αποτέλεσμα η Περιφέρεια Κρήτης να εκδώσει ανακοίνωση κόκκινου συναγερμού, καλώντας τους πολίτες να λάβουν μέτρα προστασίας.

Οι άνεμοι, όπως σημείωσε, λειτουργούν διπλά από τη μία καθαρίζουν την ατμόσφαιρα απομακρύνοντας τα σωματίδια, αλλά από την άλλη μπορούν και να μεταφέρουν ρύπους.

Παράλληλα, η μείωση των βροχοπτώσεων λόγω της κλιματικής αλλαγής έχει ως αποτέλεσμα να εμφανίζονται επεισόδια σκόνης ακόμα και τον χειμώνα, κάτι που παλαιότερα ήταν σπάνιο.

Συνέχισε λέγοντας: «Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν ότι η Κρήτη βρίσκεται σε μια μεταβατική ζώνη: σε κάποιες περιοχές η σκόνη θα αυξηθεί, σε άλλες θα μειωθεί, όμως η ξηρασία ευνοεί την ανύψωση σκόνης στην ατμόσφαιρα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η σκόνη μπορεί να περιέχει μέταλλα και, όταν αναμειγνύεται με ατμοσφαιρικούς ρύπους, αυτά μπορούν να μετατραπούν σε πιο τοξικές μορφές.

Επιπλέον, κατά τη διαδρομή της μέσα από διαφορετικές χώρες, η σκόνη μπορεί να μεταφέρει μικρόβια, υδρογονάνθρακες και άλλους ρύπους, γεγονός που αναδεικνύει τη διακρατική διάσταση του προβλήματος».

Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες

Η κ. Μαρία Κανακίδου συνέστησε χρήση μάσκας κατά τις ημέρες έντονης σκόνης, ακόμα αποφυγή άσκησης σε εξωτερικούς χώρους και αποφυγή αερισμού των σπιτιών, ώστε να μη μπαίνει η σκόνη στο εσωτερικό.

Παράλληλα, οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται καθημερινά από την επίσημη πλατφόρμα airquality.crete.gov.gr, όπου δημοσιεύονται οι νομοθετημένες μετρήσεις της ΕΕ για την ποιότητα του αέρα στην Κρήτη και ιδιαίτερα πολίτες που αντιμετωπίζουν αναπνευστικά προβλήματα ή άσθμα λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Τα αιωρούμενα σωματίδια αποτελούν έναν αόρατο αλλά υπαρκτό κίνδυνο, που η κλιματική αλλαγή καθιστά ολοένα και πιο συχνό.

Η νέα ανακοίνωση της Περιφέρειας Κρήτης:

Οι Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας, Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Κρήτης ενημερώνουν τους πολίτες ότι, σύμφωνα τόσο με τα επικαιροποιημένα προγνωστικά δεδομένα, αλλά και τις μέχρι στιγμής μετρήσεις, σήμερα 1/2/2026 παρατηρείται μεγάλη υπέρβαση συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ10) σε όλη την Κρήτη.

Η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας βρίσκεται σε διαρκή συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας και θα επανέλθει με νεότερη ενημέρωση εφόσον απαιτηθεί.

Συστάσεις σε άτομα αυξημένου κινδύνου

• Άτομα με αναπνευστικό πρόβλημα
• καρδιοπαθείς
• παιδιά καθώς και
• τα άτομα άνω των 65 ετών

θα πρέπει να αποφύγουν κάθε σωματική άσκηση-δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους.

Επίσης, συνιστάται η αποφυγή παραμονής σε εξωτερικούς χώρους ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη κυκλοφορία.

• Άτομα με άσθμα μπορεί να χρειαστούν πιο συχνά εισπνοές ανακουφιστικού φαρμάκου. Επί επιμονής συμπτωμάτων συνιστάται επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

Συστάσεις στο γενικό πληθυσμό

Σε κάθε άτομο συνιστάται να αποφύγει κάθε σωματική άσκηση σε εξωτερικούς χώρους και να περιορίσει το χρόνο παραμονής σε εξωτερικούς χώρους ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη κυκλοφορία.