Πώς ψηφίζεται η αλλαγή του Συντάγματος

Πώς εκκινεί η διαδικασία και ποιες οι απαιτούμενες συναινέσεις

Έπειτα από τη σχετική πρωτοβουλία που ανέλαβε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, η Βουλή παρουσιάζεται έτοιμη να εκκινήσει την σημαντικότερη θεσμική διαδικασία της πολιτείας, αυτή της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

Έτσι, λίγα χρόνια μετά την τελευταία αναθεώρηση του 2019, το «αυστηρό» ελληνικό Σύνταγμα μπαίνει σε διαδικασία αναθεώρησης, μια εξέλιξη που προϋποθέτει χρόνο, πολλαπλές διαδικασίες και κυρίως συναίνεση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.

Και αυτό γιατί για ν’ αλλάξει οποιαδήποτε από τα 121 άρθρα του Συντάγματος θα πρέπει η αναθεωρητέα διάταξη να λάβει τουλάχιστον 180 θετικές ψήφους. Αυτό συμβαίνει καθώς ο συντακτικός νομοθέτης αντιλαμβανόμενος τη σημασία των διατάξεων απαιτεί τουλάχιστον τα 3/5 του συνόλου των βουλευτών να συναινέσουν προς αυτή τη κατεύθυνση ανεξαρτήτως της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας ή ευρύτερης κατάστασης.

Εφόσον λοιπόν κατατεθεί πρόταση υπογεγραμμένη από τουλάχιστον 50 βουλευτές η Βουλή- που μετατρέπεται σε προτείνουσα- οφείλει να καθορίσει τον χρόνο λειτουργίας της επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος η οποία και θα επιφορτιστεί με την επεξεργασία των άρθρων του Συντάγματος που θα τεθούν προς ψήφιση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τεράστιος βράχος έπεσε σε δρόμο – Από θαύμα σώθηκαν επιβάτες ΙΧ (Σοκαριστική φώτο)

Στην παρούσα Βουλή, μόνο η ΝΔ έχει τον απαιτούμενο αριθμό βουλευτών για να εκκινήσει τη διαδικασία και οποιαδήποτε άλλη παράταξη θελήσει να καταθέσει δικές της προτάσεις θα πρέπει να έρθει σε συνεννόηση με έτερη κοινοβουλευτική ομάδα προκειμένου να συγκεντρωθούν οι 50 υπογραφές.

Ακόμα και έτσι πάντως, η επιτροπή αναθεώρησης που συνήθως έχει διακομματικό προεδρείο, είθισται να λαμβάνει υπόψη τις προτάσεις που καταθέτουν τα κόμματα στο εσωτερικό της ανεξαρτήτως υπογραφών, αν και για να εγκριθεί η όποια πρόταση θα πρέπει να λάβει την έγκριση της πλειοψηφίας της επιτροπής (ΝΔ).

Οι ψηφοφορίες της προτείνουσας και αναθεωρητικής Βουλής

Η συσταθείσα επιτροπή αναθεώρησης θα καταθέσει στην Ολομέλεια τα άρθρα του Συντάγματος που θεωρεί ότι θα πρέπει να τεθούν στη βάσανο της ψηφοφορίας.

Η παρούσα- προτείνουσα Βουλή λοιπόν, θα προχωρήσει σε δύο ψηφοφορίες με απόσταση τουλάχιστον ενός μήνα μεταξύ τους προκειμένου εκείνα τα άρθρα που θα λάβουν τουλάχιστον 151 θετικές ψήφους να πάρουν και την έγκριση της εθνικής αντιπροσωπείας για να περάσουν στην επόμενη φάση της διαδικασίας. Όσα άρθρα στις δύο αυτές ψηφοφορίες λάβουν κάτω από 151 ψήφους (δεν στηριχθούν δηλαδή από την πλειοψηφία της Βουλής) αποκλείονται και δεν θα συμμετάσχουν στην τρίτη και τελική ψηφοφορίας στη Βουλή που θα συγκροτηθεί μετά τις εθνικές εκλογές. Στην τελευταία αυτή ψηφοφορία όλα τα άρθρα θα πρέπει να λάβουν 180 θετικές ψήφους για να εγκριθούν οι προωθούμενες αλλαγές, εκτός αν αυτή η ενισχυμένη πλειοψηφία έχει συγκεντρωθεί στις δύο προηγούμενες, οπότε και αρκεί η απλή πλειοψηφία των 151.

Για παράδειγμα, αν το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών, λάβει στις δύο ψηφοφορίες της παρούσας-προτείνουσας Βουλής, 180 ψήφους θα αρκεί η επικύρωσή της στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή από 151 για ν’ αλλάξει. Αν όμως στις δύο πρώτες ψηφοφορίες δεν συγκεντρώσει τους 180, θα πρέπει αυτό να το επιτύχει στην τελευταία. Διαφορετικά απορρίπτεται και το περιεχόμενο του άρθρου μένει ως έχει.

Η μεγάλη διαφορά μεταξύ της προτείνουσας – παρούσας και αναθεωρητικής- επόμενης βουλής είναι πως η πρώτη αποφασίζει για τα άρθρα που θα αναθεωρηθούν και η επόμενη για το περιεχόμενό τους. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως οποιοδήποτε άρθρο τεθεί σε αναθεώρηση στην παρούσα βουλή και λάβει 180 θετικές ψήφους θα μπορεί να αναθεωρηθεί από την επόμενη Βουλή με το περιεχόμενο που η επόμενη κυβέρνηση θελήσει. Θα μπορούσε δηλαδή το άρθρο 86 να αναθεωρηθεί στην επόμενη Βουλή με περιεχόμενο εντελώς διαφορετικό από αυτό που συζητείται σήμερα με τις παρούσες πολιτικές συνθήκες.

Κάτω από το παραπάνω πρίσμα καθίσταται σαφές πως τα κόμματα θα πρέπει να βρουν μια κοινή συνισταμένη και να συμφωνήσουν σε ένα πλαίσιο αναθεωρητέων άρθρων, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι κάτι τέτοιο μπορεί να έχει και το ουσιαστικό αποτύπωμα στο τελικό αποτέλεσμα.

Η κυβέρνηση θα μπορούσε να προωθήσει όποια άρθρα αυτή επιθυμεί με την πλειοψηφία που διαθέτει αν και κάτι τέτοιο θα έδειχνε και την ματαιότητα της όλης διαδικασίας ή μια πρόθεση πολιτικάντικης διαχείρισης της κορυφαίας θεσμικής διαδικασίας καθώς η πλειοψηφία των 180 απαιτείται σε κάθε περίπτωση. Αντίστοιχα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι δύσκολο να δεχθούν να δώσουν από τώρα στην επόμενη κυβέρνηση “λευκή επιταγή” να καθορίσει το περιεχόμενο των αναθεωρητέων άρθρων όπως αυτή το επιθυμεί.

Πηγή: in.gr