Αεροπορικές εταιρείες: «Ψαλίδι» σε εκατομμύρια θέσεις και ακριβότερα εισιτήρια από την ενεργειακή κρίση

Ένας νέος κύκλος ανατιμήσεων στα αεροπορικά εισιτήρια διαμορφώνεται στη διεθνή αγορά, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες επιχειρούν να προστατεύσουν την κερδοφορία τους απέναντι στην εκτόξευση του κόστους καυσίμων. Με τον χειμώνα να πλησιάζει και την ταξιδιωτική ζήτηση να υποχωρεί εποχικά, οι αερομεταφορείς περιορίζουν δρομολόγια, αποσύρουν παλαιότερα αεροσκάφη και αναθεωρούν τα επιχειρησιακά τους σχέδια.

Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς τα αεροπορικά καύσιμα για παράδοση σε έξι μήνες κοστίζουν πλέον 1.200 έως 1.300 δολάρια ανά τόνο, έναντι περίπου 700 δολαρίων που αποτελούσαν ένα συνηθισμένο επίπεδο αναφοράς για τον κλάδο. Η διαφορά αυτή μεταβάλλει δραστικά τα οικονομικά δεδομένα των εταιρειών και περιορίζει τα περιθώρια απορρόφησης των αυξήσεων.

Η αγορά προετοιμάζεται για μια παρατεταμένη περίοδο υψηλού ενεργειακού κόστους, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι οι πιέσεις ενδέχεται να συνεχιστούν για ακόμη 12 έως 18 μήνες. Αυτό σημαίνει ότι οι επιπτώσεις μπορεί να επεκταθούν και στην ταξιδιωτική περίοδο του 2028.

Λιγότερες πτήσεις και ακριβότερα εισιτήρια

Η πρώτη αντίδραση των αεροπορικών εταιρειών είναι η μείωση της διαθέσιμης χωρητικότητας. Μόνο τον Σεπτέμβριο αφαιρέθηκαν περίπου 6 εκατομμύρια αεροπορικές θέσεις από τα προγραμματισμένα δρομολόγια του τελευταίου τριμήνου του 2026, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 1% της συνολικής προσφοράς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΕΔΔΗΕ: Διακοπές ρεύματος σήμερα Κυριακή 18 Οκτωβρίου στην Κρήτη

Η easyJet έχει ενισχύσει το πρόγραμμα περικοπών της, αφαιρώντας επιπλέον 700.000 θέσεις από το χειμερινό της δίκτυο, ενώ η Lufthansa περιορίζει τη χρήση μεγαλύτερων και λιγότερο αποδοτικών αεροσκαφών.

Παράλληλα, η Ryanair προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη κρίση στα καύσιμα θα μεταφερθεί αναπόφευκτα στους επιβάτες. Ο διευθύνων σύμβουλός της, Μάικλ Ο’Λίρι, εκτιμά ότι οι τιμές των εισιτηρίων το επόμενο καλοκαίρι θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 20%.

Οι περικοπές θέσεων δημιουργούν επιπλέον ανοδικές πιέσεις, καθώς λιγότερες διαθέσιμες πτήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερους ναύλους, ιδιαίτερα σε δημοφιλείς προορισμούς και περιόδους αυξημένης ζήτησης.

Η Delta και το κόστος των 6 δισ. δολαρίων

Το μέγεθος της ενεργειακής επιβάρυνσης αποτυπώνεται στα οικονομικά αποτελέσματα της Delta Air Lines. Η αμερικανική εταιρεία αναμένει ότι οι δαπάνες καυσίμων θα αυξηθούν κατά περίπου 6 δισ. δολάρια σε σύγκριση με το 2025, παρά τη διατήρηση ισχυρής ζήτησης στις ακριβότερες κατηγορίες θέσεων.

Στο τρίτο τρίμηνο, το κόστος καυσίμων της Delta αυξήθηκε κατά 62%, φθάνοντας τα 4,1 δισ. δολάρια. Η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 3,61 δολάρια ανά γαλόνι, καταγράφοντας ετήσια άνοδο 60%.

Οι εξελίξεις οδήγησαν την εταιρεία σε σημαντική υποβάθμιση των προβλέψεων κερδοφορίας. Τα αναμενόμενα προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή για το 2026 περιορίστηκαν στα 5,10 έως 5,60 δολάρια, από 6,50 έως 7,50 δολάρια προηγουμένως.

Συνολικά, οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δαπάνησαν 42,9 δισ. δολάρια για καύσιμα στο πρώτο οκτάμηνο του έτους, ποσό αυξημένο κατά 13,2 δισ. δολάρια σε ετήσια βάση.

Οι μικρότερες εταιρείες στη μεγαλύτερη δοκιμασία

Η ενεργειακή κρίση δεν επηρεάζει όλους τους αερομεταφορείς με την ίδια ένταση. Οι μεγαλύτεροι όμιλοι διαθέτουν περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης και αναδιάρθρωσης των δρομολογίων τους, ενώ οι μικρότερες εταιρείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις ρευστότητας.

Ήδη σχεδόν δώδεκα αερομεταφορείς έχουν ζητήσει αναβολή πληρωμών ή μειώσεις περίπου 10% στα μισθώματα αεροσκαφών. Οι κινήσεις αυτές αντανακλούν τη δυσκολία κάλυψης των λειτουργικών υποχρεώσεων σε μια περίοδο περιορισμένων περιθωρίων κέρδους.

Πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλεί η λήξη των συμβολαίων αντιστάθμισης κινδύνου, μέσω των οποίων αρκετές ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν εξασφαλίσει καύσιμα σε χαμηλότερες τιμές. Καθώς οι συμφωνίες αυτές ολοκληρώνονται, οι αερομεταφορείς καλούνται να ανανεώσουν την κάλυψή τους με σαφώς δυσμενέστερους όρους.

Ταυτόχρονα, η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις τιμές του αργού πετρελαίου και των αεροπορικών καυσίμων καθιστά λιγότερο αποτελεσματική την αντιστάθμιση που βασίζεται αποκλειστικά στο πετρέλαιο.

Η αντοχή της ζήτησης και το στοίχημα του 2027

Παρά τις ανατιμήσεις, η εικόνα της ταξιδιωτικής αγοράς παραμένει διαφοροποιημένη. Οι θέσεις business class και οι πτήσεις μεγάλων αποστάσεων εξακολουθούν να εμφανίζουν ισχυρή ζήτηση, καθώς οι συγκεκριμένες κατηγορίες επιβατών είναι λιγότερο ευαίσθητες στις αυξήσεις των ναύλων.

Αντίθετα, οι πτήσεις μικρών αποστάσεων και τα ταξίδια αναψυχής αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Οι εταιρείες χαμηλού κόστους καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη αύξησης των τιμών και στον κίνδυνο απώλειας επιβατών.

Η IAG προσαρμόζει επιλεκτικά το δίκτυό της, περιορίζοντας ορισμένα δρομολόγια της Vueling από τη Βαρκελώνη, ενώ η easyJet διαπιστώνει μεγαλύτερη τάση για κρατήσεις κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης.

Για το 2027, η βασική πρόκληση είναι η διατήρηση της κερδοφορίας χωρίς μεγάλη υποχώρηση της ζήτησης. Λιγότερες πτήσεις, υψηλότεροι ναύλοι και αυστηρότερος έλεγχος δαπανών διαμορφώνουν πλέον τη στρατηγική του κλάδου, με τους επιβάτες να βρίσκονται μπροστά σε μια νέα περίοδο ακριβότερων αεροπορικών ταξιδιών.