Τι ανακάλυψαν και μελετούν οι επιστήμονες

Ένα ασυνήθιστο πλανητικό σύστημα έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα, καθώς φαίνεται να λειτουργεί «ανάποδα» σε σχέση με όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για τον σχηματισμό των πλανητών. Το σύστημα περιλαμβάνει τέσσερις πλανήτες που περιφέρονται γύρω από έναν ψυχρό και αμυδρό ερυθρό νάνο αστέρα, τον οποίο οι επιστήμονες ονόμασαν LHS 1903.

Συνήθως, οι πλανήτες που βρίσκονται πιο κοντά σε ένα άστρο είναι βραχώδεις, ενώ εκείνοι που βρίσκονται σε μεγαλύτερες αποστάσεις είναι αέριοι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το δικό μας Ηλιακό Σύστημα, όπου ο Ερμής και ο Άρης είναι βραχώδεις πλανήτες, ενώ ο Δίας και ο Ποσειδώνας είναι αέριοι. Ωστόσο, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ διαπίστωσαν ότι το νέο αυτό σύστημα παραβιάζει πλήρως αυτή τη βασική αρχή.

Συγκεκριμένα, η ακολουθία των πλανητών ξεκινά με έναν βραχώδη πλανήτη, ακολουθούν δύο αέριοι κόσμοι, ενώ ο πιο απομακρυσμένος πλανήτης είναι και πάλι βραχώδης. «Αυτή η παράξενη αταξία καθιστά το σύστημα μοναδικό και πραγματικά “ανάποδο”», δήλωσε ο δρ Τόμας Γουίλσον, πρώτος συγγραφέας της μελέτης. Όπως εξήγησε, οι βραχώδεις πλανήτες συνήθως δεν σχηματίζονται μακριά από το μητρικό τους άστρο, δηλαδή πέρα από τους αέριους κόσμους.

Κανονικά, οι πλανήτες που βρίσκονται πιο κοντά σε ένα άστρο είναι βραχώδεις, επειδή η ηλιακή ακτινοβολία απομακρύνει τις αέριες ατμόσφαιρές τους, αφήνοντας πίσω πυκνούς και συμπαγείς πυρήνες. Αντίθετα, οι πλανήτες που σχηματίζονται στις εξωτερικές περιοχές ενός συστήματος μπορούν να διατηρήσουν τις αέριες ατμόσφαιρές τους. Στη νέα τους μελέτη, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τον δορυφόρο CHEOPS της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, εντοπίζοντας έναν βραχώδη πλανήτη στα όρια του συστήματος.

Αρχικά, οι επιστήμονες υπέθεσαν ότι οι βραχώδεις και οι αέριοι πλανήτες μπορεί να αντάλλαξαν θέσεις ή ότι ο εξωτερικός βραχώδης πλανήτης έχασε την ατμόσφαιρά του έπειτα από κάποια σύγκρουση, σύμφωνα με την Daily Mail. Ωστόσο, αυτά τα ενδεχόμενα αποκλείστηκαν σύντομα. Αντίθετα, βρέθηκαν ενδείξεις ότι οι πλανήτες δεν σχηματίστηκαν ταυτόχρονα, αλλά δημιουργήθηκαν διαδοχικά, από τον εσωτερικό προς τον εξωτερικό πλανήτη.

«Τη στιγμή που σχηματίστηκε ο τελευταίος, εξωτερικός πλανήτης, το σύστημα μπορεί να είχε ήδη εξαντλήσει το αέριο, το οποίο θεωρείται απαραίτητο για τον σχηματισμό πλανητών», εξήγησε ο δρ Γουίλσον. Παρ’ όλα αυτά, όπως τόνισε, πρόκειται για έναν μικρό, βραχώδη κόσμο που αψηφά κάθε προσδοκία, προσθέτοντας ότι φαίνεται πως εντοπίστηκαν οι πρώτες ενδείξεις πλανήτη που σχηματίστηκε σε περιβάλλον φτωχό σε αέριο.

Αυτό που παραμένει άγνωστο είναι αν το παράξενο αυτό «ανάποδο» πλανητικό σύστημα αποτελεί μια μοναδική περίπτωση ή αν υπάρχουν και άλλα παρόμοια εκεί έξω στο Σύμπαν. «Πολλά σχετικά με τον τρόπο που σχηματίζονται και εξελίσσονται οι πλανήτες παραμένουν μυστήριο», δήλωσε ο Μαξιμιλιαν Γκίντερ, επιστήμονας του προγράμματος CHEOPS στην ESA, επισημαίνοντας ότι η ανακάλυψη τέτοιων ενδείξεων είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο σχεδιάστηκε η αποστολή CHEOPS.