Ακραίο κύμα καύσωνα «φέρνει» το GFS στην Ελλάδα

Τι αναφέρει το αμερικανικό σύστημα πρόγνωσης για τη χώρα μας

Βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού και τα δύο κορυφαία παγκόσμια προγνωστικά μοντέλα καιρού, το αμερικανικό GFS (Global Forecast System) και το ευρωπαϊκό ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts), «διασταυρώνουν τα ξίφη τους» για το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου.

Οι τελευταίοι χάρτες (με σημερινή ημερομηνία έκδοσης 7 Ιουλίου και ώρα 00Z) παρουσιάζουν μια εντυπωσιακή απόκλιση, δημιουργώντας ένα κλασικό μετεωρολογικό θρίλερ για το αν η χώρα μας θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ακραίο, παρατεταμένο καύσωνα ή με μια πιο ήπια, αν και σαφώς θερμή, θερινή κυκλοφορία.

Ας αναλύσουμε τα δύο σενάρια με βάση τους χάρτες θερμοκρασίας στα 850 hPa (περίπου 1.500 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας), το κατεξοχήν επίπεδο που χρησιμοποιούν οι μετεωρολόγοι για την παρακολούθηση των θερμών αερίων μαζών, μακριά από τις τοπικές επιδράσεις του αναγλύφου.

Το ακραίο σενάριο καύσωνα του GFS

Το αμερικανικό μοντέλο GFS επιμένει εδώ και μερικές ημέρες σε μια ακραία εξέλιξη, η οποία, αν επαληθευτεί, θα προκαλέσει έναν από τους πιο ισχυρούς καύσωνες των τελευταίων ετών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τραγωδία στη Χαλκιδική: Νεκρός 68χρονος Γερμανός τουρίστας σε παραλία

Κυριακή 19 Ιουλίου: Η θερμή εισβολή έχει ήδη ξεκινήσει. Οι ισοθερμικές των +24°C έως +26°C καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας, προμηνύοντας θερμοκρασίες επιφάνειας που θα προσεγγίζουν ήδη τους 40°C με 41°C.

Δευτέρα 20 Ιουλίου: Η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία. Η «γλώσσα» των αφρικανικών αερίων μαζών επεκτείνεται. Σχεδόν όλη η χώρα βάφεται με ένα βαθύ, σκοτεινό πορφυρό χρώμα. Οι θερμοκρασίες στα 1.500 μέτρα αγγίζουν τους +26°C με +28°C. Στο έδαφος, αυτό μεταφράζεται σε γενικευμένα 42άρια, με τις ευπαθείς στη ζέστη περιοχές (Θεσσαλία, Στερεά, εσωτερικό Πελοποννήσου) να φλερτάρουν με ακόμη υψηλότερες τιμές.

Τρίτη 21 Ιουλίου έως Πέμπτη 23 Ιουλίου: Είναι η κορύφωση του «αμερικανικού σεναρίου». Οι χάρτες δείχνουν ένα ακραίο θερμοκρασιακό «στραγγάλισμα» της ανατολικής Μεσογείου. Οι ισοθερμικές των +28°C και τοπικά +29°C (οι οποίες απεικονίζονται με τις πολύ σκοτεινές, σχεδόν μαύρες αποχρώσεις πάνω από τη χώρα μας) δείχνουν ότι στην επιφάνεια ο υδράργυρος θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 44°C με 45°C, με τη ζέστη να αποκτά χαρακτηριστικά έντονης αστικής ασφυξίας λόγω της παντελούς απουσίας μελτεμιού (χαμηλές πιέσεις 1000-1004 hPa στο Αιγαίο).

Πιο συγκρατημένο το Ευρωπαϊκό Μοντέλο

Στον αντίποδα, το ευρωπαϊκό μοντέλο ECMWF, το οποίο θεωρείται παραδοσιακά πιο αξιόπιστο και σταθερό στις μακρινές προγνώσεις, παρουσιάζει μια ριζικά διαφορετική και σαφώς πιο καθησυχαστική εικόνα για το ίδιο ακριβώς χρονικό διάστημα.

Τρίτη 21 Ιουλίου: Ενώ το GFS την ίδια ημέρα δείχνει τη χώρα να «φλέγεται» κάτω από ακραίες ισοθερμικές, το ECMWF διατηρεί τις πιο θερμές μάζες (+24°C έως +26°C) περιορισμένες στα δυτικά και νότια τμήματα της Βαλκανικής. Η υπόλοιπη χώρα βρίσκεται κάτω από ένα πιο ήπιο πεδίο (+22°C με +23°C στα 850 hPa). Αυτό σημαίνει έντονη καλοκαιρινή ζέστη (κοντά στους 37°C-39°C), αλλά σε καμία περίπτωση συνθήκες ακραίου καύσωνα.

Τετάρτη 22 Ιουλίου: Το ευρωπαϊκό μοντέλο δείχνει μια μικρή ενίσχυση της ζέστης, αλλά οι πραγματικά πολύ θερμές μάζες παραμένουν εκτός Ελλάδας, επηρεάζοντας κυρίως την Ιταλία και τα δυτικά Βαλκάνια. Οι πιέσεις στα βορειοανατολικά (1012-1016 hPa) υποδηλώνουν την ύπαρξη μιας υποτυπώδους βόρειας ροής (μελτέμι) στο Αιγαίο, η οποία λειτουργεί ως φυσικό «κλιματιστικό» για την ανατολική και νότια Ελλάδα, κρατώντας τον υδράργυρο σε ανεκτά για την εποχή επίπεδα.

Η απόσταση των 12-14 ημερών από την περίοδο των χαρτών επιβάλλει μεγάλη προσοχή. Το αμερικανικό GFS φημίζεται για την τάση του να «υπερβάλλει» στις μακρινές προγνώσεις, εμφανίζοντας ακραία θερμά σενάρια τα οποία στη συνέχεια συχνά «μαζεύει». Από την άλλη, το ECMWF δείχνει μια πιο ορθολογική συμπεριφορά, πριμοδοτώντας τη διατήρηση του μελτεμιού που παραδοσιακά προστατεύει τη χώρα μας τον Ιούλιο.

Το σίγουρο είναι ότι μετά τις 15-16 Ιουλίου μπαίνουμε σε μια τροχιά έντονης ανόδου της θερμοκρασίας. Το αν αυτή η άνοδος θα εξελιχθεί σε έναν ιστορικό καύσωνα (σενάριο GFS) ή σε μια φυσιολογική, αν και ισχυρή, καλοκαιρινή ζέστη (σενάριο ECMWF) θα ξεκαθαρίσει στα επόμενα 3-4 24ωρα, όταν τα μοντέλα θα αρχίσουν να «συγκλίνουν» προς μια κοινή λύση.