Η έκθεση αναδεικνύει και ένα δεύτερο φαινόμενο: την αυξημένη συχνότητα μεταβολών στις τιμές

Παρά την εφαρμογή του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά, καθώς οι επιχειρήσεις φαίνεται να προσαρμόζουν τη στρατηγική τους, μεταφέροντας τις ανατιμήσεις σε προϊόντα που δεν υπάγονται στη ρύθμιση.

Σύμφωνα με ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος, το μέτρο –που εφαρμόζεται από το 2020 και επεκτάθηκε το 2022– δεν οδήγησε τελικά στη συγκράτηση των τιμών στο βαθμό που αναμενόταν. Αντίθετα, παρατηρείται ότι ενώ σε ορισμένα προϊόντα οι τιμές παραμένουν ελεγχόμενες, σε άλλα καταγράφονται αυξήσεις, ώστε να διατηρηθεί η κερδοφορία των επιχειρήσεων.

Μετατόπιση αυξήσεων αντί για μείωση τιμών

Το βασικό εύρημα είναι ότι το πλαφόν δεν περιορίζει συνολικά το κόστος για τον καταναλωτή, αλλά μεταβάλλει τη σύνθεση των τιμών. Δηλαδή, οι επιχειρήσεις δεν μειώνουν τα περιθώρια κέρδους, αλλά αναπροσαρμόζουν τις τιμές σε κατηγορίες προϊόντων που δεν ελέγχονται.

Όπως επισημαίνεται, το φαινόμενο αυτό δεν οφείλεται μόνο στο αυξημένο λειτουργικό κόστος, αλλά και στη λογική της αγοράς, καθώς οι επιχειρήσεις επιδιώκουν να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους.

Ακρίβεια: Τα στοιχεία που προβληματίζουν

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, παρά τα μέτρα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα αυξήθηκε σημαντικά την τελευταία πενταετία, ξεπερνώντας το 30% την περίοδο 2020–2025.

Παράλληλα το πλαφόν εφαρμόζεται σε ευρύ φάσμα προϊόντων στα σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, υπάρχουν εξαιρέσεις ή κατηγορίες όπου οι αυξήσεις είναι πιο εύκολες, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρείται ταυτόχρονη αύξηση και μείωση τιμών σε διαφορετικά προϊόντα.

Αυξημένη μεταβλητότητα τιμών

Η έκθεση αναδεικνύει και ένα δεύτερο φαινόμενο: την αυξημένη συχνότητα μεταβολών στις τιμές.

Συγκεκριμένα, τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε η συχνότητα τόσο των ανατιμήσεων όσο και των μειώσεων. Tτο φαινόμενο αυτό συνδέεται με το ασταθές οικονομικό περιβάλλον και την αβεβαιότητα

Σε επίπεδο Ευρωζώνης, η περίοδος 2022–2023 χαρακτηρίστηκε από έντονες διακυμάνσεις, με τις τιμές να αλλάζουν συχνότερα σε σχέση με το παρελθόν.

Ακρίβεια: Πίεση στα νοικοκυριά

Η επίμονη ακρίβεια συνεχίζει να επιβαρύνει ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδήματα, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών στα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα δαπανούν μεγάλο μέρος των χρημάτων τους για βασικά αγαθά, en;v σημαντικό ποσοστό δηλώνει ότι το εισόδημα δεν επαρκεί για όλο τον μήνα

Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους δεν «παγώνει» τις τιμές, αλλά αλλάζει τον τρόπο που αυτές διαμορφώνονται.

Οι ανατιμήσεις δεν εξαφανίζονται — απλώς μετακινούνται. Και αυτό, τελικά, κρατά την πίεση σταθερά στην τσέπη των καταναλωτών.