«Ακτινογραφία» της ρύπανσης στον Κηφισό: Βιομηχανικά λύματα και παράνομες απορρίψεις στο φως

Ερευνητικό πρόγραμμα του ΕΜΠ καταγράφει επικίνδυνες ουσιών και αστικά απόβλητα, ενώ η δικαιοσύνη παρεμβαίνει για περιβαλλοντικά εγκλήματα

Σημαντικές ποσότητες βιομηχανικών αλλά και αστικών λυμάτων σε όλο το μήκος του Κηφισού, ιδίως στα «ανοιχτά» τμήματά του, εντόπισε ερευνητικό πρόγραμμα που παρακολούθησε εντατικά την τελευταία τετραετία τη ρύπανση στον ποταμό και στον υπόγειο υδροφορέα. Οι επιστήμονες εντόπισαν τόσο αστικά λύματα όσο και βιομηχανικούς ρύπους, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η ρύπανση συνεχίζεται και στις μέρες μας.

«Καταγράψαμε συγκεκριμένους ρύπους των οποίων η διάθεση γίνεται εκουσίως ή από διαρροές με τελικό αποδέκτη τη θάλασσα», λέει ο καθηγητής του ΕΜΠ Ανδρέας Καλλιώρας.

Το Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας του ΕΜΠ (Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων) ασχολείται ερευνητικά από το 2016 με τον Κηφισό. «Εγκαταστήσαμε πέντε σταθμούς παρακολούθησης της στάθμης του», λέει ο Ανδρέας Καλλιώρας, καθηγητής στο εργαστήριο. «Αυτό που γνωρίζουμε από τις δικές μας έρευνες είναι πως όταν βρέχει, ο Κηφισός έχει περισσότερο νερό από αυτό που θα έπρεπε βάσει του ύψους της βροχής. Επομένως δέχεται νερά που έχουν διαφορετική προέλευση: είτε αγωγούς ομβρίων από διάφορες περιοχές είτε και παράνομες διαθέσεις υγρών λυμάτων».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ηράκλειο: Θλίψη για την απώλεια της Αντωνίας Κουγιουμουτζάκη – Την Τετάρτη η κηδεία της

Το εργαστήριο πραγματοποίησε το 2022-2026, σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, ερευνητικό πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε., που για πρώτη φορά παρακολούθησε σε πραγματικό χρόνο, ποσοτικά και ποιοτικά, το ποτάμι και τον υπόγειο υδροφορέα. «Αυτά που είδαμε να δημοσιοποιούνται αυτές τις ημέρες, με την παράνομη απόρριψη λυμάτων από επιχειρήσεις, συνδέονται και με τα δικά μας ευρήματα», αναφέρει. «Τόσο στο ποτάμι όσο και στα υπόγεια νερά, καταγράψαμε συγκεκριμένους ρύπους των οποίων η διάθεση γίνεται εκουσίως ή από διαρροές με τελικό αποδέκτη τη θάλασσα. Για παράδειγμα, καταγράψαμε αζωτούχες ενώσεις, που συνδέονται κυρίως με τα αστικά λύματα, αλλά και συγκεκριμένους βιομηχανικούς ρύπους, όπως PFAS (πολυφθοροαλκυλικές ουσίες), βαρέα μέταλλα, φαρμακευτικές ενώσεις, οργανικούς διαλύτες».

Παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο τη ρύπανση, οι επιστήμονες συμπέραναν ότι η πρακτική της παράνομης απόρριψης κάθε είδους λυμάτων στον Κηφισό συνεχίζεται. «Υπάρχουν μικροβιακά φορτία που συνδέονται με τα οικιακά αστικά λύματα και παραπέμπουν σε πρόσφατες διαρροές του δικτύου αποχέτευσης ή παράνομη απόρριψη. Εντοπίζουμε και βιομηχανικούς ρύπους που, ειδικά στα υπόγεια ύδατα, μπορεί να είναι εκεί για χρόνια, καθώς δεν διαλύονται. Βέβαια, για να μην υπερβάλλουμε, κάποιες από τις ουσίες αυτές είναι τυπικές για ένα ευρωπαϊκό αστικό περιβάλλον. Προφανώς οι παράνομες διαθέσεις αποβλήτων δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα».

Δικογραφία

Χθες, εξάλλου, αποκαλύφθηκε ότι η εταιρεία που είχε παραλάβει τα βιομηχανικά απόβλητα και τα άδειαζε στο δίκτυο ομβρίων, μέσω φρεατίου σε πρατήριο καυσίμων, είχε πραγματοποιήσει τουλάχιστον τέσσερις απορρίψεις ακόμη σε διάστημα 20 ημερών. Κλιμάκιο της ΕΥΔΑΠ, το οποίο κλήθηκε στο σημείο, χρησιμοποίησε ειδική κάμερα και χρωματισμένο υγρό για να εξακριβώσει τη διαδρομή που ακολουθούσαν τα απόβλητα. Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι ο αγωγός του πρατηρίου κατέληγε στο δίκτυο ομβρίων υδάτων της ΕΥΔΑΠ. Από εκεί, τα απόβλητα διοχετεύονταν στον Κηφισό ποταμό και στη συνέχεια εκβάλλονταν στη θάλασσα του παραλιακού μετώπου της Αθήνας. Υπενθυμίζεται ότι από το Τμήμα Περιβαλλοντικής Προστασίας της ΓΑΔΑ σχηματίστηκε δικογραφία συνολικά εις βάρος τεσσάρων ατόμων για παραβάσεις της νομοθεσίας περί περιβαλλοντικής προστασίας και διαχείρισης αποβλήτων.

«Πρόκειται για μια καλή περίπτωση λειτουργίας των θεσμών. Προηγήθηκε παρακολούθηση, συνελήφθησαν επ’ αυτοφώρω. Είναι ένα θετικό παράδειγμα», αναφέρει στο kathimerini.gr ο Δημήτρης Θεοδοσόπουλος, σπηλαιολόγος στην ομάδα «Γεωμυθική», η οποία τα τελευταία χρόνια έχει φέρει στο φως την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η υπόγεια κοίτη του Κηφισού και άλλων εγκιβωτισμένων ποταμών. «Η κατάσταση είναι γνωστή: σε κάθε βροχή, ανοίγουν οι αντλίες με τις παράνομες συνδέσεις και ο Κηφισός γίνεται μια άσπρος, μια κόκκινος, μια καφέ, ανάλογα με το τι έχουν ρίξει μέσα. Συνήθως όταν καταγγέλλουμε κάποιο τέτοιο περιστατικό, οι υπηρεσίες πηγαίνουν για έλεγχο δύο ημέρες αργότερα. Οπότε, αυτό που συνέβη τώρα είναι ενθαρρυντικό».

Σύμφωνα με τον κ. Θεοδοσόπουλο, υπάρχουν πολλά σημεία στην πρωτεύουσα όπου γίνεται παράνομη απόρριψη λυμάτων. «Στον Κηφισό, από τον Κόκκινο Μύλο έως τα ανάντη, δηλαδή στο ανοιχτό κομμάτι, που δέχεται λύματα από τις βιομηχανικές περιοχές της Μεταμόρφωσης και της Κηφισιάς. Στο ρέμα του Κοκκιναρά υπάρχουν πολλές καταγγελίες ότι αδειάζουν βυτιοφόρα. Στον Ποδονίφτη, στη γέφυρα της οδού Χαλκίδος – κοντά στο σταθμό του Περισσού. Στον Ιλισό, όπου η κατάσταση είναι μόνιμη. Στο ρέμα της Πικροδάφνης, όπου υπάρχουν τέσσερα αντλιοστάσια της ΕΥΔΑΠ, που σε περίπτωση βροχής υπερχειλίζουν. Παρά την κατάσταση, η ΕΥΔΑΠ, που έχει και την τεχνογνωσία και τον εξοπλισμό, δεν ανακατεύεται και πετά το μπαλάκι στην Περιφέρεια, που έχει την ευθύνη ποταμών και ρεμάτων. Και έτσι η κατάσταση παραμένει λίγο-πολύ ίδια».

Φωτογραφία αρχείου