Aλλαγές σε τρεις κατευθύνσεις για κληρονομιές και επιχειρήσεις

Προς τρεις σημαντικές κατευθύνσεις για τις επιχειρήσεις, μεγάλες η μικρές, αλλά και πάσης φύσεως ιδιωτικές και εμπορικές δραστηριότητες κινούνται οι διατάξεις του νέου κληρονομικού δικαίου που θα ισχύσουν σε όλη την επικράτεια από τις 16 Σεπτεμβρίου.

Το νέο κληρονομικό δίκαιο, που αλλάζει μετά από 80 χρόνια, διαθέτει νομοθετικά εργαλεία που μεταβάλλουν σημαντικά τη μεταβίβαση των επιχειρήσεων και διευκολύνουν τις επιχειρήσεις και τις εμπορικές δραστηριότητες καθώς προβλέπονται σειρά από ρυθμίσεις που επιλύουν τα δύσκολα θέματα που προκύπτουν όταν υπάρχουν πολλοί κληρονόμοι.

Η εφαρμογή των νέων διατάξεων του κληρονομικού δικαίου, που υπήρξε προϊόν εξαιρετικής νομοπαρασκευαστικής εργασίας, αφορά το σύνολο των πολιτών, με έμφαση στις επιχειρήσεις, στις εμπορικές δραστηριότητες και σε κάθε άλλη ιδιωτική επιχειρηματική δράση κυρίως με:

• Τον νέο θεσμό των κληρονομικών συμβάσεων.
• Τις νέες ρυθμίσεις που περιορίζουν δραστικά την αποποίηση της κληρονομιάς.
• Και τις διατάξεις που δίνουν σημαντικές δυνατότητες για εξαγορά μεριδίων σε ακίνητα ή επιχειρήσεις, όταν υπάρχουν πολλοί κληρονόμοι, δηλαδή συγκληρονόμοι και δεν τα βρίσκουν μεταξύ τους.

Οπως δηλώνει προς «Το Βήμα» ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας, «οι αλλαγές που επιφέρει το νέο κληρονομικό δίκαιο είναι πολύ μεγάλες και θα καταστούν αντιληπτές μόλις αρχίσει τον Σεπτέμβριο η εφαρμογή των νέων διατάξεων, ειδικά εκείνων, όπως οι κληρονομικές συμβάσεις και πολλές άλλες, που εισάγονται το πρώτον στην ελληνική νομοθετική πραγματικότητα».

Οι συμβάσεις

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Άγιος Δημήτριος: Nέα στοιχεία στο φως για τον αστυνομικό που εντοπίστηκε νεκρός μέσα σε υπηρεσιακό αυτοκίνητο

Αποτελούν σημαντικό, νέο νομοθετικό εργαλείο, που αλλάζει τον τρόπο μεταβίβασης των περιουσιών, που τώρα γινόταν είτε από τον νόμο (νόμιμη μοίρα) είτε με διαθήκη ή γονική παροχή.

Τι προβλέπεται όμως με το νέο κληρονομικό δίκαιο, που αφορά πρωτίστως τις επιχειρήσεις και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες πάσης φύσεως.

Ενας επιχειρηματίας, ιδιοκτήτης καταστήματος, δικηγόρος, γιατρός ή όποιος άλλος με ιδιωτική επαγγελματική δραστηριότητα, μπορεί όσο ζει, ακόμα και όταν βρίσκεται στο φόρτε της επαγγελματικής του ζωής, να κάνει σύμβαση με τα παιδιά του, τη σύζυγό του ή όποιον άλλον έχει και να συμφωνήσουν από κοινού τι θα γίνει με την επιχείρηση ή την περιουσία που διαθέτει.

Το σκεπτικό αυτής της ρύθμισης είναι ο μελλοντικός κληρονόμος από πολύ νωρίς να ξέρει τι θα πάρει από την περιουσία της οικογένειας, να προσανατολίζεται στην επιχειρηματική δραστηριότητα, να επενδύει σε αυτήν και να μην έχει την αβεβαιότητα τι θα κληρονομήσει και αν θα κληρονομήσει, ή αν στην επιχείρηση δικαίωμα θα έχουν και άλλοι συγγενείς.

Παραίτηση

Η κληρονομική σύμβαση προβλέπεται αμετάκλητη, δηλαδή δεν αλλάζει:

• εκτός αν εκείνοι που μετείχαν στη σύμβαση ορίσουν αλλιώς,
• και σε κάθε περίπτωση προβλέπεται να αλλάζει σε περιπτώσεις πολύ σοβαρές, όπως αχαριστία, ή εγκληματική ενέργεια κατά εκείνου που διαθέτει την περιουσία του, όπως γίνεται και στις δωρεές.

Επίσης είναι σημαντική η δυνατότητα που προβλέπεται στις κληρονομικές συμβάσεις με παραίτηση από το κληρονομικό δικαίωμα.

Δηλαδή μπορεί ένας από τους νόμιμους κληρονόμους (αυτούς που έχουν δικαίωμα να κληρονομήσουν κατά τον νόμο: σύζυγοι, παιδιά, ανίψια, αδέλφια και λοιπά) στην κληρονομική σύμβαση να παραιτηθεί του κληρονομικού δικαιώματος από νωρίς αφήνοντας το μερίδιό του στα παιδιά του η σε όποιον άλλον συμφωνηθεί.

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, τονίζοντας τη σημασία των κληρονομικών συμβάσεων, δηλώνει στο «Βήμα».

«Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει την ορθολογική και έγκαιρη οργάνωση των περιουσιακών σχέσεων, συμβάλλοντας στην αποφυγή οικογενειακών προστριβών, στον περιορισμό του κατακερματισμού περιουσιακών μονάδων και στη μείωση των δικαστικών αντιδικιών κυρίως στο πεδίο των επιχειρήσεων και των πάσης φύσεως εμπορικών δραστηριοτήτων».

Οι αποποιήσεις

Το δεύτερο πακέτο αλλαγών αφορά τις αποποιήσεις κληρονομιάς, που ως τώρα είχαν προκαλέσει τεράστια προβλήματα, καθώς όποιος κληρονομούσε περιουσία με χρέη είχε την υποχρέωση, αν δεν έκανε αποποίηση κληρονομιάς, ή αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, να πληρώσει για την εξόφληση των χρεών και με την ατομική του περιουσία – να βάλει, με δύο λόγια, το χέρι στην τσέπη.

Ετσι, οι αποποιήσεις κληρονομιών, ακινήτων, επιχειρήσεων και λοιπά έχουν λάβει, ειδικά τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, τεράστιες διαστάσεις, όπου οι απαξιωμένες περιουσίες είναι πλέον χιλιάδες και επηρεάζουν πολλούς τομείς της οικονομικής δραστηριότητας.

Ανάμεσα σε αυτές και εκείνη που αφορά την αγορά κατοικίας καθώς χιλιάδες ακίνητα είναι κλειστά και αναξιοποίητα.

Με το νέο κληρονομικό δίκαιο οι αποποιήσεις κληρονομιάς περιορίζονται στο ελάχιστο. Και τούτο διότι οι νέες διατάξεις προβλέπουν ότι ο κληρονόμος ευθύνεται για τα χρέη της κληρονομιάς μέχρι την αξία της και όχι με την ατομική του περιουσία.

Υπάρχουν στο νέο κληρονομικό δίκαιο πολλές ακόμα διατάξεις που δίνουν το δικαίωμα στον κληρονόμο να μείνει στη χρεωμένη επιχείρηση, να την «τρέξει», παρά τα χρέη, ενώ άλλες τού δίνουν τη δυνατότητα να προτιμηθεί στον πλειστηριασμό ενός ακινήτου που είναι χρεωμένο, ή μιας επιχείρησης.

Η συγκυριότητα

Επίσης εξαιρετικά σημαντικές είναι και οι διατάξεις προκειμένου να μην κατατέμνονται και να απομειώνονται περιουσίες και επιχειρήσεις, καθώς προβλέπεται ο περιορισμός της συγκυριότητας, δηλαδή του να κληρονομούν πολλοί από κοινού μια επιχείρηση ή μια εμπορική δραστηριότητα.

Το λεγόμενο δηλαδή «εξ αδιαιρέτου», που ευθύνεται για χιλιάδες ρημαγμένες περιουσίες και ακίνητα. Με τις νέες διατάξεις μπορεί ένας από τους κληρονόμους να ζητήσει με αίτησή του από το δικαστήριο να πληρώσει τα μερίδια των άλλων και να μείνει μόνος στην όποια επιχείρηση και το δικαστήριο να αποφασίσει θετικά λύνοντας τον γρίφο των πολλών συγκληρονόμων.

Με την έναρξη εφαρμογής των νέων διατάξεων του κληρονομικού δικαίου, δικαστικές πηγές εκτιμούν ότι θα κατατεθούν χιλιάδες αιτήσεις στα δικαστήρια για να λυθούν θέματα συγκυριότητας «εξ αδιαιρέτου», επιτρέποντας σε ακίνητα και επιχειρήσεις να φύγουν από την γκρίζα ζώνη της απαξίωσης. Επίσης αναμένονται χιλιάδες κληρονομικές συμβάσεις που θα ρυθμίσουν το αύριο επιχειρήσεων και εμπορικών δραστηριοτήτων.