Αντηλιακά: Μόνο 1 στα 5 πληροί τα πρότυπα ασφάλειας

Τι αποκαλύπτει νέα ετήσια έκθεση

Μια νέα ετήσια έκθεση της Environmental Working Group (EWG), μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης για την υγεία και το περιβάλλον, προειδοποιεί ότι η πλειονότητα των αντηλιακών που κυκλοφορούν στην αγορά δεν προσφέρει ταυτόχρονα ασφαλή και αποτελεσματική προστασία.

Η έκθεση για το 2026 ανέλυσε 2.784 προϊόντα και διαπίστωσε ότι μόνο περίπου 550 από αυτά — δηλαδή περίπου το 20% — πληρούν τα κριτήρια για ασφαλή και αποτελεσματική προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία.

Στον οδηγό περιλαμβάνονται προτεινόμενα αντηλιακά για βρέφη και παιδιά, προϊόντα καθημερινής χρήσης, ενυδατικές κρέμες με δείκτη προστασίας (SPF), καθώς και lip balms με αντηλιακή προστασία. Επίσης ξεχωρίζουν προϊόντα για αθλητικές δραστηριότητες ή χρήση στην παραλία.

freepik

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Χανιά: Τροχαίο ατύχημα στην Αγία Μαρίνα – Τραυματίστηκε κοριτσάκι που περνούσε τον δρόμο με τη γιαγιά του (φώτο)

Πώς αξιολογούνται τα αντηλιακά

Για να προταθεί ένα προϊόν, πρέπει να προστατεύει τόσο από τις ακτίνες UVA όσο και από τις UVB, οι οποίες είναι υπεύθυνες για βλάβες στο DNA και πρόωρη γήρανση του δέρματος. Δεν περιλαμβάνονται σπρέι και πούδρες λόγω κινδύνου εισπνοής.

Η έκθεση επισημαίνει ότι ο δείκτης SPF συχνά υπερεκτιμάται και ότι η διαφορά μεταξύ SPF 50 και SPF 100 είναι μικρή στην πράξη, καθώς το πρώτο μπλοκάρει περίπου 98% της ακτινοβολίας.

Σε ορισμένα προϊόντα, σύμφωνα με μελέτες της EWG, η πραγματική προστασία ήταν σημαντικά χαμηλότερη από αυτή που αναγράφεται στην ετικέτα.

Αμφιλεγόμενα συστατικά

Τα αντηλιακά που προτείνονται αποφεύγουν ουσίες όπως η ρετινυλική παλμιτική (παράγωγο βιταμίνης Α), καθώς και χημικά που θεωρούνται ύποπτα για καρκινογένεση, αλλεργίες, ορμονικές διαταραχές ή νευροτοξικότητα.

Η έκθεση σημειώνει ότι η χρήση της συγκεκριμένης ουσίας έχει μειωθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια.

Φυσικά vs χημικά αντηλιακά

Από τα προϊόντα που προτείνονται, η μεγάλη πλειονότητα βασίζεται σε ανόργανα (ορυκτά) φίλτρα όπως το οξείδιο του ψευδαργύρου και το διοξείδιο του τιτανίου, τα οποία λειτουργούν ως «φυσικό φράγμα» στην επιδερμίδα.

Τα χημικά αντηλιακά, αντίθετα, απορροφώνται από το δέρμα και μετατρέπουν την ακτινοβολία σε θερμότητα. Ωστόσο, ορισμένα από τα πιο διαδεδομένα συστατικά τους έχουν βρεθεί σε μελέτες ότι μπορούν να απορροφηθούν στο αίμα και να παραμένουν στον οργανισμό για μέρες.

Ορισμένες ουσίες, όπως η οξυβενζόνη, έχουν συνδεθεί με ορμονικές διαταραχές και έχουν απαγορευτεί ή περιοριστεί σε αρκετές χώρες λόγω και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως η καταστροφή κοραλλιογενών υφάλων.

pexels

Αντιπαράθεση επιστημόνων και βιομηχανίας

Η βιομηχανία καλλυντικών υποστηρίζει ότι τέτοιες εκθέσεις υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στα αντηλιακά, τα οποία θεωρούνται βασικό εργαλείο πρόληψης του καρκίνου του δέρματος.

Αντίθετα, η EWG υποστηρίζει ότι ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι για πολλά χημικά φίλτρα που κυκλοφορούν στην αγορά.

Ρυθμιστικό πλαίσιο και καθυστερήσεις

Η αμερικανική FDA είχε προτείνει το 2019 νέους κανόνες, ζητώντας περισσότερα δεδομένα ασφάλειας για 12 κοινά χημικά φίλτρα, όμως μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί οριστικά αποτελέσματα ή νέες ρυθμίσεις.

Τι προτείνουν οι ειδικοί

Οι ειδικοί τονίζουν ότι το αντηλιακό πρέπει να συνδυάζεται με άλλα μέτρα προστασίας, όπως ρούχα με πυκνή ύφανση, καπέλα και αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες.

Επισημαίνουν επίσης ότι η σωστή χρήση είναι κρίσιμη: απαιτείται επαρκής ποσότητα και τακτική επανάληψη εφαρμογής.

Τα παιδιά, ιδιαίτερα τα βρέφη κάτω των 6 μηνών, χρειάζονται αυστηρή προστασία, καθώς η υπερβολική έκθεση στον ήλιο στην παιδική ηλικία αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μελανώματος αργότερα στη ζωή.

Τέλος, οι ειδικοί απορρίπτουν παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αμφισβητεί τη σχέση μεταξύ ηλιακής ακτινοβολίας και καρκίνου του δέρματος, τονίζοντας ότι η UV ακτινοβολία είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνος.