Από τους φακούς επαφής μέχρι τις οθόνες – Οι καθημερινές μας συνήθειες που «κλέβουν» σιωπηλά την όραση μας

Ο καθηγητής Οφθαλμολογίας Χαράλαμπος Σιγανός, εξηγεί τη σημασία του προληπτικού ελέγχου, τα προειδοποιητικά σημάδια και  τους αόρατους εχθρούς

Το ανθρώπινο μάτι είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο αισθητήριο όργανο. Μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο μέσα από το φως και αποτελείται από πολλές διαφορετικές δομές που συνεργάζονται με ακρίβεια, ώστε να μετατρέπουν τις φωτεινές ακτίνες σε εικόνες. Το μάτι συλλέγει και επεξεργάζεται τις οπτικές πληροφορίες, ενώ ο εγκέφαλος είναι εκείνος που τις ερμηνεύει και δημιουργεί την εικόνα που αντιλαμβανόμαστε.

Ποιες είναι όμως οι πιο συνηθισμένες απειλές για την όραση μας σήμερα; Τι κάνουμε στην καθημερινότητα μας που μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στα μάτια μας; Και ποια είναι τα σημάδια που αγνοούμε ή δεν σπουδαιολογούμε;

Για τους κινδύνους που απειλούν την υγεία των ματιών μας στη σύγχρονη καθημερινότητα μίλησε ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Χαράλαμπος Σιγανός, στην εκπομπή «Μεταξύ μας» και τη Μαρίνα Μανωλακάκη. Ανέλυσε πώς φαινομενικά αθώες συνήθειες, από τη χρήση φακών επαφής μέχρι τις αισθητικές παρεμβάσεις, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στην όραση.

Φακοί επαφής: Από την απλή μόλυνση μέχρι την ολική τύφλωση

Οι φακοί επαφής αποτελούν μια δημοφιλή και ασφαλή λύση για τις διαθλαστικές ανωμαλίες, αρκεί να χρησιμοποιούνται σωστά. Ωστόσο, η λανθασμένη χρήση τους εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους. «Βλέπω περιστατικά με προβλήματα στον κερατοειδή από φακούς επαφής, που κυμαίνονται από μια απλή μόλυνση έως παράσιτα όπως η ακανθαμοιβάδα στο νερό, που μπορεί να καταστρέψει το μάτι», υπογράμμισε ο κ. Σιγανός.

Ο ίδιος τόνισε ότι η απάντηση στο πόσο μπορούν να βλάψουν τα μάτια μας κυμαίνεται «από καθόλου έως πάρα πολύ, ως τη μόνιμη τύφλωση». Για την απουσία επιπλοκών συνιστάται η προτίμηση ημερήσιων φακών, η αυστηρή υγιεινή και η αποφυγή ύπνου ή επαφής με νερό (θάλασσα, πισίνα, μπάνιο) όσο τους φοράμε.

Παράλληλα, ο καθηγητής επεσήμανε ότι οι φακοί πρέπει να αφαιρούνται αμέσως μόλις επιστρέφουμε στο σπίτι, καθώς η πολύωρη καθημερινή χρήση δημιουργεί προβλήματα που εμποδίζουν τη μελλοντική εφαρμογή τους.

Μακιγιάζ, extensions και ο κίνδυνος σταφυλόκοκκου

Όσον αφορά το καθημερινό μακιγιάζ, ο καθηγητής καθησύχασε το κοινό εξηγώντας ότι δεν προκαλεί ιδιαίτερη βλάβη, πέρα από κάποιους περιστασιακούς ερεθισμούς. Αντίθετα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις τεχνικές πυκνώματος βλεφαρίδων, όπως τα extensions και το lash lift.

«Αυτά προτείνω να αποφεύγονται, γιατί έχουμε δει μολύνσεις. Πρόκειται για ένα ξένο σώμα που επιδεινώνει την ήδη συχνή βλεφαρίτιδα της εποχής μας και αυξάνει την πιθανότητα μόλυνσης από σταφυλόκοκκο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οθόνες, «μπλε φως» και ο κανόνας 20-20

Σχετικά με την πολύωρη έκθεση σε οθόνες υπολογιστών και κινητών, ο κ. Σιγανός ξεκαθάρισε ότι το μπλε φως δεν προκαλεί κάποια μόνιμη ή σοβαρή βλάβη στο εσωτερικό του ματιού. Η πραγματική επίπτωση εντοπίζεται στην επιφάνεια του οφθαλμού.

Όταν προσηλώνουμε την προσοχή μας στην οθόνη, παραβλέπουμε να ανοιγοκλείσουμε τα βλέφαρα, με αποτέλεσμα να προκαλείται τεχνητή ξηροφθαλμία και βλεφαρίτιδα. Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, ο καθηγητής πρότεινε τον χρυσό κανόνα «20-20»: κάθε 20 λεπτά εργασίας, κοιτάμε μακριά για 20 δευτερόλεπτα, ανοιγοκλείνουμε τα μάτια 2-3 φορές και, αν χρειάζεται, χρησιμοποιούμε τεχνητά δάκρυα.

pexels

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα ζώδια που δεν σηκώνουν κουβέντα σε καυγά

Γλαύκωμα: Ο σιωπηλός «κλέφτης» της όρασης

Περνώντας στις σοβαρότερες απειλές ανά ηλικιακή ομάδα, ο ειδικός σημείωσε ότι στις μεγαλύτερες ηλικίες ο καταρράκτης είναι η συχνότερη αλλά πλήρως αναστρέψιμη πάθηση, αρκεί η επέμβαση να γίνεται εγκαίρως. Αντίθετα, το γλαύκωμα αποτελεί μια εξαιρετικά ύπουλη απειλή.

«Το γλαύκωμα είναι αυξημένη πίεση στο μάτι που επηρεάζει το οπτικό νεύρο. Δεν πονάει, δεν ρίχνει άμεσα την όραση και πολλές φορές ο ασθενής έρχεται όταν έχει ήδη τυφλωθεί», προειδοποίησε. Ο προληπτικός έλεγχος με οπτικά πεδία και βυθοσκόπηση είναι απαραίτητος μετά τα 35-40 έτη, ακόμη και χωρίς οικογενειακό ιστορικό.

«Μυγάκια», λάμψεις και η παιδική ηλικία

Σχετικά με τα συμπτώματα που πρέπει να μας οδηγήσουν άμεσα στον γιατρό, ο κ. Σιγανός εξήγησε ότι τα λεγόμενα «μυγάκια» οφείλονται συχνά στην αποκόλληση του υαλοειδούς. Ωστόσο, επειδή υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί ρωγμή ή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, η εμφάνιση για λάμψεις, «καπνό» ή αιφνίδιες αλλαγές απαιτεί άμεση βυθοσκόπηση.

Σε ότι αφορά τα παιδιά, ο κ. Σιγανός υπογράμμισε την ανάγκη για πρώιμο παιδοοφθαλμολογικό έλεγχο πριν την ηλικία των 7 ετών. Παθήσεις όπως η ανισομετρωπία (μεγάλη διαφορά βαθμών στα δύο μάτια) μπορούν να οδηγήσουν σε «τεμπέλικο μάτι» (αμβλυωπία), μια κατάσταση που μετά τα 7 έτη γίνεται μη αναστρέψιμη, καθώς ο εγκέφαλος ακυρώνει μόνιμα την εικόνα από το ασθενέστερο μάτι.

magnific

Κερατόκονος, laser και προστασία από τον ήλιο

Ο κ. Σιγανός, ο οποίος εξειδικεύεται στη διαθλαστική χειρουργική και τις μεταμοσχεύσεις κερατοειδούς, αναφέρθηκε και στον κερατόκονο. Πρόκειται για μια πάθηση που παραμορφώνει τον κερατοειδή και αποτελούσε τη No1 αιτία μεταμόσχευσης, αλλά πλέον σταματά έγκαιρα αν διαγνωστεί νωρίς στα παιδιά, γι’ αυτό ο έγκαιρος έλεγχος κρίνεται απαραίτητος ειδικά όταν υπάρχει κληρονομικότητα.

Για τα άτομα που αρνούνται να φορέσουν γυαλιά, ο κ. Σιγανός σημείωσε ότι η επέμβαση laser αποτελεί εξαιρετική λύση, εφόσον ο ασθενής είναι άνω των 18 ετών και η διαθλαστική ανωμαλία έχει σταθεροποιηθεί, ωστόσο δεν συνίσταται σε όλες τις περιπτώσεις.

Τέλος, στάθηκε στην ανάγκη χρήσης ποιοτικών γυαλιών ηλίου από οπτικά καταστήματα με 100% απορροφητικότητα στην υπεριώδη ακτινοβολία. Στην Ελλάδα και την Κρήτη, η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο χωρίς προστασία προκαλεί συχνά πτερύγιο, μια υπερπλασία στην επιφάνεια του ματιού που επηρεάζει την αισθητική αλλά και την ίδια την όραση.