Αποκτήθηκαν ως οικόπεδα, φορολογήθηκαν ως οικόπεδα και τώρα γίνονται…χωράφια! Αντιδράσεις στην Κρήτη για την οριοθέτηση των οικισμών

Από τον Πλατανιά Χανίων ως τη Σητεία οι αντιδράσεις με φόντο το Προεδρικό Διάταγμα για τους οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων

Έντονες αντιδράσεις, από τον Πλατανιά Χανίων ως τη Σητεία καταγράφονται στην Κρήτη για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων καθώς με το επίμαχο Προεδρικό Διάταγμα χιλιάδες οικόπεδα τα οποία αποκτήθηκαν ως οικόπεδα, φορολογήθηκαν ως οικόπεδα γίνονται τώρα...χωράφια!

Με το  εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα (Τεύχος Δ’) 194/15.04.2025, το οποίο αφορά τη διαδικασία οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, χιλιάδες μη δομημένα ακίνητα που για δεκαετίες θεωρούνταν άρτια και οικοδομήσιμα, αποχαρακτηρίζονται και μετατρέπονται σε «εκτός σχεδίου», χάνοντας το δικαίωμα δόμησης με ανυπολόγιστες συνέπειες για τους ιδιοκτήτες τους.

Ο λόγος; Το νέο Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ Δ’ 194/15.05.2025) καθορίζει αυστηρότερους όρους δόμησης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, βασιζόμενο σε Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια. Ως όρια αναγνωρίζονται πλέον κυρίως όσα τεκμηριώνονται με δόμηση έως το 1983. Η αρτιότητα ορίζεται συνήθως στα 2.000-4.000 τ.μ., ενώ σε κάποιες ζώνες απαιτείται πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις πανελλαδικά αλλά και ένα παραπάνω εδώ στην Κρήτη. Και ο λόγος είναι απλός…Το νησί μας διαθέτει το υψηλότερο ποσοστό οικισμών στην Ελλάδα . Κάτι που σημαίνει πολύ απλά πως εφαρμογή του επίμαχου Προεδρικού Διατάγματος θα προκαλέσει ακόμα ισχυρότερο πλήγμα-συγκριτικά με την υπόλοιπη χώρα- στην περιουσιακή κατάσταση των πολιτών και στην οικονομική και κοινωνική ζωή των μικρών οικισμών και άρα της ενδοχώρας της Κρήτης.

φωτό: google maps

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η στιγμή της θανατηφόρας πτώσης της 65χρονης στα Μετέωρα (βίντεο)

Αναβρασμός στην Κρήτη για την απαξίωση χιλιάδων ακινήτων

Τις τελευταίες ημέρες το πολύ σημαντικό ζήτημα, το οποίο και προ μηνών είχε βρεθεί ψηλά στην ατζέντα της τοπικής επικαιρότητας, έχει επανέλθει ξανά στο προσκήνιο, εν μέσω θεσμικών αντιδράσεων με βασικούς κφραστές τους δήμους. Έχει ξεκινήσει ένα γαϊτανάκι αντιδράσεων και παρεμβάσεων από πλευράς των δήμων που απευθυνόμενοι προς την κυβέρνηση χτυπούν «καμπανάκι» για μαζική απαξίωση της ενδοχώρας του νησιού και οικονομικό μαρασμό.

Χαρακτηριστικό, στην κατεύθυνση αυτή, είναι το διάβημα διαμαρτυρίας του δημάρχου Σητείας Γιώργου Ζερβάκη προς τα συναρμόδια Υπουργεία αλλά και το ψήφισμα διαμαρτυρίας του δημοτικού συμβουλίου Πλατανιά.

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, είναι καταστροφικό  περιουσίες, οι οποίες είναι οικόπεδα, αποκτήθηκαν ως οικόπεδα, μεταβιβάστηκαν ως οικόπεδα και φορολογήθηκαν  οικόπεδα να μετατρέπονται εν μια νυχτί με ένα Προεδρικό Διάταγμα σε…χωράφια!

Ψήφισμα διαμαρτυρίας από το δημοτικό συμβούλιο Πλατανιά

Με αφορμή το Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) σχετικά με τη δόμηση στους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 63 του ν. 5215 (ΦΕΚ Α’ 116/04.07.2025), το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά, αφού έλαβε υπόψη του τις δυσμενείς επιπτώσεις που επιφέρει η εν λόγω ρύθμιση στην προστασία και αξιοποίηση της μικρής ιδιοκτησίας, καθώς και τη διαμορφούμενη ενίσχυση κοινωνικών, οικονομικών και χωροταξικών ανισοτήτων στην ελληνική ύπαιθρο, εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία του και την πλήρη αντίθεσή του στις ανωτέρω διατάξεις και αποφασίζει την έκδοση του ακόλουθου ψηφίσματος:

«Το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία του και τη ρητή και έντονη διαμαρτυρία του για τις σοβαρές συνέπειες που επιφέρει το νέο Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) και το συναφές θεσμικό πλαίσιο. Το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, όπως έχει τροποποιηθεί, ανατρέπει ένα παγιωμένο καθεστώς άνω των σαράντα (40) ετών, απαξιώνει υφιστάμενες περιουσίες, αναστέλλει την αναπτυξιακή προοπτική και προκαλεί σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές και χωροταξικές ανισότητες στην ελληνική ύπαιθρο.

Ανατροπή ισχύοντος καθεστώτος – Απαξίωση περιουσιών

Με τις νέες ρυθμίσεις, σημαντικός αριθμός ιδιοκτησιών σε οικισμούς 701–2.000 κατοίκων καθίσταται μη οικοδομήσιμος.

Πρόκειται για ακίνητα τα οποία:

• αποκτήθηκαν ως οικόπεδα,

• μεταβιβάστηκαν ως οικόπεδα,

• φορολογήθηκαν επί δεκαετίες ως οικόπεδα,

• εντάχθηκαν σε δημόσια έργα και δίκτυα ως άρτια και οικοδομήσιμα.

Η αιφνίδια μετατροπή τους σε αγροτεμάχια συνεπάγεται σημαντική απώλεια αξίας, χωρίς πρόβλεψη αντισταθμιστικών μέτρων. Η Πολιτεία οφείλει να σεβαστεί τους πολίτες που επένδυσαν, με κόπο και θυσίες, στη γη τους βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

Πάγωμα ανάπτυξης και υποβάθμιση οικισμών

Το νέο πλαίσιο:

• αναστέλλει επενδύσεις,

• παγώνει την οικοδομική δραστηριότητα,

• υποβαθμίζει δυναμικούς οικισμούς,

• προκαλεί οικονομική ασφυξία σε νοικοκυριά και επαγγελματίες,

• οδηγεί σε πολυετή στασιμότητα έως την ολοκλήρωση νέων μελετών.

Ζητήματα συνταγματικότητας και αναλογικότητας

Οι ρυθμίσεις αυτές εγείρουν σοβαρά ζητήματα ως προς:

• το άρθρο 17 του Συντάγματος (προστασία ιδιοκτησίας),

• την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη,

• την αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας.

Οι πολίτες διαμόρφωσαν τη ζωή και τις επενδύσεις τους βάσει ενός σταθερού πλαισίου, το οποίο μεταβάλλεται μονομερώς.

Ανισότητες μεταξύ όμορων οικισμών

Το Προεδρικό Διάταγμα δημιουργεί αδικαιολόγητες ανισότητες ακόμη και μεταξύ γειτονικών οικισμών με κοινά χαρακτηριστικά, μόνο λόγω πληθυσμιακών ορίων.

Έτσι:

• οικισμοί με πληθυσμό άνω των 700 κατοίκων υφίστανται περιορισμούς,

• ενώ όμοροι οικισμοί κάτω του ορίου συνεχίζουν σχεδόν απρόσκοπτα την ανάπτυξή τους.

Η διαφοροποίηση αυτή παραβιάζει την αρχή της ισότητας.

Τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμά να συμβούν τα παρακάτω:

Α. Κίνδυνος συγκέντρωσης γης

Η απαξίωση των μικρών ιδιοκτησιών ενδέχεται να οδηγήσει σε αναγκαστικές πωλήσεις, ευνοώντας τη συγκέντρωση γης σε λίγους. Με το ισχύον πλαίσιο, μεγάλοι επενδυτές μπορούν να αποκτούν εκτεταμένες εκτάσεις και να προχωρούν σε ιδιωτική πολεοδόμηση εκτός σχεδίου, δημιουργώντας νέους οικιστικούς πυρήνες χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες.

Β. Αλλοίωση της φυσιογνωμίας της υπαίθρου

Η εξέλιξη αυτή:

• αλλοιώνει τον χαρακτήρα των οικισμών,

• αποδυναμώνει την κοινωνική συνοχή,

• μετατρέπει την ύπαιθρο σε πεδίο κερδοσκοπικής εκμετάλλευσης.

Οι ελληνικοί οικισμοί δημιουργήθηκαν από ανθρώπους που ανέπτυξαν τον τόπο τους με κόπο.

Η απαξίωση της περιουσίας τους συνιστά όχι μόνο οικονομική, αλλά και ηθική απαξίωση.

Γ. Μετατόπιση του χωροταξικού σχεδιασμού προς ιδιωτική πολεοδόμηση

Η σταδιακή μετατόπιση του χωροταξικού σχεδιασμού προς ιδιωτικά μοντέλα ανάπτυξης:

• αποδυναμώνει τους μικροϊδιοκτήτες,

• ευνοεί μεγάλες οργανωμένες επενδύσεις,

• προσανατολίζει την ανάπτυξη κυρίως στην παραθεριστική κατοικία.

φωτό: google maps

Κατόπιν των ανωτέρω, το Δημοτικό Συμβούλιο ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:

Τη νομοθετική κατοχύρωση της υφιστάμενης κατάστασης και την επανέγκριση των ορίων οικισμών, όπως ορίστηκαν με τα Π.Δ. του 1985.

Τη διατήρηση της αρτιότητας των οικοπέδων, όπως ίσχυε επί σαράντα (40) έτη.

Την κατάργηση της απαίτησης αρτιότητας άνω των δύο (2) στρεμμάτων στις επεκτάσεις του 1985 (ζώνες Π.Ε.Χ.).

Την πλήρη απόσυρση του Π.Δ. (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) και του άρθρου 63 του ν. 5215/2025.

Σε διαφορετική περίπτωση, να θεσπισθεί μεταβατική περίοδος τουλάχιστον πέντε (5) ετών, ώστε οι ιδιοκτήτες να έχουν τον αναγκαίο χρόνο προσαρμογής στα νέα δεδομένα.

Η ανάπτυξη της υπαίθρου δεν μπορεί να βασίζεται στην απαξίωση της μικρής ιδιοκτησίας ούτε στη συγκέντρωση της γης σε λίγους. Σε κανένα ανεπτυγμένο κράτος δεν παρατηρούνται αιφνίδιες ανατροπές, όπου ακίνητα που είχαν αναγνωριστεί επίσημα ως οικοδομήσιμα μετατρέπονται εκ των υστέρων σε αγροτεμάχια.»

Το παρόν ψήφισμα κοινοποιείται στον Πρωθυπουργό της χώρας, στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στον Γ.Γ. Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, στους τοπικούς Βουλευτές, στον Αντιπεριφερειάρχη Χανίων, στην ΠΕΔ Κρήτης, στην ΚΕΔΕ, στο ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης, στο Δικηγορικό Σύλλογο Χανίων, στην Επιτροπή Τ.Π.Σ. Δήμου Πλατανιά και να αποσταλεί προς δημοσίευση στον τοπικό τύπο.

Επιπλέον, να γνωστοποιηθεί άμεσα και με κάθε πρόσφορο μέσο στους κατόχους ιδιοκτησιών του Δήμου Πλατανιά, με σαφή κάλεσμα για ενεργοποίηση και συμμετοχή στη συλλογική διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής υπογραφών και της ανάληψης συντονισμένων νομικών ενεργειών ενώπιον των αρμόδιων ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων, για την προάσπιση της περιουσίας και των έννομων συμφερόντων τους.

Γιώργος Ζερβάκης-Δήμαρχος Σητείας

Επιστολή-«διάβημα» διαμαρτυρίας από τον δήμαρχο Σητείας

Την έντονη αντίθεσή του στο νέο Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ Δ’ 194/15-4-2025) που αφορά τον καθορισμό κριτηρίων, διαδικασιών οριοθέτησης και όρων δόμησης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων εκφράζει ο Δήμαρχος Σητείας Γιώργος Ζερβάκης με επιστολή του προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Όπως επισημαίνεται, μέσω της εφαρμογής των Ειδικών και Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Ε.Π.Σ. και Τ.Π.Σ.) επιχειρείται μια ριζική ανατροπή πολεοδομικών δεδομένων που ισχύουν εδώ και δεκαετίες, με άμεση συνέπεια την απαξίωση χιλιάδων ιδιοκτησιών εντός οικισμών, καθώς πολλές από αυτές καθίστανται πλέον μη οικοδομήσιμες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η προβλεπόμενη ζωνοποίηση εντός των οικισμών, η οποία οδηγεί στον αποκλεισμό της πλειονότητας των μικρών ιδιοκτησιών από τη δυνατότητα δόμησης, λόγω των περιορισμών που θέτουν οι Ζώνες Ανάπτυξης Οικισμού (Ζ.Α.Ο.).

Σύμφωνα με τον Δήμαρχο, η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επιφέρει σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, οδηγώντας σε περαιτέρω απαξίωση της αγροτικής περιουσίας και επιταχύνοντας την ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου, η οποία ήδη επιβαρύνεται από υφιστάμενους περιορισμούς, όπως η εκτός σχεδίου δόμηση, οι περιοχές NATURA και οι αρχαιολογικές ζώνες.

Ο Δήμαρχος Σητείας τονίζει ότι οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτές από την τοπική κοινωνία και τη δημοτική αρχή, καλώντας την Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα σε νομοθετικές παρεμβάσεις.