Αυστηρό φρένο στην πολιτική διαφήμιση: Τι αλλάζει με το νέο Προεδρικό Διάταγμα

Τσουχτερά πρόστιμα, έλεγχοι στα social media και ειδικοί κανόνες για τις δημοτικές εκλογές

Άλλαξαν όλα όσα γνωρίζαμε για την πολιτική διαφήμιση στη χώρα μας. Με τη δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος 59/2026 (ΦΕΚ Α’ 154/29.09.2026), η Ελλάδα ενσωματώνει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2024/900. Το νέο πλαίσιο βάζει αυστηρούς κανόνες στη διαφάνεια των κονδυλίων, στη διαχείριση των πολιτικών καμπανιών και κυρίως στη στοχευμένη διαφήμιση στο διαδίκτυο. Παράλληλα, επηρεάζει άμεσα την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αφού εισάγει ειδικές ρυθμίσεις για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.

Τον πρώτο λόγο στους ελέγχους αποκτά το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Το ΕΣΡ θα δημιουργήσει το σχετικό Μητρώο και θα επιβλέπει αν τηρούνται οι κανόνες διαφάνειας. Την ίδια στιγμή, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων (ΑΠΔΠΧ) αναλαμβάνει να ελέγχει πώς χρησιμοποιούνται τα προσωπικά δεδομένα για τη διαδικτυακή στόχευση ψηφοφόρων. Για τους παρόχους ενδιάμεσων υπηρεσιών, αρμόδια αρχή και σημείο καταγγελιών ορίζεται η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών θα είναι το σημείο επαφής με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι ελεγκτές του ΕΣΡ αποκτούν πλέον σοβαρές εξουσίες. Θα μπορούν να ερευνούν κάθε έγγραφο ή οικονομικό στοιχείο των εμπλεκόμενων εταιρειών, όαν και όπου κι αν τηρείται. Μάλιστα, προβλέπεται ακόμα και προσωρινή σφράγιση επαγγελματικών χώρων έως 48 ώρες για τη διενέργεια ελέγχου. Αν κάποιος αρνηθεί να συνεργαστεί, το ΕΣΡ θα ζητά τη συνδρομή των εισαγγελικών αρχών.

Μεγάλο βάρος πέφτει στις ψηφιακές καμπάνιες. Η ΑΠΔΠΧ θα παρακολουθεί στενά τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στα social media και στο ίντερνετ για να σερβίρονται διαφημίσεις σε συγκεκριμένες ομάδες πολιτών. Έτσι, η στοχευμένη ψηφιακή διαφήμιση μπαίνει για πρώτη φορά κάτω από έναν τόσο σφιχτό μηχανισμό εποπτείας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Άγριο επεισόδιο με νεαρούς τα ξημερώματα στο κέντρο της Πάτρας

Ειδικά για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, το άρθρο 10 βάζει συγκεκριμένα φίλτρα. Τους τελευταίους τρεις μήνες πριν από τις κάλπες, πολιτική διαφήμιση θα μπορούν να αγοράζουν μόνο πολίτες της Ε.Ε., μόνιμοι κάτοικοι με δικαίωμα ψήφου ή εταιρείες με έδρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που δεν ελέγχονται από οντότητες τρίτων χωρών. Οι ίδιοι περιορισμοί ισχύουν για τις εθνικές εκλογές, τις ευρωεκλογές και τα δημοψηφίσματα.

Τα πρόστιμα είναι ιδιαίτερα αυστηρά. Για τις παραβάσεις προβλέπονται από απλές συστάσεις μέχρι χρηματικές ποινές που φτάνουν από 3% έως 6% του ετήσιου εισοδήματος ή του προϋπολογισμού του παραβάτη. Για τον υπολογισμό της ποινής συνυπολογίζονται η σοβαρότητα της παράβασης, η διάρκειά της και το αν υπήρξε υποτροπή. Μάλιστα, αν η παράβαση γίνει τον τελευταίο μήνα πριν τις εκλογές, η επιβολή χρηματικού προστίμου είναι υποχρεωτική. Όσο για τις παραβάσεις στους κανόνες στόχευσης διαφημίσεων, εκεί ισχύουν τα βαρύτατα πρόστιμα της νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα.

Όποιος θέλει να προσβάλει τις αποφάσεις των αρχών, μπορεί να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Η προσφυγή όμως δεν αναστέλλει αυτόματα το πρόστιμο. Για να συζητηθεί καν η υπόθεση στο δικαστήριο, ο προσφεύγων πρέπει να προκαταβάλει το 15% του προστίμου, με ανώτατο όριο τις 200.000 ευρώ.

Τέλος, όσον αφορά τα οικονομικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι εκδότες διαφημίσεων υποχρεούνται να κρατούν αναλυτικά στοιχεία για όλα τα ποσά που εισπράττουν. Τα στοιχεία αυτά θα παραδίδονται συγκεντρωτικά ανά εκστρατεία στην Επιτροπή Ελέγχου Δαπανών και Εκλογικών Παραβάσεων. Παράλληλα, το ΕΣΡ θα λειτουργεί ένα δημόσια προσβάσιμο ηλεκτρονικό Μητρώο για τους εκπροσώπους παρόχων εκτός Ε.Ε.

Το νέο πλαίσιο βρίσκεται ήδη σε ισχύ από τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.