Δεκαπενταύγουστος στην Κρήτη: Τα χωριά που «βουλιάζουν» από κόσμο και οι παραδόσεις που κρατούν μέχρι σήμερα

Ο Δεκαπενταύγουστος στην Κρήτη δεν είναι απλώς μία μεγάλη θρησκευτική γιορτή, αλλά μια ημέρα βαθιά δεμένη με τα χωριά, τα πανηγύρια και την επιστροφή στον τόπο καταγωγής

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας που η Κρήτη γεμίζει περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο του χρόνου. Τουρίστες κατακλύζουν τις παραθαλάσσιες περιοχές, οι Κρητικοί της διασποράς επιστρέφουν στον τόπο τους και τα χωριά που τον χειμώνα μετρούν λίγους κατοίκους αποκτούν ξανά ζωή.

Στην καρδιά αυτής της περιόδου βρίσκεται ο Δεκαπενταύγουστος, μία από τις σημαντικότερες γιορτές της Ορθοδοξίας. Η Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζεται σε ολόκληρο το νησί, όμως σε ορισμένα χωριά και προσκυνήματα η ημέρα αποκτά ξεχωριστή σημασία, συγκεντρώνοντας πιστούς και επισκέπτες από κάθε γωνιά της Κρήτης.

Η Παναγία Χαρακιανή και ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα

Στον Μυλοπόταμο, η Παναγία Χαρακιανή αποτελεί ένα από τα γνωστότερα προσκυνήματα της Κρήτης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σε συναγερμό ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας για την κακοκαιρία – «Οριακή η κατάσταση» δηλώνει ο Βασίλης Κεγκέρογλου

Κάθε χρόνο, τις ημέρες πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, πιστοί καταφθάνουν στην περιοχή για να προσκυνήσουν, ενώ αρκετοί επιλέγουν να διανυκτερεύσουν κοντά στον ναό, συνεχίζοντας μια παράδοση πολλών ετών.

Η εικόνα γύρω από το προσκύνημα αλλάζει εντελώς, με οικογένειες από διαφορετικές περιοχές του νησιού να συναντιούνται ξανά με αφορμή τη μεγάλη γιορτή.

Η Παναγία Κερά στην Κριτσά

Στην ανατολική Κρήτη, η Κριτσά αποτελεί έτσι κι αλλιώς έναν από τους πιο γνωστούς παραδοσιακούς οικισμούς του Λασιθίου.

Η παρουσία της ιστορικής Παναγίας Κεράς έχει συνδέσει ακόμη περισσότερο την περιοχή με τη θρησκευτική παράδοση, ενώ ο Αύγουστος φέρνει στο χωριό μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

Τα στενά σοκάκια, τα παλιά σπίτια και οι εκκλησίες δημιουργούν μια εικόνα διαφορετική από εκείνη των πολυσύχναστων παραθαλάσσιων προορισμών.

Τα Σφακιά και τα ορεινά χωριά

Στα Σφακιά αλλά και σε πολλά ακόμη χωριά των Χανίων, οι ημέρες γύρω από τον Δεκαπενταύγουστο αποτελούν αφορμή για μεγάλες οικογενειακές συγκεντρώσεις.

Άνθρωποι που ζουν στο Ηράκλειο, στα Χανιά, στην Αθήνα ή ακόμη και στο εξωτερικό επιστρέφουν στα χωριά καταγωγής τους.

Οι πλατείες γεμίζουν, τα καφενεία αποκτούν ξανά ζωή και τα τραπέζια στήνονται από νωρίς.

Τα πανηγύρια που κρατούν μέχρι το πρωί

Ο Δεκαπενταύγουστος στην Κρήτη είναι άρρηκτα συνδεδεμένος και με τα παραδοσιακά πανηγύρια.

Μετά τη Θεία Λειτουργία, σε πολλές περιοχές ακολουθούν γλέντια με κρητική λύρα και λαούτο, χορό, κρασί και τοπικά εδέσματα.

Σε ορισμένα χωριά το γλέντι ξεκινά το βράδυ της παραμονής και μπορεί να συνεχιστεί μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Τα τάματα και οι πεζοπορίες προς τα ξωκλήσια

Μία παράδοση που εξακολουθεί να διατηρείται είναι η μετάβαση με τα πόδια σε εκκλησίες και ξωκλήσια αφιερωμένα στην Παναγία.

Πιστοί διανύουν ακόμη και μεγάλες αποστάσεις εκπληρώνοντας κάποιο τάμα, ενώ άλλοι φτάνουν στους ναούς από την παραμονή.

Πρόκειται για μια εικόνα που συναντάται σε αρκετές περιοχές του νησιού και αποτυπώνει τη βαθιά σχέση της κρητικής κοινωνίας με τη θρησκευτική παράδοση.

Η επιστροφή στο χωριό

Πέρα όμως από το θρησκευτικό στοιχείο, ο Δεκαπενταύγουστος έχει αποκτήσει και μία ιδιαίτερη κοινωνική διάσταση.

Για πολλές οικογένειες είναι η μία περίοδος του χρόνου κατά την οποία σχεδόν όλοι επιστρέφουν στον τόπο καταγωγής τους.

Παππούδες, παιδιά και εγγόνια συγκεντρώνονται ξανά στο ίδιο σπίτι, παλιοί φίλοι συναντιούνται στις πλατείες και χωριά που για μήνες είναι σχεδόν άδεια γεμίζουν ξανά κόσμο.

Μία παράδοση που επιμένει στον χρόνο

Ο τρόπος ζωής στην Κρήτη έχει αλλάξει σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, ο Δεκαπενταύγουστος παραμένει μία από εκείνες τις ημέρες που εξακολουθούν να συνδέουν τις νεότερες γενιές με τις παλαιότερες.

Τα πανηγύρια, τα οικογενειακά τραπέζια, τα προσκυνήματα και κυρίως η επιστροφή στα χωριά κρατούν ζωντανή μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά.