Δημογραφική «ανάσα» στην Κρήτη: Τι δείχνουν οι γεννήσεις σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο

Τα στοιχεία της περιόδου 2009-2024 διαφοροποιούν τους τρεις νομούς από τη γενικότερη εικόνα της χώρας 

Μπορεί σε πανελλαδικό επίπεδο οι γεννήσεις να έχουν πάρει την… κατηφόρα, όμως η Κρήτη παρουσιάζει μια διαφορετική δημογραφική εικόνα: Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο συγκαταλέγονται στους νομούς της χώρας όπου την περίοδο 2009-2024 καταγράφηκαν λιγότεροι θάνατοι από γεννήσεις.

Τα στοιχεία προέρχονται από πρόσφατη ανάλυση του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών με αντικείμενο την εξέλιξη των γεννήσεων σε περιφερειακό επίπεδο και αποτυπώνουν με αρκετά καθαρό τρόπο το μέγεθος της δημογραφικής μεταβολής που συντελείται στη χώρα.

Σε εθνικό επίπεδο, οι γεννήσεις μειώθηκαν από 117,7 χιλιάδες κατά τη διετία 2008-2009 σε 66,7 χιλιάδες το 2024-2025. Παράλληλα, η μέση ηλικία στην οποία οι γυναίκες αποκτούν παιδιά αυξήθηκε κατά σχεδόν έξι χρόνια, από τα 26,2 στα 32,2 έτη. Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δεν είναι ίδια σε όλες τις περιοχές της χώρας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Νέα ξενοδοχεία στην Κρήτη: Πέντε επενδύσεις αλλάζουν τον τουριστικό χάρτη σε Χανιά και Λασίθι

Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο κρατούν ακόμη θετικό ισοζύγιο

Στην Κρήτη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι Νομοί Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου είχαν την περίοδο 2009-2024 λιγότερους θανάτους από γεννήσεις. Πρόκειται για μια εικόνα που διαφοροποιεί τους τρεις νομούς από μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, ο λόγος «θάνατοι ανά 100 γεννήσεις» κυμάνθηκε κατά την περίοδο 2009-2024 από 79 έως 276 στους νομούς της χώρας, με τον εθνικό μέσο όρο να βρίσκεται στο 133.

Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο βρέθηκαν κάτω από το 100, δηλαδή καταγράφηκαν λιγότεροι από 100 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις.

Και εδώ βρίσκεται μία από τις ενδιαφέρουσες ιδιαιτερότητες της Κρήτης: δεν πρόκειται απλώς για μια περιοχή που «γερνά» με τον ίδιο ρυθμό που παρατηρείται αλλού, αλλά για μια περιοχή όπου η δημογραφική εικόνα επηρεάζεται και από τη συγκράτηση νέων ανθρώπων και την προσέλκυση πληθυσμού.

Το Ρέθυμνο ξεχωρίζει και το 2024

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία για το 2024. Σε επίπεδο Περιφερειακών Ενοτήτων, μόλις πέντε από τις 74 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας είχαν λιγότερους θανάτους από γεννήσεις: Θήρα, Μύκονος, Κως, Νάξος και Ρέθυμνο.

Το Ρέθυμνο, επομένως, δεν βρίσκεται απλώς μέσα στη γενικότερη θετική εικόνα των τριών κρητικών νομών για την περίοδο 2009-2024, αλλά εμφανίζεται και στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία ως μία από τις ελάχιστες περιοχές της χώρας όπου οι γεννήσεις εξακολουθούν να είναι περισσότερες από τους θανάτους.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Η μελέτη επισημαίνει ότι ο αριθμός των γεννήσεων σε κάθε περιοχή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλήθος των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και από τη γονιμότητα, ενώ ο αριθμός των θανάτων επηρεάζεται από το μέγεθος και την ηλικιακή σύνθεση του ηλικιωμένου πληθυσμού. Με απλά λόγια, δεν αρκεί να κοιτάξει κανείς μόνο πόσους κατοίκους έχει ένας τόπος. Έχει σημασία πόσοι νέοι άνθρωποι ζουν εκεί, πόσες γυναίκες βρίσκονται σε ηλικίες τεκνοποίησης και πόσο γερασμένος είναι ο πληθυσμός.

Και σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, οι νομοί που εμφάνισαν λιγότερους θανάτους από γεννήσεις χαρακτηρίζονται, μεταξύ άλλων, από ηπιότερη μείωση των γεννήσεων, ηπιότερη αύξηση του ηλικιωμένου πληθυσμού και πιο νεανική πληθυσμιακή σύνθεση. Παράλληλα, έχουν συγκρατήσει σημαντικό τμήμα των νέων τους και έχουν προσελκύσει πληθυσμό τόσο από άλλες περιοχές της χώρας όσο και από το εξωτερικό.

Η μεγάλη εικόνα παραμένει δύσκολη

Το γεγονός ότι Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο εμφανίζουν καλύτερη εικόνα από πολλές άλλες περιοχές δεν σημαίνει ότι η Κρήτη μένει έξω από το δημογραφικό πρόβλημα.

Η εθνική τάση είναι ξεκάθαρη: οι γεννήσεις έχουν μειωθεί δραστικά, ενώ ο αριθμός των γυναικών ηλικίας 25-44 ετών έχει μειωθεί κατά περίπου 480.000, δηλαδή κατά 28%, γεγονός που περιορίζει εκ των πραγμάτων και τη «δεξαμενή» των πιθανών γεννήσεων.

Το ίδιο το ΙΔΕΜ εκτιμά ότι, ελλείψει θετικού μεταναστευτικού ισοζυγίου, οι γεννήσεις στην Ελλάδα την περίοδο 2026-2045 αναμένεται να κινούνται περίπου γύρω από τις 65.000 ετησίως, με σχετικά μικρές διακυμάνσεις.

Έτσι, η εικόνα από Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον: μέσα σε μια χώρα που αντιμετωπίζει βαθιά δημογραφική συρρίκνωση, τρεις από τους τέσσερις νομούς της Κρήτης εξακολουθούν να εμφανίζουν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους. Το ερώτημα, βέβαια, είναι για πόσο ακόμη θα μπορεί να διατηρείται αυτή η ισορροπία και τι θα συμβεί όταν οι σημερινές δημογραφικές τάσεις αρχίσουν να αποτυπώνονται ακόμη εντονότερα στις επόμενες γενιές.

zarpanews.gr