Εκλογές στη Βραζιλία: Οριακή μάχη Λούλα – Φλάβιο Μπολσονάρου με φόντο την επιρροή Τραμπ

Στις κάλπες προσέρχονται οι Βραζιλιάνοι για την κρισιμότερη προεδρική αναμέτρηση των τελευταίων ετών, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν μάχη στήθος με στήθος που οδεύει προς δεύτερο γύρο

Η Βραζιλία προσέρχεται στις κάλπες αύριο, Κυριακή, σε μία από τις πιο αμφίρροπες προεδρικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών, με τον 80χρονο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα να διεκδικεί μια τέταρτη συνολικά θητεία απέναντι στον 45χρονο γερουσιαστή Φλάβιο Μπολσονάρου, γιο του πρώην προέδρου, Ζαΐχ Μπολσονάρου.

Η μάχη, ωστόσο, έχει αποκτήσει διαστάσεις που υπερβαίνουν κατά πολύ τα σύνορα της μεγαλύτερης χώρας της Λατινικής Αμερικής. Η σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ, η μετατόπιση πολλών χωρών της περιοχής προς τα δεξιά, οι καταγγελίες περί ξένης παρέμβασης, η ασφάλεια, η οικονομία και το μέλλον των δημοκρατικών θεσμών έχουν μετατρέψει την εκλογή σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα της χρονιάς στην ήπειρο.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η αναμέτρηση μάλλον θα κριθεί… στο νήμα. Στην έρευνα CNT/MDA που δημοσιεύτηκε σήμερα, Σάββατο, ο Λούλα καταγράφεται στο 43,1%, έναντι 38% του Φλάβιο Μπολσονάρου. Οι υπόλοιποι υποψήφιοι ακολουθούν σε μεγάλη απόσταση: ο Αουγκούστο Κούρι στο 3,2%, ο Ρονάλντο Καϊάντο στο 3% και ο Ρενάν Σάντος στο 1,5%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

8 εγκλωβισμένοι στο φαράγγι της Σαμαριάς – «Έχουμε τρόφιμα μέχρι την Τετάρτη»

Άλλες πρόσφατες μετρήσεις έχουν δείξει ακόμη μικρότερες διαφορές, με τα δύο στρατόπεδα να εναλλάσσονται στην πρώτη θέση. Το Reuters σημειώνει ότι τα γκάλοπ δεν έχουν καταφέρει να αναδείξουν καθαρό επικρατέστερο υποψήφιο, πριν ανοίξουν οι κάλπες. Αν κανείς υποψήφιος δεν ξεπεράσει το 50% συν μία ψήφο στον πρώτο γύρο, θα ακολουθήσει δεύτερη αναμέτρηση, στις 25 Οκτωβρίου.

Ο Φλάβιο και η πολιτική κληρονομιά του πατέρα του

Ο Φλάβιο Μπολσονάρου κατεβαίνει στις εκλογές, έχοντας στο πλευρό του μεγάλο μέρος της πολιτικής βάσης που είχε οικοδομήσει ο πατέρας του. Ο Ζαΐχ Μπολσονάρου δεν μπορεί να είναι υποψήφιος. Έχει καταδικαστεί για την απόπειρα ανατροπής του αποτελέσματος των εκλογών του 2022 και εκτίει ποινή 27 ετών.

Ο Φλάβιο, ο οποίος στο παρελθόν είχε αποτύχει στην προσπάθειά του να εκλεγεί δήμαρχος του Ρίο ντε Τζανέιρο, επιχειρεί τώρα να μετατρέψει την οικογενειακή πολιτική επιρροή σε προεδρική εξουσία. Αναλυτές που μίλησαν στον Guardian εκτιμούν ότι η στήριξή του προέρχεται τόσο από τη μεταφορά του εκλογικού πυρήνα του πατέρα του, όσο και από ένα ισχυρό αντι-Λούλα ρεύμα.

Ο Λούλα και το οικονομικό παράδοξο

Από την άλλη πλευρά, ο Λούλα προσέρχεται στις κάλπες, με ορισμένους οικονομικούς δείκτες να έχουν βελτιωθεί. Η ανεργία, η φτώχεια και ο πληθωρισμός έχουν υποχωρήσει, ενώ το μέσο εισόδημα έχει αυξηθεί. Ωστόσο, το χρέος των νοικοκυριών έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά και αποτελεί ένα από τα ζητήματα που επιβαρύνουν την καθημερινότητα των ψηφοφόρων.

Στη δημόσια συζήτηση έχει μπει έντονα και το online στοίχημα, στο οποίο αποδίδεται μέρος της αύξησης των χρεών. Η κυβέρνηση Λούλα προχώρησε λίγο πριν την κάλπη σε απαγόρευση, σε μία κίνηση που προκάλεσε νέα πολιτική αντιπαράθεση.

Ο ίδιος ο Λούλα έχει επίσης δεχθεί πολιτική πίεση, εξαιτίας καταγγελιών που αφορούν τον γιο του και πρώην συνεργάτη του, ενώ μία ξεχωριστή υπόθεσημ, που αφορά δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έχει επηρεάσει το γενικό πολιτικό κλίμα, παρότι δεν συνδέεται άμεσα με τον πρόεδρο.

Ο παράγοντας Τραμπ

Αυτό που διαφοροποιεί ιδιαίτερα τη φετινή εκλογή είναι η έντονη παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στο πολιτικό παρασκήνιο. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναπτύξει στενές σχέσεις με σειρά δεξιών και ακροδεξιών κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική και έχει προβάλει δημόσια την άποψη ότι η περιοχή κινείται πολιτικά προς τα δεξιά.

Ο Guardian περιγράφει τη Βραζιλία ως μια από τις τελευταίες μεγάλες χώρες της περιοχής, που εξακολουθούν να διατηρούν σημαντική πολιτική απόσταση από την Ουάσινγκτον του Τραμπ.

Οι διαφορές μεταξύ των δύο βασικών υποψηφίων είναι σαφείς.

Ο Φλάβιο Μπολσονάρου έχει δηλώσει ότι θα ενισχύσει τη συνεργασία με τις ΗΠΑ και θα εντάξει τη Βραζιλία στη συμμαχία «Ασπίδα της Αμερικής», την πρωτοβουλία ασφαλείας που προωθεί η κυβέρνηση Τραμπ, με επίκεντρο την καταπολέμηση των καρτέλ και του οργανωμένου εγκλήματος.

Ο Λούλα, αντίθετα, έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη στρατηγική, επικαλούμενος ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.

Στην αντιπαράθεση ΗΠΑ – Βραζιλίας υπάρχει όμως και ισχυρή οικονομική διάσταση. Η Ουάσινγκτον έχει ζητήσει προνομιακή πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες της Βραζιλίας, στο πλαίσιο της προσπάθειας των ΗΠΑ να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα.

Ο Λούλα απέρριψε σχετικές αμερικανικές απαιτήσεις, που συνδέονταν με εμπορικές παραχωρήσεις και δασμούς, ενώ ο Φλάβιο Μπολσονάρου έχει εμφανιστεί περισσότερο θετικός στη χρήση των φυσικών πόρων της χώρας ως μέσου στρατηγικής συνεργασίας με την Ουάσινγκτον.

Το κλίμα έχει επιβαρυνθεί και από καταγγελίες για απόπειρες παρέμβασης των ΗΠΑ στην πολιτική ζωή της Βραζιλίας.

Ο γενικός εισαγγελέας Χόρχε Μεσίας δήλωσε ότι οποιαδήποτε ξένη παρέμβαση στους θεσμούς και στη δημοκρατία της χώρας «δεν μπορεί να γίνει ανεκτή», έπειτα από δημοσίευμα του Guardian σχετικά με σχέδια χρηματοδότησης δράσεων κατά του Ανώτατου Δικαστηρίου.

Το Reuters έχει επίσης μεταδώσει ότι οι βραζιλιάνικες υπηρεσίες ενημέρωσαν Γάλλους και Γερμανούς αξιωματούχους για καταγγελίες περί αμερικανικής και ρωσικής ανάμειξης στην εκλογική διαδικασία. Πρόκειται για ισχυρισμούς των βραζιλιάνικων αρχών και όχι για ανεξάρτητα επιβεβαιωμένο συμπέρασμα περί παρέμβασης.

Το κλίμα, δε, έγινε ακόμη βαρύτερο λίγες ώρες πριν από την κάλπη, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέστειλαν τις προξενικές τους υπηρεσίες στη Βραζιλία, επικαλούμενες λόγους ασφαλείας.

Η Αυστραλία προχώρησε επίσης σε προσωρινό κλείσιμο της πρεσβείας της. Η αμερικανική απόφαση προκάλεσε νέες πολιτικές αντιδράσεις, καθώς ήρθε σε μια περίοδο ήδη αυξημένης καχυποψίας στις σχέσεις μεταξύ Μπραζίλια και Ουάσινγκτον. Οι βραζιλιάνικες αρχές πραγματοποίησαν προληπτικούς ελέγχους, χωρίς να ανακοινωθεί ότι είχε εντοπιστεί συγκεκριμένη απειλή.

Η κυβέρνηση Τραμπ και η κυβέρνηση Λούλα έχουν συγκρουστεί επανειλημμένα για εμπορικά ζητήματα, δασμούς, διπλωματικές τοποθετήσεις και τον τρόπο με τον οποίο η Βραζιλία διαχειρίζεται τις σχέσεις της με την Κίνα και άλλες μεγάλες δυνάμεις.

Η Μπραζίλια είχε καθυστερήσει την επίσημη έγκριση του νέου Αμερικανού πρεσβευτή, ενώ οι βραζιλιάνικες αρχές είχαν αρνηθεί θεωρήσεις εισόδου σε στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, τα οποία επρόκειτο να ταξιδέψουν στη χώρα για ζητήματα που σχετίζονταν με το εκλογικό σύστημα.

Πέρα από την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση, η βραζιλιάνικη εκλογή θεωρείται σημαντική για τη συνολική ισορροπία στη Λατινική Αμερική. Τα τελευταία χρόνια, αρκετές χώρες της περιοχής έχουν εκλέξει δεξιές ή ακροδεξιές κυβερνήσεις που διατηρούν στενότερες σχέσεις με την Ουάσινγκτον.

Η Βραζιλία, μαζί με το Μεξικό, παραμένει μία από τις μεγάλες χώρες που ακολουθούν πιο αυτόνομη εξωτερική πολιτική. Αναλυτές εκτιμούν ότι αλλαγή ηγεσίας στην Μπραζίλια θα μπορούσε να μεταβάλει αισθητά τις περιφερειακές ισορροπίες.

Για τους ίδιους τους Βραζιλιάνους, ωστόσο, οι προτεραιότητες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εσωτερικές: το κόστος ζωής, το χρέος, η εγκληματικότητα, η διαφθορά και η αξιοπιστία των θεσμών.

Η κάλπη της Κυριακής θα δείξει αν ο Λούλα εξακολουθεί να μπορεί να συγκροτήσει την πλειοψηφία που τον επανέφερε στην εξουσία το 2022 ή αν ο Φλάβιο Μπολσονάρου μπορεί να μετατρέψει την πολιτική κληρονομιά του πατέρα του σε άνοδο στην εξουσία.

Εάν κανείς από τους δύο δεν ξεπεράσει το όριο του 50%, η μεγάλη αναμέτρηση θα παραταθεί για ακόμη τρεις εβδομάδες, μέχρι τον δεύτερο γύρο της 25ης Οκτωβρίου.

Πηγή: protothema.gr