Έκθεση ΙΟΒΕ: Η ανεργία υποχωρεί στο 7,9%, αλλά ο πληθωρισμός «εξαφανίζει» τις αυξήσεις στους μισθούς

Σχεδόν μηδενική η αύξηση της αγοραστικής δύναμης παρά τις ονομαστικές αυξήσεις. Η επιβράδυνση των νέων θέσεων εργασίας και η επίμονη μακροχρόνια ανεργία δυσκολεύουν τους εργαζομένους

Η ανεργία συνεχίζει να υποχωρεί, αλλά το όφελος για τους εργαζομένους δυσκολεύεται να φτάσει στο πορτοφόλι τους. Οι ονομαστικές αυξήσεις στις αμοιβές απορροφώνται σχεδόν ολόκληρες από τις ανατιμήσεις, την ώρα που η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας χάνει ταχύτητα. Η ελληνική αγορά εργασίας συνεχίζει να βελτιώνεται, όμως πίσω από τους θετικούς συνολικούς δείκτες παραμένουν στάσιμη αγοραστική δύναμη, επίμονες ανισότητες και δυσκολίες επιστροφής στην απασχόληση.

Αυτή είναι η εικόνα που προκύπτει από την ενότητα για την αγορά εργασίας στην τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία (γ’ τρίμηνο για το 2026).

Το ποσοστό ανεργίας περιορίστηκε στο 7,9% από 8,6% έναν χρόνο νωρίτερα, με τους ανέργους να μειώνονται κατά 32.000, στους 379.700. Παράλληλα, οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν κατά 29.500, φτάνοντας περίπου τα 4,41 εκατομμύρια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μερομήνια 2027: Πώς θα είναι τα φετινά Χριστούγεννα – Πότε θα πέσουν χιόνια

Ωστόσο, η αύξηση της απασχόλησης διαμορφώθηκε μόλις στο 0,67% σε ετήσια βάση, επιβραδυνόμενη για τρίτο συνεχόμενο τρίμηνο, από 1,8% το γ΄ τρίμηνο του 2025. Η βελτίωση συνεχίζεται, αλλά με ολοένα μικρότερα βήματα.

Αυξήσεις στις αμοιβές, ελάχιστο κέρδος στην αγοραστική δύναμη

Το πιο άμεσο εύρημα για την καθημερινότητα των εργαζομένων αφορά τις αποδοχές. Το β΄ τρίμηνο του 2026, η ονομαστική αμοιβή ανά μισθωτό αυξήθηκε κατά 4,4% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα. Την ίδια περίοδο, όμως, ο δείκτης τιμών της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών που χρησιμοποιείται στην ανάλυση αυξήθηκε κατά 4,2%.

Έτσι, η πραγματική αμοιβή ανά μισθωτό ενισχύθηκε μόλις κατά 0,2%. Στην πράξη, η άνοδος των τιμών απορρόφησε σχεδόν ολόκληρη την ονομαστική αύξηση, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο βελτίωσης της αγοραστικής δύναμης.

Η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε βάθος χρόνου. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η πραγματική αμοιβή ανά μισθωτό έχει μεταβληθεί ελάχιστα από τα μέσα του 2024. Το β΄ τρίμηνο του 2026 δεν ξεπερνούσε το επίπεδο του τέλους του 2024 και ήταν μόλις 1,3% υψηλότερη από εκείνο του δ΄ τριμήνου του 2021.

Αντίστοιχη εικόνα δίνει και η χωριστή σύγκριση μισθών και Δείκτη Τιμών Καταναλωτή για την περίοδο από το δ΄ τρίμηνο του 2021 έως το δ΄ τρίμηνο του 2025: οι ονομαστικοί μισθοί ανά μισθωτό αυξήθηκαν κατά 18,1%, αλλά οι τιμές κατά 17,3%. Το πραγματικό κέρδος περιορίστηκε τελικά στο 0,68%.

Γιατί η πτώση της ανεργίας δεν σημαίνει ισόποση αύξηση των θέσεων

Η αποκλιμάκωση της ανεργίας χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση, καθώς επηρεάζεται τόσο από τη δημιουργία θέσεων όσο και από τις μεταβολές στον αριθμό όσων συμμετέχουν στην αγορά εργασίας.

Με βάση τα εποχικά προσαρμοσμένα στοιχεία, που επιτρέπουν τη σύγκριση διαδοχικών τριμήνων, η απασχόληση αυξήθηκε κατά μόλις 7.000 άτομα έναντι του α΄ τριμήνου του 2026. Ανέκτησε, δηλαδή, λίγο περισσότερο από το μισό της μείωσης κατά 12.000 άτομα που είχε καταγραφεί στην αρχή του έτους.

Στην ίδια σύγκριση, οι άνεργοι μειώθηκαν κατά 48.000, αλλά το εργατικό δυναμικό περιορίστηκε κατά 41.000 άτομα. Επομένως, η υποχώρηση του εποχικά προσαρμοσμένου ποσοστού ανεργίας στο 8,3% από 9,2% συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τη μείωση όσων εργάζονται ή αναζητούν ενεργά εργασία.

Θετικό παραμένει το ισοζύγιο προσλήψεων και αποχωρήσεων στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, στο επτάμηνο Ιανουαρίου–Ιουλίου διαμορφώθηκε στις 323.100 θέσεις, ελαφρώς υψηλότερα από τις 319.800 της αντίστοιχης περιόδου του 2025.

Γυναίκες και νέοι δεν ακολουθούν την ίδια πορεία βελτίωσης

Η συνολική μείωση της ανεργίας δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Στις γυναίκες, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε στο 10,6% από 10,3%, ενώ στους άνδρες υποχώρησε στο 5,8% από 7,2%.

Παράλληλα, αυξήθηκε η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας και το ποσοστό απασχόλησής τους έφτασε στο 49,5%, από 48,7%. Παρέμεινε, ωστόσο, 15,5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από το αντίστοιχο των ανδρών, που διαμορφώθηκε στο 65%.

Για τους νέους 15–24 ετών, οι βασικοί δείκτες κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση από τον συνολικό μέσο όρο: το ποσοστό απασχόλησης μειώθηκε στο 19,4%, κατά 1,1 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η ανεργία αυξήθηκε στο 18,6% από 18,2%. Το τελευταίο ποσοστό αφορά τους νέους που συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό, όχι το σύνολο της ηλικιακής ομάδας.

Υπάρχει, πάντως, και θετική εξέλιξη: το ποσοστό των νέων 15–24 ετών που ούτε εργάζονται ούτε βρίσκονται σε εκπαίδευση ή κατάρτιση μειώθηκε στο 8,5% από 9,2%. Στην ευρύτερη ομάδα 15–29 ετών υποχώρησε στο 12,6%, παραμένοντας λίγο υψηλότερο από το 11,2% της Ευρωζώνης.

Πάνω από τους μισούς ανέργους αναζητούν δουλειά τουλάχιστον έναν χρόνο

Η μακροχρόνια ανεργία αποτελεί ακόμη ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα. Παρότι μειώθηκε, οι άνθρωποι που παραμένουν άνεργοι για 12 μήνες ή περισσότερο εξακολουθούν να αντιστοιχούν στο 51,2% του συνόλου των ανέργων, έναντι 54,6% έναν χρόνο νωρίτερα.

Στην Ευρωζώνη, το αντίστοιχο μερίδιο είναι 31,3%. Ως ποσοστό του εργατικού δυναμικού, η μακροχρόνια ανεργία διαμορφώνεται στην Ελλάδα στο 4,3%, υπερδιπλάσια από το 2% της Ευρωζώνης.

Την ίδια στιγμή, οι κενές θέσεις εργασίας αυξήθηκαν στις 46.400, κατά 19,4% σε ετήσια βάση. Το ποσοστό τους ανήλθε στο 1,8% από 1,6%, παραμένοντας χαμηλότερο από το 2,1% της Ευρωζώνης. Η συνύπαρξη αυξανόμενων κενών θέσεων και επίμονης μακροχρόνιας ανεργίας αναδεικνύει τη δυσκολία σύνδεσης της διαθέσιμης εργασίας με τις ανάγκες των επιχειρήσεων.

Η απόσταση από την Ευρωζώνη δεν εξαντλείται, άλλωστε, στην ανεργία. Από τη διαφορά των 5,5 ποσοστιαίων μονάδων στο εποχικά προσαρμοσμένο ποσοστό απασχόλησης, οι 4,3 μονάδες αποδίδονται στη χαμηλότερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας και οι υπόλοιπες 1,2 στην υψηλότερη ανεργία.

Περισσότεροι οι μισθωτοί

Η σύνθεση της απασχόλησης μετατοπίζεται σταδιακά προς τη μισθωτή εργασία. Οι μισθωτοί αυξήθηκαν κατά 50.700 άτομα σε έναν χρόνο και το μερίδιό τους έφτασε στο 72,9% της συνολικής απασχόλησης, από 72,2%.

Η αυτοαπασχόληση υποχώρησε οριακά στο 24,7%, παραμένοντας σχεδόν διπλάσια από το 13,5% της Ευρωζώνης. Στο εσωτερικό της καταγράφονται διαφορετικές τάσεις: αυξήθηκαν οι αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό, ενώ μειώθηκαν εκείνοι που εργάζονται χωρίς προσωπικό.

Πού δημιουργούνται θέσεις και πού υποχωρούν οι προσδοκίες

Η αύξηση της απασχόλησης δεν στηρίζεται εξίσου σε όλους τους κλάδους. Στη σύγκριση του β΄ τριμήνου του 2026 με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, θετική συμβολή είχαν κυρίως η Υγεία και Κοινωνική Μέριμνα, οι Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές Δραστηριότητες και η Ενημέρωση και Επικοινωνία. Αντίθετα, αρνητικά συνέβαλαν, μεταξύ άλλων, η γεωργία, η εκπαίδευση, το εμπόριο και οι κατασκευές.

Σε ορίζοντα τεσσάρων τριμήνων, η εικόνα διαφοροποιείται: τη μεγαλύτερη στήριξη έδωσαν οι επαγγελματικές υπηρεσίες, το εμπόριο και τα καταλύματα και η εστίαση, ενώ η γεωργία συνέχισε να περιορίζει την απασχόληση.

Για το γ΄ τρίμηνο του 2026, οι έρευνες επιχειρηματικής συγκυρίας δείχνουν μικρή βελτίωση των προσδοκιών για την απασχόληση στη βιομηχανία και στο λιανεμπόριο, αλλά αισθητή εξασθένηση στις υπηρεσίες και στις κατασκευές.

Τομέας Ισοζύγιο προσδοκιών β΄ τριμήνου 2026 Ισοζύγιο προσδοκιών γ΄ τριμήνου 2026

Βιομηχανία +13 +14
Λιανικό εμπόριο +24 +26
Κατασκευές +35 +22
Υπηρεσίες +29 +10

Η μεγαλύτερη υποχώρηση καταγράφεται στις υπηρεσίες, όπου το ποσοστό των επιχειρήσεων που προβλέπουν αύξηση της απασχόλησης περιορίστηκε στο 20% από 34%. Στις κατασκευές, οι επιχειρήσεις που αναμένουν λιγότερες θέσεις αυξήθηκαν στο 12% από 2%. Τα ισοζύγια παραμένουν θετικά, αλλά η αισιοδοξία έχει περιοριστεί.

Ανεργία 7,8% το 2027, με δυσκολότερο το επόμενο βήμα

Στο βασικό του σενάριο, το ΙΟΒΕ προβλέπει ότι η ανεργία θα διαμορφωθεί στην περιοχή του 8,6% για το σύνολο του 2026 και θα υποχωρήσει στο 7,8% το 2027. Οι εκτιμήσεις αυτές αφορούν την ετήσια εικόνα και διαφέρουν από τις επιδόσεις ενός μεμονωμένου τριμήνου.

Στήριξη στην απασχόληση αναμένεται να προσφέρουν οι επενδύσεις, το μεγαλύτερο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και η υλοποίηση του τελικού σκέλους του Σχεδίου Ανάκαμψης. Θετική επίδραση προβλέπεται επίσης από την κατανάλωση, τις εξαγωγές και τις νέες προσλήψεις στον δημόσιο τομέα.

Στον αντίποδα, ο παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η εκτίναξη των ενεργειακών τιμών, οι πληθωριστικές πιέσεις και η ανοδική τάση των επιτοκίων επιβαρύνουν τις προοπτικές. Η επιβράδυνση της κατανάλωσης αναμένεται επίσης να περιορίσει τη δυναμική της απασχόλησης.

Πηγή: imerisia.gr