Του Μαρίνου Παττακού, Πρώην Λιμενάρχης Ηρακλείου, Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας , Δημοτικής Αστυνομίας Ηρακλείου

Η απογραφή του 2021 στην Ελλάδα ήταν η πρώτη ψηφιακή απογραφή με εξαιρετικά υψηλό ποσοστό συμμετοχής και παρά τις δυσκολίες λόγω της πανδημίας του κορονοϊού, διασφάλισε την ποιότητα και αξιοπιστία των αποτελεσμάτων της, με τη δημιουργία του πρώτου δομημένου στατιστικού μητρώου πληθυσμού της χώρας.

Μέσα σε αυτή την απογραφή έγινε η καταμέτρηση του μόνιμου πληθυσμού της Ελλάδας με αποτελέσματα τα οποία παρουσιάστηκαν ξεχωριστά σε κάθε Δήμο και δημοτική ενότητα, που συνιστούσαν την πλήρη αντιπροσωπευτικότητα του αυτοδιοικητικού, περιφερειακού και δημοτικού χάρτη της χώρας.

Ποια ήταν όμως τα αποτελέσματα αυτής της περιβόητης σύγχρονης απογραφής στην Ελλάδα; Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε η ΕΛΣΤΑΤ μετά την ολοκλήρωση της απογραφής, μόνιμος πληθυσμός ανδρών και γυναικών 10.432.481 τουτέστιν ποσοστό 3,59% λιγότεροι από την προηγούμενη απογραφή του 2011 στην Ελλάδα.

Μετρηθήκαμε και βγήκαμε λιγότεροι γεγονός που προφανώς το περιμέναμε έλεγαν πολλοί, όμως κανείς δεν ήξερε να πει και κανείς δεν ασχολήθηκε μέχρι σήμερα να δει τι κάνουμε τώρα. Αναλύσεις, συζητήσεις και σχόλια έγιναν πολλά για τα αποτελέσματα της απογραφής, όμως σταμάτησαν γρήγορα και το θέμα έφυγε από την πρώτη γραμμή της ειδησεογραφίας.

Αργότερα ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, μετά στην Μέση Ανατολή, η ενεργειακή κρίση, η ακρίβεια και πολλά άλλα, σήμερα το πρόβλημα έχει ξεχαστεί τελείως και δεν φαίνεται να απασχολεί κανέναν, ούτε τους πολιτικούς, ούτε τους πολίτες.

Εντύπωση στις ημέρες μας προκάλεσαν οι δηλώσεις γι’ αυτό το θέμα στον Ελεύθερο Τύπο του καθηγητή Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βύρωνα Κοτζαμάνη, με το ερώτημα: «Γιατί οι Έλληνες κάνουν λιγότερα παιδιά από όσα θέλουν;». Τα περισσότερα μέρη της Ελλάδας βρίσκονται σε οξύτατη δημογραφική κρίση, καθώς στην περιφέρεια και στα χωριά έχουν απομείνει μόνο ηλικιωμένοι και σε απομακρυσμένα νησιά δεν υπάρχουν παιδιά, εκτός από τα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες. Όλοι οι Έλληνες έχουμε μαζευτεί σε δέκα πόλεις κυρίως στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη, φαινόμενο που δεν προέκυψε χθες, έχει γίνει από το 1950 και μετά, που η χώρα γνωρίζει μία ραγδαία μείωση των γεννήσεων μέχρι και σήμερα. Από 150.000 γεννήσεις το χρόνο φτάσαμε στις 80.000 το 2020 και το 2024 στις 69.000.

Για τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βύρωνα Κότζαμάνη το πρόβλημα είναι βαθύ και πολυεπίπεδο. Αν και η σημερινή κυβέρνηση είναι η μόνη που ξεκίνησε από το 2019 να λαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού με την δημιουργία υπουργείου Οικογένειας, μέτρα για το στεγαστικό πρόβλημα των νέων ζευγαριών, επιδότηση γεννήσεων και άλλα, ο καθηγητής θεωρεί ότι αυτά δεν επαρκούν. Η λύση σύμφωνα με τον καθηγητή είναι η μείωση του κόστους παιδιού από την γέννησή του μέχρι την αποκατάστασή του.

«Στη χώρα μας το παιδί κοστίζει πολύ και η ανατροφή του είναι δυσανάλογη με τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Η υγεία και η παιδεία του παιδιού είναι ακριβές, ενώ σε κοινωνικό επίπεδο η γυναίκα σηκώνει μεγαλύτερο βάρος. Τα νέα ζευγάρια πρέπει να έχουν την ευκαιρία να κάνουν τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν. Αυτό σημαίνει λιγότερη αβεβαιότητα, καλύτερες υποδομές, στήριξη της ισότητας στο σπίτι και στην εργασία. Είναι ο μόνος τρόπος για να μπορούμε να μιλάμε για τις γενιές του μέλλοντος και όχι για τις τελευταίες γενιές».

Πέραν όμως από το ζήτημα της κυβερνητικής πολιτικής ενισχύσεων των νέων ζευγαριών, υπάρχουν ακόμα κατά την άποψή μας αναγκαίες προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Η επιστροφή των νέων Ελλήνων και Ελληνίδων που μετανάστευσαν τα χρόνια των Μνημονίων, προσπάθειες που επιβάλλεται να γίνουν από την κυβέρνηση προκειμένου δοθούν περισσότερα κίνητρα για τον επαναπατρισμό τους.

Το πρόβλημα για να αντιμετωπιστεί χρειάζεται μέτρα για να χτυπηθεί το κακό στη ρίζα του. Να διερωτηθούμε και να κατανοήσουμε γιατί οι νέοι δεν κάνουν οικογένεια, ή δεν κάνουν πολλά παιδιά, ή γιατί με πρώτη ευκαιρία εγκαταλείπουν την πατρίδα τους.

Ποτέ δεν είναι αργά υπάρχει ελπίδα και μπορούμε αλλάζοντας νοοτροπία να τα καταφέρουμε, να γκρεμίσουμε τις ιδεοληψίες και να χτίσουμε τη νέα Ελλάδα στηρίζοντας ως υπεύθυνοι πολίτες μία υπεύθυνη κυβέρνηση στη χώρα.