Ελληνική πρόταση στην ΕΕ για αναστολή ασύλου: «Έκτακτα μέτρα» ζητά η Αθήνα μετά τη Θέουτα

Στο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών στο Λουξεμβούργο, ο Θάνος Πλεύρης ζήτησε μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για προσωρινή αναστολή ασύλου σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης – Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης οι «κόμβοι επιστροφών» σε τρίτες χώρες και η ενίσχυση της Frontex

Η κρίση στη Θέουτα λειτουργεί ως «καταλύτης» για νέα αυστηρότερα έκτακτα μέτρα στο μεταναστευτικό, με την Αθήνα να φέρνει σήμερα στο Συμβούλιο υπουργών Εσωτερικών στο Λουξεμβούργο πρόταση να μπορεί να αναστέλλεται προσωρινά η διαδικασία ασύλου, σε περιπτώσεις αιφνίδιων μαζικών αφίξεων ή εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών. Η Γερμανία κινείται κοντά στη λογική της ελληνικής πρότασης, χωρίς να υιοθετεί τον όρο «αναστολή ασύλου», Σουηδία και Κύπρος εμφανίζονται ανοιχτές σε πρόσθετα μέτρα, ενώ η ιρλανδική Προεδρία προτάσσει την εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης.

«Σε έκτακτες συνθήκες, όπως έζησε η Ελλάδα στον Έβρο και η Ισπανία στη Θέουτα, δεν αρκούν αυτά τα μέσα. Χρειάζονται έκτακτα μέσα» τόνισε προσερχόμενος στο Συμβούλιο ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης.

«Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να έχουμε αυξημένη επιτήρηση των συνόρων και αναστολή ασύλου. Η Ευρώπη πρέπει να προστατευτεί», πρόσθεσε.

Η ελληνική παρέμβαση αφορά συγκεκριμένα έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της «εργαλειοποίησης» της μετανάστευσης και υβριδικών απειλών στα εξωτερικά σύνορα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ισχυρές βροχές: Τι πρέπει να κάνετε αν λάβετε μήνυμα από το 112 – Τα πρώτα λεπτά έχουν σημασία

Η Αθήνα είχε θέσει εξαρχής την εν λόγω πρόταση, μετά την κρίση στη Θέουτα, εκτιμώντας ότι το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης δεν επαρκεί για όλες τις περιπτώσεις αιφνίδιας και εξαιρετικά μεγάλης πίεσης στα σύνορα.

Η Κομισιόν επεξεργάζεται ήδη το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών (European Emergency Response Framework, που ανακοίνωσε η πρόεδρός της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πριν λίγες ημέρες, στο πλαίσιο σχεδίου πέντε σημείων για την αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών αφίξεων.

Το σχέδιο – που παρουσίασε αυτή την εβδομάδα ο αρμόδιος επίτροπος Μάγκνους Μπρούνερ – περιλαμβάνει ισχυρότερη συνεργασία με τρίτες χώρες, ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων και της Frontex, καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, αντιμετώπιση των δικτύων διακινητών και αποτελεσματικότερες επιστροφές.

Ο ίδιος, πάντως, επανέλαβε σήμερα ότι το νέο Σύμφωνο αποτελεί τη βάση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής και επικαλέστηκε μείωση κατά 55% των παράτυπων διελεύσεων των εξωτερικών συνόρων την τελευταία διετία.

«Η καλή πολιτική δεν μένει ποτέ στάσιμη», είπε, αναφερόμενος στη συζήτηση για το νέο πλαίσιο έκτακτης αντίδρασης.

Ο Αυστριακός επίτροπος σημείωσε ότι η Θέουτα έδειξε την ανάγκη η Ε.Ε. να μπορεί να αντιδρά ταχύτερα και με μεγαλύτερη ευελιξία σε αντίστοιχες κρίσεις, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δεν τοποθετήθηκε επί του συγκεκριμένου ελληνικού αιτήματος για προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου.

Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ, ερωτηθείς ευθέως για την ελληνική πρόταση, υποστήριξε ότι ο υπό συζήτηση μηχανισμός πρέπει να μπορεί να διακρίνει μεταξύ πραγματικής ανθρωπιστικής κρίσης και καταστάσεων που προκαλούνται από εγκληματικά δίκτυα, διακινητές και παραπληροφόρηση ή στις οποίες η μετανάστευση χρησιμοποιείται «ως όπλο».

Στη δεύτερη περίπτωση, ο Ντόμπριντ ζήτησε τη δυνατότητα εφαρμογής ταχείας διαδικασίας «εκτός των κανόνων ασύλου».

Απέφυγε ρητά να χρησιμοποιήσει τον όρο «αναστολή ασύλου», επιμένοντας ότι η Ε.Ε. πρέπει να μπορεί να αντιδρά, όταν διαπιστώνεται κατάχρηση του συστήματος και όχι ανθρωπιστική κατάσταση.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Σουηδός υπουργός Μετανάστευσης Γιόχαν Φόρσελ ανέφερε προσερχόμενος στο Συμβούλιο ότι η Σουηδία θα μπορούσε να στηρίξει νέα νομοθεσία εφόσον κριθεί αναγκαία μετά τη Θέουτα. Δεν εξέφρασε, ωστόσο, συγκεκριμένη στήριξη στην ελληνική πρόταση περί προσωρινής αναστολής του ασύλου.

Από την πλευρά του, ο Κύπριος υφυπουργός Μετανάστευσης Νικόλας Ιωαννίδης σημείωσε ότι το Σύμφωνο και οι υφιστάμενοι κανόνες για καταστάσεις ανωτέρας βίας παρέχουν ήδη ισχυρή νομική βάση, αναγνώρισε όμως ότι υπάρχουν ειδικές περιπτώσεις που δεν καλύπτονται. Δήλωσε ότι η Κύπρος είναι ανοιχτή στη συζήτηση και πρόθυμη να στηρίξει πρωτοβουλίες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση μαζικών μεταναστευτικών ροών.

Εκ μέρους της προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε ο Ιρλανδός υπουργός Τζιμ Ο’Κάλαχαν, ερωτηθείς για την πρόταση του Θάνου Πλεύρη είπε ότι θα ακούσει με ενδιαφέρον την ελληνική παρέμβαση.

Τόνισε, ωστόσο, ότι «η προτεραιότητα αυτή τη στιγμή πρέπει να είναι η εφαρμογή του Συμφώνου», το οποίο εφαρμόζεται εδώ και περίπου 16 εβδομάδες και, κατά τον ίδιο, «φαίνεται να λειτουργεί πολύ αποτελεσματικά».

Υιοθέτηση του κανονισμού Επιστροφών

Στο σημερινό Συμβούλιο συζητείται επίσης η ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης για μαζικές μετακινήσεις, ένα από τα βασικά διδάγματα που οι Βρυξέλλες αντλούν από τη Θέουτα. Η ιρλανδική Προεδρία έχει επισημάνει και τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στα γεγονότα, που προηγήθηκαν των μαζικών αφίξεων.

Ο Γερμανός υπουργός ζητεί δύναμη ταχείας επέμβασης της Frontex που θα μπορεί να αναπτύσσεται στα εξωτερικά σύνορα εντός 24 ωρών, καθώς και ταχεία διαδικασία επιστροφών σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης, ενώ η Κομισιόν προετοιμάζει νέα εντολή για τον Frontex, με ενισχυμένο ρόλο στην προστασία των εξωτερικών συνόρων και στις επιστροφές.

Σήμερα αναμένεται, επίσης, η τυπική υιοθέτηση του νέου Κανονισμού Επιστροφών.

Ο Τζιμ Ο’Κάλαχαν τον χαρακτήρισε «πολύ σημαντικό επίτευγμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Οι νέοι κανόνες προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα δημιουργίας «κόμβων επιστροφών» σε τρίτες χώρες για ανθρώπους, που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ε.Ε.

Στο τραπέζι και οι «κόμβοι» επιστροφής

Ως προς τους οι λεγόμενους «κόμβους» επιστροφών που προωθεί ομάδα πέντε χωρών –Ελλάδα, Γερμανία, Δανία, Αυστρία και Ολλανδία– ο Γερμανός υπουργός ανέφερε ότι μετά και την πρόσφατη συνάντηση των αρμόδιων υπουργών το περασμένο Σάββατο στο Μόναχο προετοιμάζονται διαπραγματεύσεις με τρίτες χώρες, χωρίς να τις κατονομάσει, και εκτίμησε ότι θα μπορούσε να υπάρξει σχετική συμφωνία εντός του έτους.

Από την πλευρά του, ο Σουηδός υπουργός τάχθηκε υπέρ ενός πιλοτικού προγράμματος, προκειμένου να αξιολογηθεί στην πράξη το μοντέλο, σημειώνοντας ότι οι «κόμβοι» δεν αποτελούν «μαγική λύση». Όπως είπε, η Σουηδία έχει αυξήσει κατά 60% τις επιστροφές την τελευταία τετραετία χωρίς τους «κόμβους» επιστροφών.

Σε κάθε περίπτωση, η συνεργασία με τρίτες χώρες για επανεισδοχές και επιστροφές αποτελεί ξεχωριστό θέμα της σημερινής ατζέντας.

Ο Μάγκνους Μπρούνερ ζητεί εντονότερη «μεταναστευτική διπλωματία» και ανέφερε επαφές με το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν, με φόντο τη μεταναστευτική διαδρομή μέσω χωρών του Κόλπου, της Αιγύπτου και της Λιβύης προς την Ε.Ε.

Πηγή: kathimerini.gr