Ένα Μουσείο γεννιέται στο κέντρο του Ηρακλείου! Πως θα μεταμορφωθεί η εμβληματική οικία Χρονάκη (φωτο)

Το διατηρητέο Τούρκικο αρχοντικό στο κέντρο του Ηρακλείου θα γίνει πυρήνας πολιτισμού 

Έναν πυρήνα πολιτισμού, ανοιχτό στο ευρύ κοινό θα αποκτήσει το Ηράκλειο καθώς η εμβληματική οικία Χρονάκη, στην ομώνυμη οδό στο κέντρο, θα μετατραπεί και με τη βούλα σε ένα σύγχρονο Μουσείο αφιερωμένο στην Κρητική υφαντική και λαογραφία.

Ο κύβος για την μεταμόρφωση και αξιοποίηση του σπάνιας ομορφιάς Τούρκικου αρχοντικού ερρίφθη οριστικά καθώς σήμερα Τετάρτη 11/02 έπεσαν από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και τον περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη οι υπογραφές για την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών. Με τις σημερινές υπογραφές έχουμε πλέον την επίσημη εκκίνηση του εγχειρήματος ανάδειξης του Οθωμαντικού αρχοντόσπιτου ως μιας πολιτισμικής στέγης, υπό την νέα του πια ιδιοκτησία, το Λύκειο Ελληνίδων, στο οποίο και έχει παραχωρηθεί για μια 10ετία.

Το εμβληματικό Οθωμανικό αρχοντικό, όπως είχε ανακοινώσει η ίδια η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εδώ από το Ηράκλειο το περασμένο καλοκαίρι πέρασε πλέον στα χέρια του Λυκείου Ελληνίδων. Στο διάβα των προηγούμενων δεκαετιών, το αρχοντικό το οποίο χτίστηκε επί Τουρκοκρατίας, μετά τον μεγάλο σεισμό του 1856, είχε αλλάξει χέρια μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του δήμου Ηρακλείου. Τώρα έχει ανοίξει μια νέα σελίδα στην ιστορία του, υπό την «σκέπη» του Λυκείου Ελληνίδων, όπου στο πλαίσιο στενής συνεργασίας με το Υπουργείο Πολιτισμού και την περιφέρεια Κρήτης θα δρομολογηθεί και μια σημαντική παρέμβαση με διττό στόχο: Την αποκατάσταση του και την ανάδειξη-αξιοποίηση του ως μιας πολιτισμικής στέγης. Ως συγκεκριμένα ενός σύγχρονου Μουσείου αφιερωμένου στην Κρητική υφαντική και λαογραφία.

Βεβαίως, όπως γίνεται αντιληπτό, μιλάμε για ένα πολύπλοκο εγχείρημα που θα απαιτήσει πολύ κόπο, χρόνο και χρήμα. Υπάρχει όμως ισχυρή βούληση και άλλωστε τώρα γίνεται το πρώτο βήμα με την δρομολόγηση της μελέτης, για την ακρίβεια ενός αναγκαίου «πακέτου» μελετών.

Ιστορική οικία Χρονάκη: Ένα Μουσείο από μόνη της!

Η ιστορική οικία Χρονάκη έχει και κάποια στατικά ζητήματα, ευτυχώς όχι πολύ σοβαρά. Έχει και φθορές. Όλα αυτά θα ακτινογραφηθούν μέσω των μελετών, μαζί φυσικά με τις μουσειολογικές και μουσειογραφικές μελέτες που θα  υποδείξουν τον οδικό χάρτη για την μετατροπή της σε Μουσείο Κρητικής υφαντικής και λαογραφίας.

Βέβαια δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε ότι στην πραγματικότητα η οικία  Χρονάκη είναι ήδη από μόνη της ένα Μουσείο. Έχει μια σπάνια αρχιτεκτονική ομορφιά και ένα σπάνιο, πραγματικά, διάκοσμο. Έχει από μόνη της μουσειακά χαρακτηριστικά, τα οποία προφανώς θα διατηρηθούν, θα αναδειχθούν ακόμα περισσότερο και θα εμπλουτιστούν.

Η οικία Χονράκη, το πανέμορφο Οθωμανικό αριστοκρατικό σπίτι  που ανήκε στον μπέη Ρασίχ Ασπράκη αλλά έχει μείνει γνωστό ως οικία Χρονάκη, επειδή ο τελευταίος ιδιοκτήτης ήταν ο τότε πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου της πόλης Γιάννης Χρονάκης, το 1975, αποτελεί έναν κρυμμένο θησαυρό στην «καρδιά» του Ηρακλείου. Όποιος έχει την ευκαιρία να μπει μέσα μένει πραγματικά άφωνος. Σκαλιστές ξύλινες οροφές, χαμάμ, εξωτικά… πατώματα φτιαγμένα από βότσαλα, σκαλιστά ταβάνια σπάνιας ομορφιάς και τοιχογραφίες ασύγκριτης αισθητικής συνθέτουν το σκηνικό εντός του αρχοντικού. Το αριστοκρατικό φιλοξενεί παραδοσιακά έπιπλα, χάρτες και γκραβούρες του 17-18ου αιώνα, συλλογή καρτ ποστάλ και αντίγραφα των ιεροδικαστικών κωδίκων του Τουρκικού αρχείου Ηρακλείου.

Η υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης για την Οικία Χρονάκη από τη Λίνα Μενδώνη και τον Σταύρο Αρναουτάκη

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης υπέγραψαν Προγραμματική Σύμβαση Πολιτισμικής Ανάπτυξης για την αποκατάσταση και ανάδειξη της ιστορικής Οικίας Ι. Χρονάκη, ιδιοκτησίας του Υπουργείου Πολιτισμού. Με την υπογραφή της σύμβασης τίθενται οι βάσεις για την εκκίνηση των διαδικασιών, προκειμένου το σημαντικό αυτό μνημείο –που παραμένει, επί σειρά ετών, κλειστό και ανενεργό– να αποδοθεί, εκ νέου, στην πόλη του Ηρακλείου και στο κοινό.
Αντικείμενο της σύμβασης είναι η διάθεση ποσού ύψους 260.000 ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού και την Περιφέρεια Κρήτης, για την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών, ώστε να ωριμάσει το έργο της αποκατάστασης του μνημείου και να είναι εφικτή η χρηματοδότηση και η υλοποίηση του έργου από συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένου και του ΕΣΠΑ 2021–2027. Συντάσσονται οι μελέτες αποκατάστασης της Οικίας Χρονάκη λαμβάνοντας υπόψη τη νέα χρήση του κτηρίου-μνημείου, ως χώρου δραστηριότητας του Λυκείου των Ελληνίδων – Παράρτημα Ηρακλείου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Οικία Χρονάκη θα αποτελέσει επισκέψιμο εκθεσιακό χώρο της κρητικής υφαντικής τέχνης και λαογραφίας, προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία, καθώς και χώρο διεξαγωγής εκπαιδευτικών εργαστηρίων και επιδείξεων. Στον εκθεσιακό χώρο θα φιλοξενηθούν, σε φυσική και ψηφιακή μορφή, επιλεγμένα έργα των συλλογών του λαογραφικού αρχείου του Λυκείου των Ελληνίδων.

Φωτογραφία Αρχείου

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Χανιά: Καταδίκη σε άνδρα που διεκδικούσε επιδότηση νεκρού

Αμέσως μετά την υπογραφή, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε:
«Η Οικία Χρονάκη αποτελεί ένα ιδιαίτερο μνημείο, εντός των ενετικών τειχών της πόλης του Ηρακλείου, με σημαντική ιστορική και αρχιτεκτονική αξία. Η υπογραφή της Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Κρήτης, μετά την απόφασή μας, τον Ιούλιο 2025, για την δεκαετή δωρεάν παραχώρησή του στο Λύκειο των Ελληνίδων, σηματοδοτούν την έναρξη της συντονισμένης προσπάθειάς μας, ώστε το κτήριο να περάσει από την αδράνεια στη δημιουργική αξιοποίηση και να αποτελέσει ένα ζωντανό πολιτιστικό πυρήνα, στην καρδιά της πόλης. Η αγαστή, σταθερή και αποδεδειγμένα αποτελεσματική συνεργασία μας με την Περιφέρεια Κρήτης, όπως και η ενεργός συμβολή του Λυκείου των Ελληνίδων-Παράρτημα Ηρακλείου, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη χρήση και την άριστη αξιοποίηση του μνημείου, η οποία δεν θα περιορίζεται στην αποκατάσταση του κτηρίου, αλλά επεκτείνεται στην εκπαιδευτική, ερευνητική και κοινωνική του διάσταση. Πρόκειται για μια πολιτιστική επένδυση, με αναπτυξιακό αποτύπωμα, η οποία αναδεικνύει την τοπική ταυτότητα και αποδίδει στο Ηράκλειο έναν νέο χώρο ποιότητας για τους πολίτες και τους επισκέπτες του. Η υφαντική τέχνη της Κρήτης αλλά και εκμάθησής της, με τα ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά της, βρίσκει τον ιδανικό χώρο φιλοξενίας της. Η ενίσχυση της υφαντικής τέχνης έχει σαφές πολιτιστικό και αναπτυξιακό πρόσημο για την τοπική κοινωνία».

Ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης δήλωσε:

«Η Οικία Ι. Χρονάκη, ένα χαρακτηρισμένο μνημείο εντός των Ενετικών Τειχών και από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα βαλκανικής αρχιτεκτονικής στο Ηράκλειο, εισέρχεται σε μια νέα τροχιά. Η Περιφέρεια Κρήτης σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού θα στηρίξουν το έργο, σε όλα τα απαιτούμενα στάδια, από την ωρίμανση των μελετών μέχρι την τελική υλοποίηση, ώστε να παραδοθεί στην κοινωνία ένα σημαντικό ιστορικό οίκημα, πλήρως αποκατεστημένο και λειτουργικό. Με τη δωρεάν παραχώρηση στο Λύκειο των Ελληνίδων, από το ΥΠΠΟ, δημιουργούμε έναν ενεργό πυρήνα πολιτισμού και ένα σύγχρονο Μουσείο Κρητικής Υφαντικής Τέχνης στην καρδιά του ιστορικού κέντρου του Ηρακλείου».
Η Οικία Ι. Χρονάκη, ιδιοκτησία του Υπουργείου Πολιτισμού, αποτελεί χαρακτηρισμένο μνημείο και βρίσκεται εντός των Ενετικών Τειχών του Ηρακλείου. Τον Ιούλιο του 2025, με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού, εγκρίθηκε η δωρεάν παραχώρηση του κτηρίου, για δέκα έτη, στο Λύκειο των Ελληνίδων–Παράρτημα Ηρακλείου. Το μνημείο χρήζει αποκατάστασης, προκειμένου να καταστεί ασφαλές και λειτουργικό για τις νέες χρήσεις, ως πυρήνας πολιτισμού στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Το έργο θα υλοποιηθεί από τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου, ενώ με απόφαση του Περιφερειάρχη Κρήτης θα συσταθεί τετραμελής Επιτροπή Παρακολούθησης της σύμβασης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των συμβαλλόμενων φορέων.