Oι επιθέσεις σε υποδομές εκτοξεύουν τις τιμές πετρελαίου και αερίου, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Νέα πίεση στον ενεργειακό λογαριασμό νοικοκυριών και επιχειρήσεων στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη προκαλεί το μέτωπο που άνοιξε στη Μέση Ανατολή μεταξύ των Χούθι της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας.

Οι ζημιές που προκάλεσαν οι Χούθι στον πετρελαιαγωγό της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος μεταφέρει αργό από τα ανατολικά της χώρας προς την Ερυθρά Θάλασσα, λειτούργησαν ως καταλύτης για νέα άνοδο των διεθνών τιμών.

Ο συγκεκριμένος αγωγός είχε αποκτήσει κρίσιμο ρόλο στις σαουδαραβικές εξαγωγές μετά τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.

Μετά την επίθεση, η τιμή του πετρελαίου Brent πλησίασε τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου, το TTF, ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Προς το τέλος της εβδομάδας οι τιμές υποχώρησαν κοντά στα 102 δολάρια για το Brent και στα 77 ευρώ ανά μεγαβατώρα για το φυσικό αέριο. Παρά την αποκλιμάκωση, παραμένουν σε πολύ υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την αρχή του 2026 – κατά περίπου 70% για το πετρέλαιο και 180% για το φυσικό αέριο.

Πρόσθετος λογαριασμός 90 δισ. ευρώ για την ΕΕ

Το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης για την Ευρώπη είναι ήδη ιδιαίτερα υψηλό.

Σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταβάλει επιπλέον 90 δισ. ευρώ για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, προκειμένου να εξασφαλίσει την ίδια ποσότητα ενέργειας.

Η άνοδος των τιμών επιβαρύνει άμεσα το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, μεταφορών και παραγωγής, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών.

Μερική αποκατάσταση των εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας

Οι φόβοι για σχεδόν πλήρη και παρατεταμένη διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία —τον μεγαλύτερο παραγωγό της Μέσης Ανατολής— μετριάστηκαν μετά τις πληροφορίες ότι θα ξεκινήσει άμεσα η μερική επαναλειτουργία του αγωγού.

Παράλληλα, μέρος των σαουδαραβικών εξαγωγών προς χώρες της Ασίας αναμένεται να πραγματοποιείται μέσω του Ομάν.

Ωστόσο, η προσφορά αργού πετρελαίου από την περιοχή του Κόλπου παραμένει αισθητά μειωμένη εξαιτίας της σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Πρόσθετη πίεση προκαλούν και οι ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών ενεργειακών υποδομών.

Ιδιαίτερα δύσκολη παραμένει η κατάσταση στο υγροποιημένο φυσικό αέριο. Οι εξαγωγές LNG από το Κατάρ, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 20% των παγκόσμιων εξαγωγών, εξακολουθούν να είναι μπλοκαρισμένες, καθώς δεν υπάρχει εναλλακτική θαλάσσια δίοδος που να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.

Πότε αναμένουν αποκλιμάκωση οι αγορές

Η διάρκεια της ενεργειακής κρίσης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής και την αποκατάσταση των βασικών οδών εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι προθεσμιακές αγορές προβλέπουν ότι το Brent θα υποχωρήσει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για τις παραδόσεις του Δεκεμβρίου. Η τιμή αναμένεται να μειωθεί σταδιακά κοντά στα 90 δολάρια τον Μάρτιο του 2027, παραμένοντας ωστόσο σημαντικά υψηλότερη σε ετήσια βάση.

Πιο αισθητή αποκλιμάκωση προβλέπεται από τον Ιούλιο του 2027, με την τιμή του πετρελαίου κοντά στα 82,5 δολάρια το βαρέλι.

Οι προβλέψεις για το φυσικό αέριο είναι δυσμενέστερες. Η τιμή του TTF αναμένεται να διατηρηθεί περίπου στα σημερινά επίπεδα έως τον Μάρτιο και να υποχωρήσει κοντά στα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Απρίλιο, όταν θα πλησιάζει στο τέλος της η περίοδος θέρμανσης.

Για τον Ιούλιο του 2027, οι αγορές προβλέπουν περαιτέρω υποχώρηση κοντά στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Τα τρία σενάρια της ΕΚΤ

Υψηλό ενεργειακό κόστος για τους επόμενους μήνες αναμένει και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία αύξησε πρόσφατα τα επιτόκια προκειμένου να περιορίσει τον κίνδυνο νέας επιτάχυνσης του πληθωρισμού.

Για το τέταρτο τρίμηνο του 2026, οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ εξετάζουν τρία σενάρια για την τιμή του πετρελαίου:

περίπου 87 δολάρια το βαρέλι στο βασικό σενάριο,
99 δολάρια στο δυσμενές,
132 δολάρια στο ακραίο σενάριο.

Αντίστοιχα, για την τιμή του φυσικού αερίου προβλέπουν:

60 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο βασικό σενάριο,
77 ευρώ στο δυσμενές,
130 ευρώ στο ακραίο.

Οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα, η δυνατότητα αποκατάστασης των σαουδαραβικών εξαγωγών και η επανέναρξη των ροών LNG από το Κατάρ θα καθορίσουν εάν οι τιμές θα κινηθούν προς το βασικό ή προς τα δυσμενέστερα σενάρια.

Πηγή: ΕΡΤ