Εντοπίστηκε το αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο – Ταξίδευε προς την Κρήτη πριν από 4.700 χρόνια

Βρέθηκε σε βάθος 30 μέτρων κοντά στο νησί Κέκοβα – Περιέχει αμφορείς με διατηρημένα υπολείμματα φορτίου, προσφέροντας νέα στοιχεία για το αρχαίο εμπόριο

Το αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο εντοπίστηκε στα ανοικτά των ακτών της Αττάλειας, σύμφωνα με αρχαιολόγους.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι χρονολογείται πριν από 4.400 έως 4.700 χρόνια, στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, περίπου την ίδια περίοδο κατά την οποία κατασκευαζόταν η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας.

Το ξύλινο τμήμα του πλοίου δεν έχει διασωθεί. Ωστόσο, οι αμφορείς που μετέφερε βρίσκονται ακόμη στον βυθό, διατηρώντας ίχνη από το πανάρχαιο περιεχόμενό τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Νέα επιδείνωση του καιρού από την Τετάρτη στην Κρήτη – Ανησυχία για τις περιοχές που δεν έχουν στεγνώσει από την προηγούμενη κακοκαιρία

Οι αρχαιολόγοι που ανακάλυψαν το ναυάγιο εκτιμούν ότι το πλοίο είχε μήκος περίπου 10 μέτρων και χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά εμπορευμάτων στη Μεσόγειο.

«Το ναυάγιο είναι μια χρονοκάψουλα στον βυθό της θάλασσας», δήλωσε ο καθηγητής Χακάν Ονίζ από το Πανεπιστήμιο Ακντενίζ της Τουρκίας, ο οποίος ηγήθηκε της αποστολής της Ενωσης Μεσογειακής Αρχαιολογίας.

Οι δύτες εντόπισαν τρεις πέτρινες άγκυρες στο σημείο, καθώς τα πλοία μετέφεραν εφεδρικές άγκυρες.

Κοντά στο νησί Κέκοβα

Το ναυάγιο βρίσκεται κοντά στις ακτές του νησιού Κέκοβα, στην επαρχία της Αττάλειας της νότιας Τουρκίας. Τα αρχαιολογικά ευρήματα εντοπίστηκαν σε βάθος μόλις 30 μέτρων.

Πιο συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν τρεις μεγάλες πέτρινες άγκυρες, καθώς και περισσότερα από 30 κεραμικά δοχεία αποθήκευσης, γνωστά ως αμφορείς.

Καθώς δεν βρέθηκαν ξύλα από το πλοίο, οι αρχαιολόγοι δεν είχαν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν μεθόδους όπως η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα, η οποία βασίζεται στη μέτρηση μιας μορφής άνθρακα σε οργανικά υλικά.

Οι ερευνητές εξέτασαν ωστόσο το σχήμα των αμφορέων. Καθώς οι τεχνοτροπίες της κεραμικής μεταβάλλονταν με την πάροδο του χρόνου, τα διαφορετικά σχήματα και τα διακοσμητικά μοτίβα μπορούν να συνδεθούν με συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους.

Οι αμφορείς της Κέκοβας έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: δύο λαβές, μια ανάγλυφη προεξοχή στο μέσο του σώματος και επίπεδη βάση.

Ο Ονίζ ανέφερε ότι ο σχεδιασμός τους παραπέμπει σε άλλους αμφορείς που έχουν ανακαλυφθεί στην Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή και είναι γνωστό ότι χρονολογούνται πριν από 4.400 έως 4.700 χρόνια.

«Συγκρίνοντας τις τεχνικές διακόσμησης, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι το ναυάγιό μας ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Αυτό είναι απολύτως βέβαιο», τόνισε.

Οι αμφορείς ανασύρθηκαν από τον βυθό και μεταφέρθηκαν σε σκάφος, όπου οι ειδικοί έχουν ξεκινήσει τις εργασίες συντήρησής τους.

Ίχνη από το περιεχόμενο των αμφορέων

Έπειτα από χιλιάδες χρόνια στον βυθό, τα εύθραυστα ευρήματα συντηρούνται πλέον με ιδιαίτερη προσοχή.

Δύτες της αποστολής ανέσυραν τα δοχεία στην επιφάνεια. Η δρ Κάριν Σοουάντα, αρχαιολόγος από το Πανεπιστήμιο Μακουάρι της Αυστραλίας, εξέτασε τους αμφορείς μετά την ανάσυρσή τους. Ορισμένοι ήταν ακέραιοι και, προς έκπληξή της, εξακολουθούσαν να περιέχουν υπολείμματα υλικών.

«Κοίταξα στο εσωτερικό και παραλίγο να λιποθυμήσω. Δεν μπορούσα να πιστέψω πόσα υπολείμματα ήταν ορατά. Δεν επρόκειτο απλώς για κηλίδες· είχε διατηρηθεί μεγάλη ποσότητα υλικού», δήλωσε.

Η ερευνητική ομάδα προσπαθεί τώρα να εξακριβώσει τι ακριβώς μετέφερε το πλοίο.

«Θα μπορούσε να είναι ελαιόλαδο, κρασί ή ρητίνη», ανέφερε η Σοουάντα.

Δεν αποκλείεται, ωστόσο, τα υπολείμματα να προέρχονται από την επαναχρησιμοποίηση των αγγείων. «Πρόκειται για τεράστια δοχεία, όχι για αντικείμενα που μεταφέρονταν κάπου και στη συνέχεια εγκαταλείπονταν. Οι άνθρωποι πιθανότατα άδειαζαν τους αμφορείς κατά την άφιξή τους και ενδεχομένως τους χρησιμοποιούσαν ξανά για πολλά, πολλά χρόνια», εξήγησε.

Τι αποκαλύπτει το ναυάγιο για το αρχαίο εμπόριο

Το ναυάγιο και το φορτίο του προσφέρουν επίσης νέα στοιχεία για το εμπορικό δίκτυο στον αρχαίο κόσμο.

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το πλοίο ξεκίνησε το ταξίδι του από κάποιο σημείο της ανατολικής Μεσογείου.

Πιστεύουν ότι μετέφερε εμπορεύματα είτε προς την αρχαία Τροία, στη σημερινή βορειοδυτική Τουρκία, είτε προς την Κρήτη, όπου ζούσαν οι Μινωίτες.

Οι δύτες εργάστηκαν με ιδιαίτερη προσοχή για την αποκάλυψη και την ανάσυρση των αρχαιολογικών ευρημάτων.

Τα θαλάσσια ταξίδια εκείνης της εποχής εγκυμονούσαν σοβαρούς κινδύνους, ιδιαίτερα στη συγκεκριμένη περιοχή, όπου τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα και οι άνεμοι έχουν προκαλέσει τη βύθιση πολλών πλοίων.

Στην ευρύτερη περιοχή έχουν εντοπιστεί εκατοντάδες ναυάγια. Η Ενωση Μεσογειακής Αρχαιολογίας ειδικεύεται στον εντοπισμό και στη μελέτη τους.

Ο Ονίζ δήλωσε ότι, όταν καταδύεται στο σημείο του ναυαγίου, οι πρώτες σκέψεις του στρέφονται στους ανθρώπους που συνδέονταν με το πλοίο.

«Είμαστε οι πρώτοι άνθρωποι που αγγίζουν αυτά τα αντικείμενα έπειτα από 5.000 χρόνια», ανέφερε.

«Σκεφτόμαστε διαρκώς τους ναυτικούς, τους κατασκευαστές των αμφορέων, τους ανθρώπους που τους μετέφεραν στους ώμους τους μέχρι το πλοίο, αλλά και τις γυναίκες που περίμεναν τους συζύγους τους, οι οποίοι, δυστυχώς, δεν επέστρεψαν ποτέ».

Το βάθος περιόριζε τον χρόνο παραμονής των δυτών στο σημείο σε περίπου 30 λεπτά ανά κατάδυση.

Το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο στον κόσμο

Η ανακάλυψη στην Κέκοβα καταλαμβάνει πλέον την πρώτη θέση στον κατάλογο με τα αρχαιότερα ναυάγια που έχουν εντοπιστεί παγκοσμίως.

Μέχρι πρότινος, το ρεκόρ κατείχε ναυάγιο στα ανοικτά της Δοκού, νησιού στη νότια Ελλάδα, το οποίο χρονολογείται πριν από περίπου 4.200 χρόνια.

Το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο στο οποίο έχουν διατηρηθεί τμήματα του ξύλινου σκελετού εντοπίστηκε στη Μαύρη Θάλασσα, στα ανοικτά των ακτών της Βουλγαρίας. Χρονολογείται πριν από περίπου 2.400 χρόνια.

Πηγή: kathimerini.gr

Φωτογραφία αρχείου