Τι προβλέπει το σχέδιο του υπουργείου Εργασίας

Περίοδο χάριτος τριών μηνών για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της βιομηχανίας και τεσσάρων μηνών γι’ αυτές του λιανικού εμπορίου, προκειμένου να εφαρμόσουν καθολικά και υπό το βάρος αυστηρών προστίμων την ψηφιακή κάρτα εργασίας σε 100.000 επιχειρήσεις και 600.000 εργαζομένους προβλέπει το τελικό σχέδιο του υπουργείου Εργασίας.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ της Καθημερινής, η σχετική υπουργική απόφαση είναι έτοιμη, με τον υπουργό Εργασίας Αδωνι Γεωργιάδη να ξεκαθαρίζει στην «Κ» ότι η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, που από την 1η Ιανουαρίου θα επεκταθεί στο λιανικό εμπόριο και τη βιομηχανία, είναι το μεγαλύτερο όπλο για την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής. Διαβεβαιώνει μάλιστα, πως η εμβληματική αυτή παρέμβαση θα επεκταθεί εντός του 2024 σε όλο το φάσμα της οικονομίας, προκειμένου να έχουμε σε πραγματικό χρόνο την εικόνα της απασχόλησης και των ωρών εργασίας όλων των εργαζομένων της χώρας, όπως αντίστοιχα και οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τι δηλώνει ο εργοδότης τους στο σύστημα.

Βάσει του σχεδιασμού, μετά το καλοκαίρι αναμένεται να εφαρμοστεί το μέτρο σε τουρισμό – επισιτισμό. Η πιλοτική εφαρμογή του είναι μάλιστα πιθανό να αρχίσει εντός του καλοκαιριού, ωστόσο και πάλι με 3μηνη ή 4μηνη διάρκεια. Στο ενδιάμεσο δεν αποκλείεται να ενταχθούν και οι υπόλοιποι κλάδοι, όπως χονδρικό εμπόριο, υπηρεσίες, δραστηριότητες υγείας, εκπαίδευση, κατασκευαστικές δραστηριότητες κ.ά.

Σύμφωνα με την απόφαση που αποκαλύπτει η «Κ», από την 1η Ιανουαρίου 2024 εντάσσονται, υποχρεωτικά, στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας οι επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα (βάσει ΚΑΔ) στον κλάδο της βιομηχανίας, καθώς και οι επιχειρήσεις που ανήκουν στον κλάδο του λιανεμπορίου. Εξαιρούνται οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της ενέργειας, στα πετρελαιοειδή και τα ορυχεία. Βέβαια, προβλέπεται μια άτυπη «περίοδος χάριτος» κατά την οποία το μέτρο πρέπει να εφαρμόζεται, δεν θα επιβάλλονται όμως πρόστιμα κατά τους ελέγχους. Το πλαίσιο θα ξεκινήσει να είναι απόλυτα δεσμευτικό από την 1η Απριλίου 2024 για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη βιομηχανία και από τη 2α Μαΐου 2024 για το λιανικό εμπόριο. Και για τους δύο κλάδους, άλλωστε, ακόμη και για επιχειρήσεις με λιγότερους από 10 εργαζομένους, η πιλοτική περίοδος εφαρμογής λήγει στις 13 Μαΐου 2024.

Ετσι, οι επιχειρήσεις – εργοδότες υποχρεούνται από τις συγκεκριμένες ημερομηνίες και μετά να εφαρμόζουν το σύστημα ψηφιακής κάρτας εργασίας για το σύνολο των εργαζομένων τους με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας, που απασχολούνται με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης, περιλαμβανομένων και των εργαζομένων που απασχολούνται σε αυτές μέσω δανεισμού.

Πρόστιμα

Μάλιστα, στην υπουργική απόφαση, με την οποία καθορίζονται επίσης κρίσιμες λεπτομέρειες εφαρμογής του πρόσφατου εργασιακού νόμου, δίνεται στους εργοδότες η εξής δυνατότητα: να επιλέξουν ανάμεσα στην προαναγγελία αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών ή στο απολογιστικό σύστημα καταχώρισης.

Στο πρώτο, τα λογιστήρια των επιχειρήσεων θα πρέπει (όπως ισχύει και σήμερα) να προαναγγέλλουν κάθε αλλαγή στο ωράριο εργασίας, με όλες τις γραφειοκρατικές και δεσμευτικές ως προς τους χρονικούς προσδιορισμούς διαδικασίες και με πρόστιμα που δεν ξεπερνούν τα 500 ευρώ σε περίπτωση παράβασης. Στο δεύτερο, οι εργοδότες «ξεμπερδεύουν» από κάθε γραφειοκρατική διαδικασία προ-δήλωσης των αλλαγών στο ωράριο εργασίας, με μόνη υποχρέωση την ενημέρωση του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη ΙΙ» στο τέλος κάθε μήνα, για τις αλλαγές των ωραρίων εργασίας που επήλθαν, λόγω της φύσης των εργασιών και των αναγκών των επιχειρήσεων. Στην πράξη, η διασταύρωση θα γίνεται εκ των υστέρων, με βάση τα ωράρια εργασίας που εμφανίζονται με τα χτυπήματα της κάρτας κάθε εργαζομένου. Στην περίπτωση αυτή, όμως, εάν γίνει έλεγχος από την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας και διαπιστωθεί ότι π.χ. κάποιος εργαζόμενος απασχολείται χωρίς αυτό να φαίνεται στην κάρτα εργασίας του, τότε το πρόστιμο θα είναι 10.500 ευρώ, που αντιστοιχεί σ’ αυτό για την ανασφάλιστη εργασία.

Η επιλογή του πρώτου ή του δεύτερου τρόπου θα γίνεται ψηφιακά, με την υπουργική απόφαση να ορίζει ρητά τα εξής:

Οι εργοδότες των οποίων οι επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις έχουν ενταχθεί στο ηλεκτρονικό σύστημα μέτρησης του χρόνου εργασίας με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, υποχρεούνται να δηλώνουν έως και την τελευταία ημέρα του τρέχοντος μήνα στο σύστημα «Εργάνη», αν για το επόμενο χρονικό διάστημα (όχι μικρότερο του ενός μηνός) θα καταχωρίζουν τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών

α. εκ των προτέρων και σε κάθε περίπτωση πριν από την έναρξη πραγματοποίησής τους, ή

β. απολογιστικά, μετά την πραγματοποίησή τους.

Η απολογιστική δήλωση θα γίνεται ψηφιακά, στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη ΙΙ» έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίηση των αλλαγών. Τα απολογιστικά αυτά στοιχεία θα διασταυρώνονται με τις αντίστοιχες σημάνσεις της ψηφιακής κάρτας εργασίας και θα τελούν υπό τον έλεγχο της Επιθεώρησης Εργασίας.

Τηλεργασία

Αμέσως μετά την υπογραφή της υπουργικής απόφασης, βάσει του σχεδιασμού ο κ. Γεωργιάδης και τα αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εργασίας αναμένεται να πραγματοποιήσουν εκ νέου συναντήσεις με εκπροσώπους των κλάδων της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου, για να εκδοθεί ο οδηγός χρήσης της ψηφιακής κάρτας για τον κάθε κλάδο ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη τις εκάστοτε ιδιαιτερότητες. Οπως μάλιστα έχει δηλώσει ο υπουργός Εργασίας, θα εκδοθούν επίσης οδηγοί που θα αφορούν τη χρήση της από τους εργαζομένους, οι οποίοι απασχολούνται εξ αποστάσεως (με τηλεργασία), αλλά και από όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους των επιχειρήσεων.

Τα λάθη κοστίζουν

Ιδιαίτερη ενημέρωση απαιτείται και για τους εργαζομένους, καθώς αμέλειες η παραλείψεις ως προς την ορθή χρήση της κάρτας, όπως για παράδειγμα μη χτύπημα της κάρτας σε είσοδο ή έξοδο, λανθασμένο χτύπημα (είσοδος αντί για έξοδος), προγενέστερο ή μεταγενέστερο χτύπημα κάρτας (π.χ. 15΄ νωρίτερα ή αργότερα από τη δηλωμένη έναρξη – λήξη του ωραρίου) κ.λπ., ενδέχεται να επιφέρουν κυρώσεις στους εργοδότες.