Τι δήλωσε στο CRETAONE 102,3 o πρόεδρος της Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Τζιαχρήστας για τις διαχρονικές παθογένειες των επιδοτήσεων

Μια εκρηκτική αποκάλυψη ή μια πολυαναμενόμενη επιβεβαίωση; Ο πρόεδρος της Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Τζιαχρήστας, μίλησε ανοιχτά και χωρίς φίλτρα στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3, ξετυλίγοντας ένα κουβάρι δεκαετιών που, όπως ο ίδιος παραδέχτηκε, «δεν είναι καθόλου καινούργιο».

Στη σκιά των τελευταίων εξελίξεων γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο κ. Τζιαχρήστας, μιλώντας στην εκπομπή Newsroom και στον Γιάννη Ραψομανίκη, έριξε φως σε μια χρόνια παθολογία, τον τρόπο που η Ελλάδα διαχειρίζεται τις αγροτικές ενισχύσεις από την πρώτη στιγμή που η χώρα μπήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εφάρμοσε την Κοινή Αγροτική Πολιτική.

«Πάντα βρίσκαμε τον τρόπο»

Η ιστορία, όπως την αφηγήθηκε ο ίδιος, ξεκινά από παλιά και ειδικότερα από το μακρινό 1984. Τις εποχές που οι επιδοτήσεις ήταν δεμένες με την παραγωγή, άνθισαν οι υπερδηλώσεις. Απίθανες αποδόσεις καταγράφονταν στα χαρτιά, φουσκωμένα νούμερα έτρεχαν από τη μία υπηρεσία στην άλλη.

Ήρθε τότε η μεγάλη μεταρρύθμιση των αρχών της δεκαετίας του 2000, τα λεγόμενα ιστορικά δικαιώματα. Νέο σύστημα, βάσει εκτάσεων και παρελθοντικής παραγωγής. Το σκεπτικό ήταν να κλείσουν οι «τρύπες».

Όμως, όπως είπε με χαρακτηριστική ειλικρίνεια ο κ. Τζιαχρήστας, «πάντα βρίσκαμε τον τρόπο». Οι στρεβλώσεις δεν εξαφανίστηκαν. Απλώς άλλαξαν μορφή.

Το βαμβάκι από τα 96 ευρώ στα 20

Για να γίνουν τα νούμερα κατανοητά, ο πρόεδρος της Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ έφερε ένα συγκεκριμένο και αποκαλυπτικό παράδειγμα, το βαμβάκι.

Το 2007, η επιδότηση για το βαμβάκι έφτανε τα 96 ευρώ. Σήμερα περίπου 20 ευρώ. Δηλαδή μείωση της τάξης του 80%.

Και το παράδοξο; Τα συνολικά κονδύλια που στέλνει η Ευρωπαϊκή Ένωση στη χώρα παραμένουν σταθερά. Κάθε χρόνο φτάνουν στα 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ.

Αυτό δημιουργεί το μεγάλο, το αναπάντητο ερώτημα, το οποίο ο κ. Τζιαχρήστας έθεσε ξεκάθαρα και δυνατά «Πού πάνε αυτά τα χρήματα;»

Ωστόσο, απάντηση σαφής δεν υπάρχει.

Έλεγχοι παρωδία, τα κοπάδια που «ταξιδεύουν»

Ένα από τα πιο εκρηκτικά κομμάτια της συνέντευξης ήταν η περιγραφή του ελεγκτικού μηχανισμού ή μάλλον της πλήρους αποδιάρθρωσής του.

Οι έλεγχοι, όπως κατήγγειλε ο κ. Τζιαχρήστας, δεν είναι αιφνιδιαστικοί. Προαναγγέλλονται. Και αυτό, φυσικά, δεν είναι τυχαίο.

Το αποτέλεσμα; Κτηνοτρόφοι που μεταφέρουν ζώα μεταξύ τους πριν φτάσουν οι ελεγκτές, ώστε να εμφανίζονται με φουσκωμένα κοπάδια. Δηλώνουν περισσότερα ζώα, εισπράττουν μεγαλύτερες ενισχύσεις, και μόλις φύγουν οι ελεγκτές, τα ζώα «επιστρέφουν» στον πραγματικό τους ιδιοκτήτη.

Και αντί να σφιχτούν οι έλεγχοι, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Καταγράφεται χαλάρωση του ελεγκτικού μηχανισμού, με στροφή σε «τυπικά» κριτήρια, κυρίως τιμολόγια. Τιμολόγια που, όπως σημείωσε ο ίδιος ανελέητα, μπορούν κάλλιστα να εκδοθούν χωρίς να αντιστοιχούν σε πραγματική παραγωγή.

Εκατοντάδες χιλιάδες «παραγωγοί», αλλά πόσοι αληθινοί;

Ακόμα ένα κρίσιμο ζήτημα που έθεσε ο κ. Τζιαχρήστας, ποιος τελικά εισπράττει τις επιδοτήσεις;

Η απάντηση είναι αποκαλυπτική. Στην Ελλάδα, επιδοτήσεις λαμβάνουν και άνθρωποι που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Ενώ στα μητρώα καταγράφονται εκατοντάδες χιλιάδες «παραγωγοί», οι πραγματικοί επαγγελματίες που ζουν από τη γη είναι σαφώς πολύ λιγότεροι.

Αποτέλεσμα, η πίτα των ενισχύσεων μοιράζεται σε έναν τεράστιο, φουσκωμένο κύκλο δικαιούχων. Και ο πραγματικός παραγωγός, αυτός που σηκώνει το βάρος της παραγωγής, βλέπει τελικά στα χέρια του ένα ολοένα μικρότερο κομμάτι.

Παράλληλα, σημαντικός αριθμός παραγωγών παραμένει απλήρωτος, ακόμα και τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν καταφέρνει το σύστημα να διανείμει έγκαιρα.

Πόλεμος, καύσιμα, λιπάσματα και… οικονομική ασφυξία

Πέρα από τις δομικές στρεβλώσεις, ο κ. Τζιαχρήστας σκιαγράφησε και την τρέχουσα οικονομική πραγματικότητα στον πρωτογενή τομέα και η εικόνα είναι ζοφερή.

Από τη μια, το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευτεί. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε δραματικές αυξήσεις στα καύσιμα και τα λιπάσματα, δύο από τις μεγαλύτερες δαπάνες ενός αγρότη. Από την άλλη, οι τιμές των αγροτικών προϊόντων παραμένουν χαμηλές. Το ψαλίδι ανοίγει διαρκώς.

Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή, αμείλικτη εγκατάλειψη της υπαίθρου. Για να επιβιώσει σήμερα μια αγροτική εκμετάλλευση, χρειάζονται πολύ μεγαλύτερες εκτάσεις από ό,τι απαιτούνταν μέχρι πρόσφατα. Οι μικροί δεν αντέχουν. Φεύγουν.

Και τα προγράμματα που θα έπρεπε να βοηθήσουν, όπως η βιολογική γεωργία, δεν λειτουργούν. Είτε οι ενισχύσεις είναι χαμηλές, είτε οι πληρωμές καθυστερούν ατελείωτα, αποθαρρύνοντας ακόμα και τους πιο πρόθυμους παραγωγούς.

«Αν θέλουμε μέλλον για τη γεωργία…»

Κλείνοντας, ο πρόεδρος της Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ επιφύλαξε μια τελευταία, εξίσου σκληρή διαπίστωση, η Ελλάδα δεν έχει συνεκτική εθνική αγροτική πολιτική.

Συχνές αλλαγές στην πολιτική ηγεσία, έλλειψη συνέχειας, αποφάσεις που λαμβάνονται κεντρικά χωρίς η τοπική αυτοδιοίκηση να έχει ουσιαστικό λόγο. Ένας κλάδος που αφήνεται να αντιμετωπίζει μόνος του τις καταιγίδες.

«Αν θέλουμε να υπάρχει μέλλον για τη γεωργία, πρέπει να στηρίξουμε αυτούς που πραγματικά παράγουν στον τόπο τους» τόνισε ο κ. Τζιαχρήστας ενώ προειδοποίησε πως «χωρίς αλλαγές, η κατάσταση δεν θα μείνει στάσιμη, αλλά θα επιδεινωθεί», όπως είπε χαρακτηριστικά.

Δείτε το σχετικό απόσπασμα: