Έρευνα PISA 2025: Νέα πτώση στις επιδόσεις των 15χρονων μαθητών στην Ελλάδα

Σοβαρή υστέρηση στα Μαθηματικά, την Ανάγνωση και τις Φυσικές Επιστήμες καταγράφουν τα στοιχεία, ενώ έρευνα του ΚΕΠΕ αποκαλύπτει διεύρυνση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων από το Γυμνάσιο στο Λύκειο

Νέα διάσταση στα ζητήματα της εκπαίδευσης δίνουν τα αποτελέσματα της διεθνούς αξιολόγησης PISA 2025, σε συνδυασμό με τα ευρήματα του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου LINEup, τα οποία ανέδειξε σε πρόσφατη ανακοίνωσή του το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ). Τα στοιχεία αποτυπώνουν κάμψη στις επιδόσεις των 15χρονων μαθητών στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα χαρτογραφούν την πορεία των εκπαιδευτικών ανισορροπιών κατά τη διάρκεια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Η εικόνα της PISA 2025 και οι επιδόσεις των μαθητών

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν, μεγάλο ποσοστό των μαθητών στην Ελλάδα δεν κατακτά το βασικό επίπεδο επάρκειας: το 49,5% υστερεί στα Μαθηματικά, το 43,8% στην κατανόηση κειμένου και το 40,9% στις φυσικές επιστήμες. Η μέση επίδοση της χώρας διαμορφώθηκε στις 424 μονάδες στα Μαθηματικά, στις 423 στην κατανόηση κειμένου και στις 434 στις φυσικές επιστήμες, επίπεδα χαμηλότερα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Σε σύγκριση με το 2022, οι μέσες επιδόσεις κατέγραψαν κάμψη κατά 6 μονάδες στα Μαθηματικά, κατά 16 μονάδες στην κατανόηση κειμένου και κατά 7 μονάδες στις φυσικές επιστήμες. Το ΚΕΠΕ επισημαίνει ότι η μικρότερη απόσταση από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ δεν πρέπει να αποτελεί πηγή εφησυχασμού, καθώς αποτυπώνει και την ταχύτερη πτωτική πορεία που καταγράφεται διεθνώς σε πολλές χώρες. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η απόκλιση στις φυσικές επιστήμες μεταξύ των κοινωνικοοικονομικά ευνοημένων και μη μαθητών παραμένει σταθερά μεγάλη την τελευταία δεκαετία.

Η πορεία των εκπαιδευτικών ανισοτήτων από το Γυμνάσιο στο Λύκειο

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γαστρεντερίτιδα στο Ρέθυμνο: 70 περιστατικά σε μία ημέρα – Ψάχνουν την πηγή, ελέγχουν την ύδρευση

Πέρα από τη στιγμιαία αποτύπωση της PISA, το ευρωπαϊκό έργο LINEup –στο οποίο συμμετέχει το ΚΕΠΕ– παρακολούθησε διαχρονικά την πορεία των ίδιων μαθητών από την Α΄ Γυμνασίου έως τη Γ΄ Λυκείου, αξιοποιώντας ανωνυμοποιημένα δεδομένα από το MySchool.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι ανισότητες παρουσιάζουν διαφορετικές δυναμικές ανάλογα με τον παράγοντα:

Φύλο: Τα κορίτσια διατηρούν υψηλότερους βαθμούς από τα αγόρια τόσο στη Γλώσσα όσο και στα Μαθηματικά, με τη διαφορά να είναι πιο έντονη και σταθερή στη Γλώσσα, ενώ στα Μαθηματικά περιορίζεται σταδιακά.

Μη Ελληνική καταγωγή: Το αρχικό χάσμα στους βαθμούς μεταξύ Ελλήνων και μη Ελλήνων μαθητών περιορίζεται περίπου στο μισό μέχρι το τέλος του Λυκείου. Ωστόσο, το ΚΕΠΕ σημειώνει ότι η συρρίκνωση ενός χάσματος δεν συνεπάγεται απαραίτητα βελτίωση, καθώς στη Γλώσσα οφείλεται στην υποχώρηση των υψηλότερων επιδόσεων, ενώ στα Μαθηματικά οι χαμηλότερες ομάδες βελτιώνονται ταχύτερα.

Οικογενειακό υπόβαθρο: Οι ισχυρότερες διαφορές συνδέονται με το επάγγελμα του πατέρα. Στην αρχή του Γυμνασίου, η απόσταση στους βαθμούς ανάμεσα στα ανώτερα επαγγελματικά στελέχη και τους ανέργους είναι περίπου διπλάσια από την αντίστοιχη διαφορά μεταξύ Ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών.

Η μετάβαση από το Γυμνάσιο στο Λύκειο και ο ρόλος των σχολείων

Ιδιαίτερη αλλαγή παρατηρείται στη γεωγραφία των διαφορών μεταξύ των σχολικών βαθμίδων. Στο Γυμνάσιο, οι αποκλίσεις εντοπίζονται κυρίως μεταξύ μαθητών και μαθητριών εντός της ίδιας τάξης. Αντίθετα, στο Λύκειο οι διαφορές μεταξύ των σχολείων διπλασιάζονται στη Γλώσσα, γεγονός που αναδεικνύει ότι το περιβάλλον και η δομή της εκπαίδευσης μεταβάλλονται αισθητά κατά τη σχολική διαδρομή.

Καταλήγοντας, το ΚΕΠΕ τονίζει την ανάγκη για συστηματικότερη συλλογή και βελτίωση της πρόσβασης σε εθνικά διαχρονικά εκπαιδευτικά δεδομένα στην Ελλάδα. Στόχος είναι η συμπλήρωση της εικόνας που προσφέρουν τα τυποποιημένα τεστ της PISA με εργαλεία παρακολούθησης των μαθητών σε βάθος χρόνου, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα οι παράγοντες που γεννούν τις εκπαιδευτικές ανισότητες.

Πηγή: imerisia.gr