Φονίκη έκρηξη στη Βιολάντα: «Κανείς δεν ελέγχει τα δίκτυα προπανίου» – Απόλυτο κενό μετά το 2014

Oι έλεγχοι που πραγματοποιούνται σήμερα δεν αφορούν την τεχνική επάρκεια και την ασφάλεια των δικτύων προπανίου, αλλά περιορίζονται αποκλειστικά στα μέτρα πυροπροστασίας

Σοβαρά ερωτήματα για το πώς ελέγχονται – ή μάλλον δεν ελέγχονται – οι εγκαταστάσεις προπανίου στη χώρα, εγείρει η υπόθεση της φονικής έκρηξης στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα που άφησε πίσω της πέντε νεκρές γυναίκες. Το πόρισμα της Πυροσβεστικής, που δόθηκε στη δημοσιότητα, σε συνδυασμό με όσα αποκαλύφθηκαν στη δημόσια συζήτηση που ακολούθησε, αναδεικνύουν ένα κρίσιμο θεσμικό κενό: Την απουσία ελέγχου στην ίδια την κατασκευή των δικτύων προπανίου. Σε αντίθεση με τις εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, οι οποίες υπόκεινται σε ελέγχους, οι εγκαταστάσεις προπανίου βρίσονται σε ένα θεσμικό κενό.

Όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του ενεργειακού Επιθεωρητή Μιχάλη Χριστοδουλίδη, που μίλησε σήμερα το πρωί στον Μάχη FM, οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται σήμερα δεν αφορούν την τεχνική επάρκεια και την ασφάλεια των δικτύων προπανίου, αλλά περιορίζονται αποκλειστικά στα μέτρα πυροπροστασίας. Αφορούν δηλαδή επί της ουσίας το τι μπορεί να γίνει αφού εκδηλωθεί μια έκρηξη και όχι στο αν η εγκατάσταση έχει γίνει σωστά πριν από αυτό για να αποφευχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Άλλο πυροπροστασία, άλλο κατασκευή

Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, η Πυροσβεστική Υπηρεσία ελέγχει τα μέτρα πυροπροστασίας των εγκαταστάσεων: αν υπάρχουν πυροσβεστήρες, συστήματα κατάσβεσης, έξοδοι κινδύνου και γενικά αν πληρούνται οι προϋποθέσεις αντιμετώπισης ενός συμβάντος. Δεν ελέγχει, όμως, και ούτε έχει αρμοδιότητα να ελέγξει, αν το δίκτυο προπανίου έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές.

Ζητήματα όπως η διατομή των σωληνώσεων, το είδος των υλικών, η αντιδιαβρωτική προστασία των θαμμένων σωλήνων, οι επιστρώσεις, ο εγκιβωτισμός σε άμμο και αδρανή υλικά, δεν ελέγχονται από κανέναν δημόσιο φορέα. Όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά, η Πυροσβεστική «καλά κάνει και δεν τα ελέγχει», καθώς δεν πρόκειται για αντικείμενό της ούτε για δίκτυα χαμηλής επικινδυνότητας.

Το κενό μετά το 2014 και η ανυπαρξία ελέγχων

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα 3 ζώδια που εισέρχονται σε μια ισχυρή νέα εποχή, με το τρίγωνο Ήλιου-Πλούτωνα

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στο 2014. Μέχρι τότε, υπήρχε έλεγχος των μελετών και των κατασκευών από τις Πολεοδομίες και τις Περιφέρειες. Μετά την είσοδο της χώρας στα μνημόνια, οι αρμοδιότητες αυτές αφαιρέθηκαν στο πλαίσιο των αλλαγών που επιβλήθηκαν, μεταξύ άλλων, μέσω της λεγόμενης «εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ».

Το αποτέλεσμα ήταν οι έλεγχοι αυτοί να καταργηθούν χωρίς να μεταφερθούν σε κάποιον άλλο φορέα. Δεν δημιουργήθηκε νέος μηχανισμός, δεν ορίστηκε νέα αρμόδια αρχή. Από εκείνο το σημείο και μετά, το κενό παρέμεινε.

Σήμερα, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις, η ευθύνη για την ορθή κατασκευή ενός δικτύου προπανίου βαραίνει αποκλειστικά τον μηχανικό και την υπεύθυνη δήλωσή του. Ο μηχανολόγος καλείται να δηλώσει ότι η εγκατάσταση κατασκευάστηκε σύμφωνα με τη μελέτη, χωρίς να υπάρχει ανεξάρτητος έλεγχος που να επιβεβαιώνει στην πράξη ότι τηρήθηκαν οι προβλέψεις.

Σε εγκαταστάσεις υψηλής επικινδυνότητας, όπως τα δίκτυα προπανίου, αυτό δημιουργεί – όπως ειπώθηκε – συνθήκες «ωρολογιακής βόμβας». Ιδίως αν ο μηχανικός δεν είναι παρών στην κατασκευή ή αν υπάρξουν αποκλίσεις από τη μελέτη χωρίς έλεγχο.

Ένα ζήτημα με ευρύτερες προεκτάσεις

Η υπόθεση της Βιολάντα δεν αφορά μόνο ένα μεμονωμένο δυστύχημα. Φέρνει στην επιφάνεια ένα συστημικό πρόβλημα, που αφορά εγκαταστάσεις προπανίου σε όλη τη χώρα: Βιομηχανίες, αποθήκες, επιχειρήσεις και υποδομές, για τις οποίες κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα αν έχουν κατασκευαστεί και λειτουργούν με βάση τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές.