Φορολογικές δηλώσεις: Τι ισχύει για τα αναδρομικά – Οι προθεσμίες και τα σημεία προσοχής

Οι βασικές εκκρεμότητες

Το φορολογικό ημερολόγιο συνεχίζει να «τρέχει», με τους φορολογουμένους να καλούνται να τακτοποιήσουν έως το τέλος του έτους μια σειρά από εκκρεμότητες με την Εφορία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι τροποποιητικές δηλώσεις για αναδρομικά ποσά, η κάλυψη τεκμηρίων, οι δηλώσεις εισοδήματος αποβιωσάντων, καθώς και οι διαδικασίες που αφορούν τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής», αυξημένη προσοχή χρειάζεται να δείξουν κυρίως όσοι εισέπραξαν αναδρομικά, καθώς η προθεσμία για την υποβολή των απαιτούμενων τροποποιητικών δηλώσεων λήγει στο τέλος Δεκεμβρίου. Την ίδια στιγμή, συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια ισχύουν για όσους επιθυμούν να καλύψουν τεκμήρια με χρηματικές γονικές παροχές, για τους κληρονόμους που οφείλουν να υποβάλουν δηλώσεις αποβιωσάντων, αλλά και για φορολογουμένους που μετέφεραν τη φορολογική κατοικία τους εκτός Ελλάδας.

Καθώς οι σχετικές ημερομηνίες πλησιάζουν, η έγκαιρη διευθέτηση των φορολογικών υποχρεώσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Σε αρκετές περιπτώσεις, άλλωστε, η εκπρόθεσμη υποβολή ή η παράλειψη των απαιτούμενων ενεργειών μπορεί να επιφέρει πρόσθετες επιβαρύνσεις και πρόστιμα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Χανιά: Εξαφάνιση 45χρονης στο Κάτω Δαράτσο

Αναλυτικότερα, οι βασικές εκκρεμότητες είναι οι ακόλουθες:

1. Αναδρομικά μισθωτών και συνταξιούχων

Μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, συνταξιούχοι, γιατροί του ΕΣΥ και άλλες κατηγορίες φορολογουμένων, οι οποίοι σύμφωνα με την ηλεκτρονική βεβαίωση αποδοχών της ΑΑΔΕ εισέπραξαν εντός του 2025 αναδρομικά ποσά, ανεξάρτητα από το έτος στο οποίο αυτά αναφέρονται, θα πρέπει να προχωρήσουν στην υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Για τα αναδρομικά απαιτείται ξεχωριστή τροποποιητική δήλωση για κάθε φορολογικό έτος στο οποίο ανάγονται τα συγκεκριμένα ποσά. Ο φορολογούμενος εισέρχεται στον λογαριασμό του στην ψηφιακή πύλη myAADE και επιλέγει το αντίστοιχο έτος. Ενδεικτικά, εάν τα αναδρομικά αφορούν το φορολογικό έτος 2024, θα πρέπει να επιλεγεί ως έτος υποβολής της δήλωσης το 2025.

Μετά την υποβολή της τροποποιητικής δήλωσης εκδίδεται νέο εκκαθαριστικό, στο οποίο αποτυπώνεται ο πρόσθετος φόρος που προκύπτει. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις ημερομηνίες πληρωμής που αναγράφονται στην πράξη προσδιορισμού του φόρου.

Η νομοθεσία προβλέπει ότι για τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος μισθωτών και συνταξιούχων, οι οποίες αφορούν αναδρομικά μισθών ή συντάξεων προηγούμενων ετών, αναδρομικά επιδομάτων ανεργίας ή αμοιβές γιατρών του ΕΣΥ από απογευματινά ιατρεία νοσοκομείων, δεν επιβάλλονται πρόστιμα και τόκοι έως το τέλος του φορολογικού έτους κατά το οποίο εκδόθηκαν οι αντίστοιχες βεβαιώσεις αποδοχών ή συντάξεων.

Οι συγκεκριμένες δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά για το φορολογικό έτος 2015 και τα επόμενα. Για υποθέσεις που αφορούν το φορολογικό έτος 2014 ή παλαιότερα έτη, η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της αρμόδιας φορολογικής υπηρεσίας.

2. Κάλυψη τεκμηρίων με γονικές παροχές

Οι φορολογούμενοι που επιδιώκουν να καλύψουν τεκμήρια διαβίωσης ή τεκμήρια που προκύπτουν από την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να χρησιμοποιήσουν χρηματικά ποσά που προέρχονται από γονικές παροχές.

Για να αξιοποιηθούν τα συγκεκριμένα ποσά για την κάλυψη των τεκμηρίων, απαιτείται να έχουν πραγματοποιηθεί εγκαίρως οι σχετικές ενέργειες και να υποβληθούν οι προβλεπόμενες δηλώσεις μέσα στις ισχύουσες προθεσμίες, οι οποίες φθάνουν έως το τέλος του 2026.

3. Φορολογικές δηλώσεις αποβιωσάντων από τους κληρονόμους

Μέχρι το τέλος του έτους θα πρέπει να έχουν διευθετηθεί και οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος αποβιωσάντων από τους νόμιμους κληρονόμους τους. Η υποβολή των αρχικών δηλώσεων από κληρονόμους, είτε εξ αδιαθέτου είτε βάσει διαθήκης, μπορεί πλέον να πραγματοποιείται ηλεκτρονικά.

Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας περιορίζει σημαντικά τη γραφειοκρατία για τους κληρονόμους. Είναι χαρακτηριστικό ότι την προηγούμενη χρονιά είχαν κατατεθεί περίπου 135.000 αιτήματα για την εκκαθάριση δηλώσεων αποβιωσάντων στις αρμόδιες υπηρεσίες, δηλαδή στις ΔΟΥ και στα ΚΕΦΟΔΕ.

Η ηλεκτρονική διαδικασία αφορά τα εισοδήματα που είχε αποκτήσει ο αποβιώσας μέσα στο αντίστοιχο φορολογικό έτος και μέχρι την ημερομηνία του θανάτου του. Για να μπορέσουν οι νόμιμοι κληρονόμοι να προχωρήσουν στην υποβολή, θα πρέπει προηγουμένως να έχει ενημερωθεί το φορολογικό μητρώο τόσο με την ημερομηνία θανάτου όσο και με τα στοιχεία των δικαιούχων κληρονόμων.

Για την ενημέρωση του μητρώου απαιτείται η προσκόμιση των προβλεπόμενων δικαιολογητικών στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ. Επομένως, οι κληρονόμοι θα πρέπει να ελέγξουν εγκαίρως ότι τα απαραίτητα στοιχεία έχουν καταχωριστεί σωστά, ώστε να μην υπάρξουν εμπόδια κατά την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης.

4. Μεταφορά φορολογικής κατοικίας στο εξωτερικό

Υποχρεώσεις έχουν επίσης όσοι κατά το προηγούμενο έτος μετέφεραν τη φορολογική κατοικία τους στο εξωτερικό. Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι θα πρέπει να φροντίσουν για την υποβολή της φορολογικής τους δήλωσης μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία και, όπου απαιτείται, για την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών στο φορολογικό μητρώο.

Η αλλαγή φορολογικής κατοικίας αποτελεί διαδικασία που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς συνδέεται άμεσα με τον τρόπο φορολόγησης του εισοδήματος και με τις υποχρεώσεις που διατηρεί ο φορολογούμενος στην Ελλάδα.

5. Αμφισβήτηση του τεκμαρτού εισοδήματος από επαγγελματίες

Ξεχωριστή προθεσμία έχουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι που επιθυμούν να αμφισβητήσουν το τεκμαρτό εισόδημα το οποίο προσδιόρισε η φορολογική διοίκηση. Μέσω της πλατφόρμας myBusinessSupport μπορούν να ζητήσουν τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου, προκειμένου να αποδείξουν ότι το πραγματικό εισόδημά τους είναι χαμηλότερο από εκείνο που προκύπτει βάσει του τεκμαρτού τρόπου υπολογισμού.

Η συγκεκριμένη επιλογή, ωστόσο, απαιτεί προσεκτική στάθμιση, καθώς το αίτημα αμφισβήτησης συνεπάγεται φορολογικό έλεγχο. Στο πλαίσιο αυτό, οι ελεγκτικές αρχές μπορούν να εξετάσουν αναλυτικά στοιχεία που αφορούν τις τραπεζικές καταθέσεις, τα δηλωθέντα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του επαγγελματία.

Στόχος του ελέγχου είναι να διαπιστωθεί εάν τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα δικαιολογούν εισόδημα χαμηλότερο από το τεκμαρτό. Εφόσον, όμως, κατά τη διαδικασία προκύψουν αποκλίσεις ή φορολογικές παραβάσεις, είναι δυνατόν να καταλογιστούν πρόσθετοι φόροι και οι προβλεπόμενες επιβαρύνσεις.

Ο ελεύθερος επαγγελματίας ή αυτοαπασχολούμενος έχει, συνεπώς, τη δυνατότητα να ζητήσει έλεγχο ώστε να τεκμηριώσει την ορθότητα της δήλωσής του και να αποδείξει ότι το πραγματικό του εισόδημα υπολείπεται του τεκμαρτού. Βασική προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της συγκεκριμένης διαδικασίας είναι να έχουν συμπληρωθεί οι αντίστοιχοι κωδικοί 443-444 στο έντυπο Ε1.

newmoney.gr