Φυσικό αέριο: Το «παιχνίδι» στις ευρωπαϊκές τιμές

Ο ανταγωνισμός με την Ασία για προμήθειες LNG και τα αποθέματα

Παρά τη διόρθωση που καταγράφει το πετρέλαιο τις τελευταίες ημέρες, οι τιμές στο φυσικό αέριο στην Ευρώπη παραμένουν επίμονα υψηλές – σήμερα το TTF στο ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας διαπραγματεύεται γύρω στα 48,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα – ενώ εντός του Μάϊου η τιμή του δεν υποχώρησε σημαντικά, σε αντίθεση με τις τιμές του πετρελαίου που γίνονται «ασανσέρ» σε κάθε σημαντική είδηση για τον πόλεμο στο Ιράν.

Η βασική αιτία είναι ότι οι αγορές φυσικού αερίου λειτουργούν διαφορετικά από την αγορά πετρελαίου, καθώς το αέριο εξαρτάται πολύ περισσότερο από τις θαλάσσιες ροές LNG, τις αποθήκες και τη γεωπολιτική ασφάλεια συγκεκριμένων διαδρόμων μεταφοράς, κυρίως των Στενών του Ορμούζ.

Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο εύθραυστη μετά τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και τις προσωρινές διακοπές φορτώσεων LNG από το Κατάρ τον περασμένο Μάρτιο, λίγες μέρες αφού είχε ξεκινήσει ο πόλεμος στο Ιράν. Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου είχαν εκτιναχθεί έως και 45% μέσα σε λίγες ώρες, αποτυπώνοντας τον φόβο ότι η Ευρώπη θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με πρόβλημα επάρκειας πριν από τον επόμενο χειμώνα.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου παραμένουν χαμηλότερα από τα ιστορικά επίπεδα ασφαλείας για την εποχή, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters και αυτό αναγκάζει τις ευρωπαϊκές εταιρείες να συνεχίζουν επιθετικές αγορές LNG. Η αβεβαιότητα αυτή κρατά τις τιμές ψηλά ακόμη και όταν το πετρέλαιο διορθώνει προσωρινά. φυσικά οι τεράστιες ελλείψεις δεν «συγκινούν» όσους εμπορεύονται το φυσικό αέριο, καθώς μπορούν να εκμεταλλευτούν προς όφελός τους την κατάσταση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γιώργος Μαζωνάκης – Τι αποκαλύπτει ο προσωπικός του γιατρός και κουμπάρος του για την κατάσταση της υγείας του

Τα αποθέματα για την Ευρώπη είναι στο 38,83%, (28.5.2026) πολύ κάτω από τους στόχους για τον επόμενο χειμώνα. Στο «κόκκινο» με αποθέματα κάτω από το 20% είναι η Ολλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Την ίδια στιγμή, η αγορά φυσικού αερίου δεν παρακολουθεί μόνο τον πόλεμο αλλά και τον ανταγωνισμό Ευρώπης – Ασίας για τα ίδια φορτία LNG. Όταν αυξάνεται η ζήτηση στην Ασία, τα διαθέσιμα φορτία απομακρύνονται από την Ευρώπη και οι τιμές TTF (που ουσιαστικά ορίζουν το κόστος για την τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη) ανεβαίνουν αυτόματα, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα του CNBC. Αυτός είναι και ο λόγος που η αγορά θεωρεί πως η «ηρεμία» στις τιμές πετρελαίου δεν σημαίνει απαραίτητα και αποκλιμάκωση στο φυσικό αέριο.

Για να γίνει πιο εύκολα αντιληπτή η διαφορά ανάμεσα σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, σημειώνεται ότι για τον «μαύρο χρυσό» υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα (με τις χώρες του ΟΠΕΚ+ να κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος) αλλά και δυνατότητα γρήγορης αύξησης παραγωγής. Για το φυσικό αέριο οι εναλλακτικές δεν είναι τόσο εύκολες, καθώς οι υποδομές LNG είναι περιορισμένες και η παραγωγή απαιτεί μήνες ή ακόμα και χρόνια για αποκατάσταση.

Ένα ακόμα ουσιαστικό ζήτημα είναι πως για το κόστος του φυσικού αερίου δεν τιμολογείται μόνο το «σήμερα». Τιμολογείται και το αν η Ευρώπη θα έχει αρκετό αέριο τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.

Γι’ αυτό και τα συμβόλαια αγορά ενέργειας της χειμερινής περιόδου (winter contracts) ανεβαίνουν ενώ τα ευρωπαϊκά winter power prices (τιμή στην οποία αγοράζεται ή πωλείται σήμερα το ρεύμα που θα παραδοθεί τον χειμώνα) είναι στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022 λόγω φόβων για αέριο και χαμηλά υδροηλεκτρικά αποθέματα.