Γεωπολιτικός σεισμός στη Μέση Ανατολή: Το «τρίγωνο της Μέκκας» και η υποχώρηση των κανόνων

Σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων και ανακατατάξεων βρίσκεται το διεθνές σύστημα, καθώς οι παραδοσιακοί κανόνες, οι διεθνείς συνθήκες και οι παλιές ισορροπίες αποδυναμώνονται αισθητά

Όπως επεσήμανε ο διεθνολόγος και πολιτικός επιστήμονας Θεόδωρος Τσίκας, μιλώντας στην εκπομπή «Μαζί» του CRETAONE 102,3 με τον Δημήτρη Κανάκη, η μετάβαση από το μεταπολεμικό μοντέλο της πολυμερούς συνεργασίας σε έναν πολυπολικό, αλλά ταυτόχρονα βαθιά κατακερματισμένο και ανταγωνιστικό κόσμο, απελευθερώνει δυνάμεις που οδηγούν σε νέες κρίσεις και εστίες έντασης.

Η διάβρωση του διεθνούς δικαίου και η εμφάνιση νέων πόλων

Η αμφισβήτηση των διεθνών κανόνων, η οποία εντάθηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την ταυτόχρονη αποστασιοποίηση ισχυρών δυνάμεων από τις παραδοσιακές διεθνείς δεσμεύσεις, έχει δημιουργήσει ένα κενό προστασίας. Χωρίς ένα αποτελεσματικό «δίχτυ ασφαλείας», μικρότεροι παίκτες στην παγκόσμια σκακιέρα αισθάνονται πλέον ελεύθεροι να εγείρουν εδαφικές, εθνοτικές και θρησκευτικές διεκδικήσεις, επιτείνοντας την αβεβαιότητα.

Παράλληλα, η αντίληψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλέγουν πλέον με αυστηρότερα κριτήρια το πού και πότε θα παρεμβούν ως πάροχοι ασφάλειας, ωθεί περιφερειακές δυνάμεις στη διαμόρφωση δικών τους στρατιωτικών και πολιτικών συμμαχιών.

Το αμυντικό σχήμα της Μέκκας και η αντιπαράθεση με το Ιράν

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θρήνος για 53χρονο Πατρινό επιχειρηματία που σκοτώθηκε πέφτοντας σε φρεάτιο στην Κεφαλονιά

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας αρχιτεκτονικής, σύμφωνα με τον κ. Τσίκα, είναι η συμφωνία κοινής άμυνας που υπογράφηκε στη Μέκκα μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν. Το σχήμα αυτό συσπειρώνει τρεις ισχυρές χώρες του σουνιτικού Ισλάμ, με στόχο την ενίσχυση της αυτοδύναμης αποτροπής τους απέναντι στο Ιράν, σε μια στιγμή που η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκεται σε κατάσταση αναβρασμού.

Η σύγκλιση αυτή υπαγορεύεται από την ανάγκη διαχείρισης κοινών προκλήσεων, όπως οι οικονομικές επιπτώσεις, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών μεταφοράς ενέργειας, αλλά και ο φόβος αναζωπύρωσης αυτονομιστικών ή κουρδικών κινήσεων στην περιφέρεια. Την ίδια ώρα, η επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης μεταξύ των ΗΠΑ και της Τεχεράνης παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς τα αμοιβαία αιτήματα για τις οικονομικές κυρώσεις και τον έλεγχο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος απέχουν σημαντικά από σημείο σύγκλισης.

Οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές και οι επιπτώσεις στην Ελλάδα

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, το πολιτικό τοπίο επηρεάζεται από τις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές, όπου το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρές πιέσεις για τον έλεγχο του Κογκρέσου. Αν και ενδεχόμενες απώλειες στη Βουλή ή τη Γερουσία θα επηρεάσουν την εσωτερική διακυβέρνηση, ο Αμερικανός Πρόεδρος διατηρεί ευρείες συνταγματικές εξουσίες στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής.

Μέσα σε αυτό το ρευστό περιβάλλον εντάσσεται και η επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα. Η παρουσία του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στην ελληνική πρωτεύουσα υπογραμμίζει τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως περιοχής ζωτικού ενδιαφέροντος, με την ημερήσια διάταξη να περιλαμβάνει τις γεωπολιτικές εξελίξεις σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία, αλλά και τα ενεργειακά ζητήματα, με αιχμή την τροφοδοσία της Ευρώπης με αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).