Γιατί εμφανίζονται άλατα σε βρύσες και συσκευές

Τι κρύβεται πίσω από τα λευκά σημάδια του νερού

Τα λευκά σημάδια που μένουν πάνω στις βρύσες, στα πλακάκια, στα ποτήρια ή στο εσωτερικό μιας οικιακής συσκευής δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το νερό είναι βρώμικο ή ακατάλληλο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για κατάλοιπα μεταλλικών αλάτων που ήταν διαλυμένα στο νερό και παραμένουν στην επιφάνεια όταν αυτό εξατμιστεί.

Οι βασικοί «πρωταγωνιστές» είναι το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Όσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωσή τους, τόσο πιο «σκληρό» χαρακτηρίζεται το νερό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η αθόρυβη δύναμη δίπλα στον Τσίπρα

Όπως εξηγεί η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS), η σκληρότητα του νερού σχετίζεται κυρίως με την ποσότητα διαλυμένου ασβεστίου και μαγνησίου.

Από πού έρχονται αυτά τα άλατα

Το νερό που κινείται μέσα στο έδαφος και στα πετρώματα δεν παραμένει χημικά «καθαρό». Στη διαδρομή του διαλύει μικρές ποσότητες ορυκτών και μεταφέρει μαζί του διάφορα στοιχεία.

Η γεωλογία μιας περιοχής επομένως επηρεάζει σημαντικά τη σύσταση του νερού που φτάνει τελικά στο δίκτυο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δυτική Κρήτη. Η ΔΕΥΑ Χανίων αναφέρει ότι μεγάλο μέρος του νερού της περιοχής προέρχεται από τον καρστικό υδροφορέα των Λευκών Ορέων, με την υπόγεια υδροφορία να συνδέεται με ασβεστολιθικά και ανθρακικά πετρώματα.

Η ίδια η επιχείρηση χαρακτηρίζει το νερό της συγκεκριμένης προέλευσης ως μέτριας σκληρότητας.

Η σκληρότητα αλλάζει ακόμη και μέσα στην ίδια περιοχή

Δεν υπάρχει μία ενιαία τιμή σκληρότητας για ολόκληρη την Κρήτη.

Η σύσταση του νερού μπορεί να διαφέρει από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα με την πηγή υδροδότησης, τις γεωτρήσεις, τα πετρώματα από τα οποία περνά και την εποχή.

Τα στοιχεία της ΔΕΥΑ Χανίων για τη σκληρότητα του νερού είναι χαρακτηριστικά: διαφορετικές ζώνες του ίδιου δήμου παρουσιάζουν διαφορετικές τιμές.

Αυτό εξηγεί γιατί ένα σπίτι μπορεί να εμφανίζει πολύ γρηγορότερα άλατα σε σχέση με ένα άλλο που βρίσκεται αρκετά χιλιόμετρα μακριά.

Γιατί τα άλατα φαίνονται περισσότερο στις βρύσες

Όσο το νερό βρίσκεται μέσα στον σωλήνα ή στο ποτήρι, τα μεταλλικά στοιχεία είναι σε μεγάλο βαθμό διαλυμένα και δεν τα βλέπουμε.

Όταν όμως σταγόνες νερού μείνουν πάνω σε μια επιφάνεια και εξατμιστούν, το νερό φεύγει αλλά τα άλατα παραμένουν.

Έτσι σχηματίζεται σταδιακά η χαρακτηριστική λευκή επίστρωση γύρω από τη βρύση, στην κεφαλή του ντους ή στα τοιχώματα μιας συσκευής.

Το φαινόμενο γίνεται εντονότερο όταν το νερό θερμαίνεται. Γι’ αυτό ο βραστήρας, η καφετιέρα, ο θερμοσίφωνας και άλλες συσκευές που χρησιμοποιούν ζεστό νερό είναι από τα σημεία όπου η συσσώρευση αλάτων γίνεται συχνότερα αντιληπτή.

Σημαίνει ότι το νερό δεν είναι πόσιμο;

Όχι από μόνο του.

Η παρουσία σκληρότητας δεν αποτελεί αυτομάτως ένδειξη ότι το νερό είναι ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ξεχωριστή αναφορά στη σκληρότητα του πόσιμου νερού, ενώ δεν έχει θεσπίσει συγκεκριμένη κατευθυντήρια τιμή για τη σκληρότητα με βάση λόγους υγείας.

Ασβέστιο και μαγνήσιο είναι φυσικά στοιχεία που υπάρχουν σε διαφορετικές συγκεντρώσεις στο νερό.

Άλλο πράγμα επομένως είναι η σκληρότητα και άλλο η συνολική ποιότητα του πόσιμου νερού, η οποία κρίνεται μέσα από ένα πολύ μεγαλύτερο σύνολο μικροβιολογικών και χημικών παραμέτρων.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι στις συσκευές

Εκεί όπου το σκληρό νερό μπορεί να γίνει ενοχλητικό είναι κυρίως στην καθημερινότητα του σπιτιού.

Τα άλατα μπορούν σταδιακά να συγκεντρωθούν σε αντιστάσεις, σωληνώσεις, βραστήρες, καφετιέρες, πλυντήρια και θερμοσίφωνες.

Η βρετανική Drinking Water Inspectorate επισημαίνει ότι η συσσώρευση αλάτων μπορεί να επηρεάσει θερμαντικά στοιχεία και οικιακές συσκευές, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου το νερό έχει μεγαλύτερη σκληρότητα.

Παράλληλα, το σκληρό νερό δυσκολεύει τη δημιουργία αφρού με σαπούνια και απορρυπαντικά, γι’ αυτό και συχνά απαιτείται διαφορετική δοσολογία στα πλυντήρια.

Γιατί ο βραστήρας γεμίζει πρώτος

Ο βραστήρας αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Καθώς το ίδιο νερό θερμαίνεται ξανά και ξανά, δημιουργούνται σταδιακά στερεές επικαθίσεις στα τοιχώματα και κυρίως κοντά στο θερμαντικό στοιχείο.

Το αποτέλεσμα είναι η γνωστή λευκή ή υπόλευκη κρούστα που εμφανίζεται στο εσωτερικό του.

Η USGS αναφέρει ότι όξινα διαλύματα, όπως το ξίδι, μπορούν να βοηθήσουν στη διάλυση τέτοιων μεταλλικών επικαθίσεων. Η χρήση τους, βέβαια, πρέπει πάντα να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες καθαρισμού της κάθε συσκευής.

Τα λευκά σημάδια λένε κάτι για το νερό

Τα άλατα που βλέπουμε καθημερινά γύρω από μια βρύση είναι ουσιαστικά ένα μικρό «ίχνος» της διαδρομής που έκανε το νερό πριν φτάσει στο σπίτι μας.

Πέρασε από πετρώματα, συγκέντρωσε διαλυμένα μεταλλικά στοιχεία, μπήκε στο δίκτυο και τελικά, όταν μια σταγόνα εξατμίστηκε, άφησε πίσω της ένα μέρος αυτών.

Ένα συνηθισμένο λευκό σημάδι στο μπάνιο ή στην κουζίνα κρύβει έτσι μια ολόκληρη διαδικασία που ξεκινά πολύ πριν ανοίξουμε τη βρύση.
“`