Γιατί φοβόμαστε τα ακραία καιρικά φαινόμενα – Τι συμβαίνει στον άνθρωπο όταν η φύση γίνεται απρόβλεπτη

Καταιγίδες, κεραυνοί, ισχυροί άνεμοι, πλημμύρες και καύσωνες μπορούν να προκαλέσουν έντονο φόβο, ακόμη και όταν ο άνθρωπος δεν βρίσκεται άμεσα σε κίνδυνο. Γιατί όμως τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκαλούν τόσο ισχυρές αντιδράσεις;

Ο φόβος απέναντι σε ένα επικίνδυνο φυσικό φαινόμενο αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς προστασίας του ανθρώπινου οργανισμού.

Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται μια πιθανή απειλή, ενεργοποιεί αυτόματα μια σειρά αντιδράσεων που προετοιμάζουν το σώμα για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο.

Η καρδιά μπορεί να χτυπήσει γρηγορότερα, η αναπνοή να επιταχυνθεί και η προσοχή να επικεντρωθεί σε αυτό που θεωρούμε απειλητικό. Πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση που δεν απαιτεί να έχει ήδη συμβεί κάτι επικίνδυνο. Αρκεί η εκτίμηση ότι υπάρχει πιθανότητα να συμβεί.

Η αβεβαιότητα ενισχύει τον φόβο

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες είναι η αβεβαιότητα. Ο άνθρωπος αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν μπορεί να προβλέψει τι θα συμβεί και να επηρεάσει την εξέλιξη μιας κατάστασης.

Σε μια ισχυρή καταιγίδα, όμως, δεν γνωρίζει πάντα πόσο θα διαρκέσει, αν θα ενταθεί ή ποιες συνέπειες μπορεί να προκαλέσει. Αντίστοιχα, σε μια πλημμύρα η ταχύτητα με την οποία μπορεί να αυξηθεί η στάθμη του νερού δημιουργεί την αίσθηση ότι η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο.

Η απώλεια της αίσθησης ελέγχου αποτελεί βασικό στοιχείο του φόβου.

Η προηγούμενη εμπειρία παίζει ρόλο

Δεν αντιδρούν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο στο ίδιο φαινόμενο. Οι προηγούμενες εμπειρίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την αντίδραση.

Κάποιος που έχει βρεθεί σε σοβαρή πλημμύρα μπορεί να αισθανθεί έντονη ανησυχία ακόμη και όταν ξεκινήσει μια δυνατή βροχή. Αντίστοιχα, ένας άνθρωπος που έχει βιώσει μια επικίνδυνη καταιγίδα μπορεί να αντιδράσει πιο έντονα σε κεραυνούς ή ισχυρούς ανέμους.

Ο εγκέφαλος συνδέει τα σημερινά ερεθίσματα με όσα έχουν συμβεί στο παρελθόν και ενεργοποιεί γρηγορότερα την αντίδραση προστασίας.

Eurokinissi

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα 3 ζώδια που προσελκύουν πλούτο και επιτυχία όλο τον Οκτώβριο

Γιατί ένας κεραυνός μας τρομάζει τόσο;

Η ξαφνική εμφάνιση ενός κεραυνού και ο δυνατός ήχος της βροντής αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το απρόβλεπτο και η ένταση του ερεθίσματος μπορούν να προκαλέσουν στιγμιαία αντίδραση φόβου.

Παρόμοια λειτουργεί και ο δυνατός άνεμος, ιδιαίτερα όταν προκαλεί θορύβους ή μετακινεί αντικείμενα. Ο οργανισμός αντιλαμβάνεται ότι κάτι ασυνήθιστο συμβαίνει και αυξάνει την εγρήγορσή του.

Ο φόβος μπορεί να γίνει χρήσιμος

Ο φόβος δεν είναι απαραίτητα αρνητικός. Σε πραγματικές συνθήκες κινδύνου μπορεί να μας βοηθήσει να κινηθούμε γρήγορα και να πάρουμε μέτρα προστασίας.

Το σημαντικό είναι να μη μετατρέπεται σε πανικό. Η ψύχραιμη ενημέρωση για τις οδηγίες ασφαλείας, η προετοιμασία και η αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων όταν οι συνθήκες είναι επικίνδυνες μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο.

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα υπενθυμίζουν ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει τη φύση. Μπορεί, όμως, να ελέγξει σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζεται και αντιδρά απέναντί της.