Γιατί μας αρέσουν μυρωδιές που κανονικά θα έπρεπε να μας απωθούν;

Από τη βενζίνη και το φρέσκο χρώμα μέχρι τη μυρωδιά της βροχής και των καινούργιων βιβλίων, υπάρχουν οσμές που ενώ κανονικά θα έπρεπε να μας απωθούν, προκαλούν μια απρόσμενη ευχαρίστηση. Πώς εξηγείται αυτό το παράδοξο;

Έχει συμβεί σε πολλούς: περνάμε δίπλα από ένα πρατήριο καυσίμων και, αντί να απομακρυνθούμε από τη χαρακτηριστική μυρωδιά της βενζίνης, νιώθουμε μια περίεργη ευχαρίστηση.

Κάποιοι απολαμβάνουν τη μυρωδιά του φρέσκου χρώματος, άλλοι εκείνη των καινούργιων βιβλίων, ενώ υπάρχουν και άνθρωποι που λατρεύουν τη μυρωδιά της βροχής όταν πέφτει στο στεγνό χώμα. Πρόκειται για οσμές που δεν συνδέονται απαραίτητα με κάτι ευχάριστο, κι όμως καταφέρνουν να μας τραβούν την προσοχή.

Γιατί, λοιπόν, ορισμένες μυρωδιές που υπό άλλες συνθήκες θα έπρεπε να μας απωθούν, μας προκαλούν ευχαρίστηση; Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στη χημεία των ουσιών, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός μας αντιλαμβάνεται τις οσμές.

Ο εγκέφαλος, οι αναμνήσεις και η περίεργη έλξη της βενζίνης

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Παραιτήθηκε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Λάζαρος Τσαβδαρίδης

Η όσφρηση είναι μία από τις αισθήσεις που συνδέονται στενότερα με τη μνήμη και τα συναισθήματα. Όταν μυρίζουμε κάτι, τα σήματα από τους οσφρητικούς υποδοχείς μεταφέρονται σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την επεξεργασία των οσμών, αλλά και με τη συναισθηματική μας αντίδραση.

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους μια συγκεκριμένη μυρωδιά μπορεί να μας μεταφέρει ξαφνικά σε μια άλλη εποχή της ζωής μας. Ένα άρωμα μπορεί να μας θυμίσει το σπίτι των παιδικών μας χρόνων, ένα πρόσωπο ή ακόμη και μια συγκεκριμένη καλοκαιρινή διακοπή.

Στην περίπτωση της βενζίνης, η χαρακτηριστική οσμή οφείλεται σε ένα μείγμα πτητικών χημικών ενώσεων. Ανάμεσά τους βρίσκονται αρωματικοί υδρογονάνθρακες, όπως το τολουόλιο και το βενζόλιο, οι οποίοι συμβάλλουν στο ιδιαίτερο άρωμά της. Ορισμένες από αυτές τις ενώσεις μπορούν να γίνουν αντιληπτές ως ευχάριστες από κάποιους ανθρώπους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι ασφαλείς.

Μάλιστα, η ευχάριστη αντίληψη μιας μυρωδιάς δεν σημαίνει ότι η ουσία είναι ακίνδυνη. Η εισπνοή αναθυμιάσεων βενζίνης μπορεί να προκαλέσει βλάβες στην υγεία, ενώ το βενζόλιο είναι γνωστή καρκινογόνος ουσία. Επομένως, η σκόπιμη εισπνοή τους πρέπει να αποφεύγεται.

Γιατί οι ίδιες μυρωδιές δεν αρέσουν σε όλους;

Η αντίληψη των οσμών είναι σε μεγάλο βαθμό υποκειμενική. Η γενετική, οι προσωπικές εμπειρίες, οι αναμνήσεις, αλλά και η κουλτούρα μπορούν να επηρεάσουν το αν μια μυρωδιά θα μας φανεί ευχάριστη ή αποκρουστική.

Αυτό εξηγεί γιατί μια οσμή που κάποιος θεωρεί απολαυστική μπορεί για κάποιον άλλον να είναι εντελώς ανυπόφορη. Τελικά, η μύτη μας δεν αναγνωρίζει απλώς μυρωδιές. Συνεργάζεται με τον εγκέφαλο και τις αναμνήσεις μας, δημιουργώντας συναισθήματα που πολλές φορές ούτε εμείς μπορούμε να εξηγήσουμε.