«Και σαν ξυπνήσουν το πρωί και σ’ αποχαιρετούνε, πες του τος πως απόθανα»
«Μάνα κι αν έρθουν οι φίλοι μου, κι αν έρθουν και δικοί μας.
Να μη τους πεις κι απόθανα να τους βαροκαρδίσεις.
Στρώσε τους τάβλα να γευτούν, κλίνη να κοιμηθούνε.
Στρώσε τους παραπέζουλα, να βάλουν τ’ άρματά τους.
Και σαν ξυπνήσουν το πρωί και σ’ αποχαιρετούνε, πες του τος πως απόθανα».
Τα ριζίτικα της τάβλας είναι κάτι σαν σήμα κατατεθέων της κρητικής παραδοσιακής μουσικής. Για πολλούς είναι η ψύχη της Κρήτης.
Ίσως γι’ αυτό ο Νίκος Ξυλούρης ήθελε τόσο πολύ να τα βγάλει από τη λήθη και να τα παραδόσει στις νέες γενιές. Ήξερε τι θα σήμαιναν για τους Κρήτες.
Αυτό που ίσως δεν γνώριζε είναι το πώς ένα ολόκληρο νησί, ένας ολόκληρος λαός θα βίωνε το συλλογικό πένθος την ημέρα που «έβαλε ο θεός σημάδι».
8η Φεβρουαρίου του 1980 η Κρήτη έχασε ένα κομμάτι της ψυχής της. Έχασε ένα από τα πιο άξια κοπέλια της. Και από τότε μέχρι και σήμερα όλοι ξέρουν πως η ψυχή της Κρήτης βρίσκεται στο πρόσωπο και τη φωνή του Νίκου Ξυλούρη.
«Πώς να σωπάσω μέσα μου την ομορφιά του κόσμου;»
Ο Νίκος Ξυλούρης γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 1936. Τόπος γέννησης τα αδούλωτα Ανώγεια. Στις 13 Αυγούστου του 1941 οι Ναζί, εξοργισμένοι από τα διαδοχικά σαμποτάζ των Κρητών που είχαν βγει στα βουνά, μπαίνουν στ’ Ανώγεια και τα καίνε. Οι κάτοικοι του ιστορικού χωριού αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους και να μεταναστεύσουν στην κοντινή κοιλάδα του Μυλοποτάμου, μέχρι να περάσει η «μπόρα».
Ανάμεσα σε αυτούς και ο 5χρονος Νίκος Ξυλούρης ο οποίος από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, γνώρισε τις δυσκολίες, τη φτώχεια και την ανέχεια. Όταν η «μπόρα» του πολέμου πέρασε, οι Ανωγειανοί, ανάμεσα σε αυτούς και οι Ξυλούρηδες, επιστρέφουν στο κατεστραμμένο χωριό τους και προσπαθούν από τις στάχτες του να το αναγεννήσουν. Όσοι μπόρεσαν έστειλαν τα παιδιά τους σε συγγενείς στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο ή στα Χανιά. Στις μεγάλες πόλεις τα πράγματα ήταν λίγο καλύτερα.
Πηγή: reader.gr
- - Ο Νίκος Ξυλούρης τραγούδησε μια μαντινάδα που θεωρείται ότι "προέβλεψε" τον θάνατό του, συνδέοντας τον με την κρητική παράδοση.
- - Τα ριζίτικα τραγούδια, χαρακτηριστικά της κρητικής μουσικής, θεωρούνται η ψυχή της Κρήτης και ο Ξυλούρης ήθελε να τα διατηρήσει ζωντανά για τις νέες γενιές.
- - Στις 8 Φεβρουαρίου 1980, η Κρήτη πένθησε την απώλεια του Ξυλούρη, ο οποίος θεωρείται κομμάτι της ψυχής της.
- - Ο Ξυλούρης γεννήθηκε στα Ανώγεια της Κρήτης το 1936, βίωσε τις δυσκολίες του πολέμου και της ανέχειας, και επέστρεψε στο κατεστραμμένο χωριό του μετά το τέλος του.
Δημοφιλή
Συναγερμός στο Ηράκλειο: Αυτοκίνητο έπεσε στις εκβολές του Γιόφυρου - Παράλληλη κινητοποίηση και για τροχαίο στον ΒΟΑΚ (βίντεο, φωτό)
Τι κρύβουν τα κρητικά επώνυμα - Από πού προέρχονται
Πώς δροσιζόταν ένα κρητικό σπίτι πριν από το air condition - Τα «κόλπα» των παλιών
Το χωριό της Κρήτης όπου το καλοκαίρι τελειώνει… νωρίτερα – Πώς λίγα χιλιόμετρα αρκούν για να αλλάξει εντελώς η εποχή
Παντρεύτηκε η κόρη του Γεράσιμου Σκιαδαρέση, Όλγα τον Κώστα Χαϊκάλη
10 κρητικές λέξεις που ακούγονται ακόμα στα χωριά
Ηράκλειο: Έπεσε τμήμα δέντρου στο κέντρο της πόλης - Δείτε φωτογραφίες
ΔΕΔΔΗΕ: Σε ποιες περιοχές της Κρήτης θα κοπεί αύριο Τρίτη 25/8 το ρεύμα
Γιατί «κολλάει» το WiFi σου; Οι 3 απρόσμενες συσκευές στο σπίτι που μπλοκάρουν το σήμα