Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν (Michael Rubin)
Η Σομαλία έχει εξελιχθεί γρήγορα στη δεύτερη σημαντικότερη αποικία της Τουρκίας, μετά το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Η Τουρκία ελέγχει το διεθνές αεροδρόμιο του Μογκαντίσου και διαχειρίζεται το λιμάνι του. Η τουρκική τράπεζα Ziraat Katılım έγινε η πρώτη ξένη τράπεζα που δραστηριοποιείται στη Σομαλία εδώ και μισό αιώνα. Το OYAK, το συνταξιοδοτικό ταμείο των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, ίδρυσε εταιρεία με σκοπό να μονοπωλήσει τις άδειες αλιείας στα σομαλικά ύδατα. Τουρκικήεξωτερική πολιτική
Στις 7 Μαρτίου 2024, η κυβέρνηση της Σομαλίας και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Τουρκίας υπέγραψαν συμφωνία καταμερισμού της παραγωγής για τρία υπεράκτια οικόπεδα. Το Oruç Reis πραγματοποίησε σεισμικές έρευνες και, τον Απρίλιο του 2026, το Çağrı Bey ξεκίνησε την πρώτη του γεώτρηση σε βαθιά ύδατα. Είτε πρόκειται για την αλιεία, είτε για το πετρέλαιο, είτε για άλλους φυσικούς πόρους, η Τουρκία φέρεται να λαμβάνει το 30% των εσόδων από την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Σομαλίας, αν και το κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης τη Σομαλία ως ορμητήριο για τις φιλοδοξίες της να επεκτείνει την αποικιακή της επιρροή και σε άλλες περιοχές της Αφρικής.
Στην ξηρά, οι Τούρκοι επέβαλαν, μέσω της κυβέρνησης του Μογκαντίσου, μια συμφωνία που καλύπτει τρία οικόπεδα συνολικής έκτασης 6.200 τετραγωνικών μιλίων (περίπου 16.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων). Οι όροι που διέρρευσαν υποδηλώνουν ότι η Τουρκία λαμβάνει το 90% της παραγωγής, βάσει μιας συμφωνίας που παρέκαμψε το κοινοβούλιο της Σομαλίας.
Με απλά λόγια, η Τουρκία εκμεταλλεύεται πλέον τη Σομαλία κατά τρόπο ανάλογο με εκείνον που οι Γάλλοι και οι Βέλγοι αντιμετώπιζαν τις αποικιακές τους κτήσεις. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος για τον οποίο η Σομαλία φιλοξενεί πλέον τη μεγαλύτερη πρεσβεία της Τουρκίας, η οποία, με έκταση 860.000 τετραγωνικών ποδών (περίπου 80.000 τετραγωνικών μέτρων), είναι ελαφρώς μεγαλύτερη από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης τη Σομαλία ως ορμητήριο για τις φιλοδοξίες της να επεκτείνει την αποικιακή της επιρροή και σε άλλες περιοχές της Αφρικής. Το στρατόπεδο TURKSOM, μια εκπαιδευτική βάση κόστους 50 εκατομμυρίων δολαρίων, αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση της Τουρκίας στο εξωτερικό.
Η Τουρκία κατασκευάζει επίσης ένα «διαστημοδρόμιο», το οποίο θα μπορούσε να λειτουργεί παράλληλα ως πεδίο δοκιμών πυραύλων. Ολοένα και περισσότερο, η Τουρκία εξοπλίζει σομαλικές πολιτοφυλακές –ή χρησιμοποιεί απευθείας τις δικές της δυνάμεις– για λογαριασμό της κυβέρνησης της Σομαλίας. Ήδη, η Τουρκία έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη TB2 και Akıncı, ελικόπτερα ATAK, μαχητικά F-16, άρματα μάχης M48/M60 και έως και 2.500 στρατιώτες.
Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε την έλλειψη νομιμοποίησης της τουρκικής παρουσίας. Σε αντίθεση με τη Σομαλιλάνδη, η Σομαλία έχει επανειλημμένως αποτύχει να διεξαγάγει εκλογές με βάση την αρχή «ένας πολίτης, μία ψήφος». Αντ’ αυτού, η διεθνής κοινότητα επιλέγει μερικές εκατοντάδες ηγέτες κοινοτήτων και φυλών, οι οποίοι με τη σειρά τους επιλέγουν τον πρόεδρο.
Ένα τέτοιο σύστημα είναι ευάλωτο στη διαφθορά, καθώς είναι εύκολο για εξωτερικές δυνάμεις να εξαγοράζουν ψήφους για λογαριασμό πολιτικών που τελούν υπό την προστασία τους, όπως ο εν ενεργεία πρόεδρος Χασάν Σεΐχ Μοχαμούντ.
Σήμερα, στο Μογκαντίσου, η διαφθορά είναι ακόμη χειρότερη. Η συνταγματική θητεία του Χασάν Σεΐχ Μοχαμούντ έληξε στις 15 Μαΐου 2026, ημερομηνία την οποία επιβεβαίωσε το Ανώτατο Δικαστήριο της Σομαλίας. Ωστόσο, η Τουρκία εξακολουθεί να τον στηρίζει και να απομονώνει ή να αποκλείει όσους βουλευτές θέτουν δύσκολα ερωτήματα ή αρνούνται να χρησιμοποιήσουν το αξίωμά τους για να επικυρώνουν άκριτα τις αποφάσεις του.
Ουσιαστικά, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρώην επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, νυν υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, επαναλαμβάνουν τη στρατηγική τους στη Λιβύη, στηρίζοντας έναν ανίκανο, διεφθαρμένο και αντιδημοφιλή πολιτικό, του οποίου η πολιτική επιβίωση εξαρτάται αποκλειστικά από την προστασία τους.
Σε αντάλλαγμα, ο εκάστοτε πρωθυπουργός ή πρόεδρος απεμπολεί την κυριαρχία της χώρας του και πράττει ό,τι απαιτούν οι Τούρκοι καθοδηγητές του. Οι Τούρκοι αξιωματούχοι υπολογίζουν ότι η πάροδος του χρόνου ξεπλένει την παρανομία ή, στην περίπτωση της Σομαλίας, την αντισυνταγματικότητα των ενεργειών τους.
Δυστυχώς, η ελληνική παθητικότητα επιτρέπει πολύ συχνά στην Τουρκία να ξεδιπλώνει τη στρατηγική της χωρίς να συναντά αντίσταση. Η ευρωπαϊκή αμηχανία και αναποφασιστικότητα στα ζητήματα της αναγνώρισης και των επενδύσεων δεν μπόρεσε να ανταγωνιστεί την ενεργό τουρκική εμπλοκή, με αποτέλεσμα οι αρχές της Ανατολικής Λιβύης να υποστηρίξουν την παράνομη θαλάσσια συμφωνία Λιβύης–Τουρκίας.
Η Σομαλία μπορεί να μην αποτελεί πρωταρχικό ελληνικό συμφέρον –αν και θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι κάθε παράκτιο κράτος που είναι σε θέση να διαταράξει την ελληνική ναυτιλία θα έπρεπε να αποτελεί τέτοιο συμφέρον–, ωστόσο μια μικρή ελληνική επένδυση θα μπορούσε να ανακόψει τις τουρκικές φιλοδοξίες, να προκαλέσει υπερεπέκταση των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων και να αυξήσει το κόστος της αποικιοκρατικής πολιτικής της Τουρκίας.
Η αχίλλειος πτέρνα της Τουρκίας είναι ότι η Σομαλία λειτουργεί βάσει ενός ομοσπονδιακού συστήματος, το οποίο κατοχυρώνει συνταγματικά τα δικαιώματα των ομόσπονδων κρατιδίων της. Η Πούντλαντ, η Τζουμπαλάνδη, το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο και άλλες οντότητες έχουν το δικαίωμα να αυτοδιοικούνται σε τοπικό επίπεδο, με ελάχιστη παρέμβαση από το Μογκαντίσου.
Αρχικά η Πούντλαντ και πλέον το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο έχουν απορρίψει τόσο την υπέρβαση των αρμοδιοτήτων της κυβέρνησης του Μογκαντίσου όσο και την υποστήριξη που παρέχει η Τουρκία σε αυτήν.
Η αχίλλειος πτέρνα της Τουρκίας είναι ότι η Σομαλία λειτουργεί βάσει ενός ομοσπονδιακού συστήματος, το οποίο κατοχυρώνει συνταγματικά τα δικαιώματα των ομόσπονδων κρατιδίων της.
Καθώς η Τουρκία φαίνεται να αναπτύσσει μαχητικά F-16 για να επιτεθεί στο Νοτιοδυτικό Κρατίδιο και ενδεχομένως να είναι ακόμη και έτοιμη να αναπτύξει τάγματα Σομαλών που έχει εκπαιδεύσει η ίδια, καθώς και συμβούλους της, η Ελλάδα θα πρέπει να προστρέξει σε βοήθεια του νόμιμου προέδρου του Νοτιοδυτικού Κρατιδίου, Αμπντιαζίζ Χασάν Μοχάμεντ Λαφταγκαρέεν.
Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη την αποστολή ελληνικών στρατευμάτων, αλλά η Ελλάδα θα πρέπει να παράσχει στον Λαφταγκαρέεν επαρκή οπλισμό, ώστε να οδηγήσει την Τουρκία σε τέλμα και να αυξήσει το κόστος της επέμβασής της.
Ούτε θα χρειαστεί η Ελλάδα να το πράξει μόνη της. Η Αθήνα και το Ναϊρόμπι έχουν συνεργαστεί αποτελεσματικά στο παρελθόν και θα πρέπει να ανανεώσουν τους επιχειρησιακούς δεσμούς τους.
Η Ελλάδα θα μπορούσε επίσης να συνεργαστεί απευθείας με την Πούντλαντ και τη Σομαλιλάνδη, παρέχοντας υποστήριξη στις αντίστοιχες ακτοφυλακές τους, ώστε να μπορούν να υπερασπίζονται τα χωρικά τους ύδατα, ανεξαρτήτως των φιλοδοξιών της Άγκυρας και του Μογκαντίσου.
Η Τουρκία ποντάρει στην αδράνεια των ανταγωνιστών και των αντιπάλων της και, εδώ και αρκετές δεκαετίες, ο Ερντογάν έχει καταφέρει να διευρύνει την επιρροή του, απλώς και μόνο επειδή αντιλαμβανόταν ότι δεν θα συναντούσε αντίσταση. Μπορούσε να εκφοβίζει και να δωροδοκεί με ελάχιστο κόστος.
Η ίδια δυναμική λειτουργεί και προς όφελος της Ελλάδας. Μια μικρή επένδυση στην Πούντλαντ ή στο Νοτιοδυτικό Κρατίδιο της Σομαλίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη ακινητοποίηση του τουρκικού εγχειρήματος στη Σομαλία.
Πηγή: meforum.org

Δημοφιλή
Τάσος Ποτσέπης για τη σύλληψή του σε strip club στο Χαϊδάρι: «Με πλάκωσαν στο ξύλο, μου έσπασαν δύο δόντια»
Καιρός: Βροχές αύριο 18/11 στην Κρήτη - Μέχρι 23 βαθμούς η θερμοκρασία
Δημογλίδου για τον αστυνομικό που χτύπησε γυναίκα στο κεφάλι: «Ό,τι κι αν έχει προηγηθεί, δεν δικαιολογεί τη χρήση βίας»
Ηράκλειο: Σπαραγμός για την 37χρονη μουσικό και εκπαιδευτικό Χριστίνα Καλαμπόκη – Αύριο το «τελευταίο αντίο»
Οι γυναίκες του Πολυτεχνείου: Οι φοιτήτριες που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της εξέγερσης
Θλίψη στο Γάζι για τον θάνατο του Εμμανουήλ Πιτσούλη –Αύριο η κηδεία του
Πέθανε 58χρονος μετά από καβγά – Χειροπέδες σε δύο άτομα στη Θεσσαλονίκη
Γήπεδο Παναθηναϊκού: Ομάδες Ρομά στο εργοτάξιο του Βοτανικού - Καταγγελίες από πολίτες
Τραγωδία στην Κρήτη: Νεκρός μέσα στο σπίτι του βρέθηκε άνδρας – Τον εντόπισε ο γιος του