Μηνάς Λυριστής στο cretaone 102.3: Η Μέση Ανατολή σε «πόλεμο φθοράς» – Το γεωπολιτικό σκηνικό και οι προκλήσεις για την Ελλάδα

Από τα πυρηνικά στα Στενά του Ορμούς

Σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για τη Μέση Ανατολή, ο διδάκτωρ διεθνούς πολιτικής, Μηνάς Λυριστής  μιλώντας στην εκπομπή «Rewind» και τον Δημήτρη Κανάκη στο Cretaone 102.3, αποκωδικοποιεί τις ρευστές εξελίξεις της περιοχής, αναδεικνύοντας τις νέες ισορροπίες ισχύος, τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ και το έλλειμμα εθνικής στρατηγικής της Ελλάδας.

Από τα Πυρηνικά στα Στενά του Ορμούς

Σύμφωνα με τον Δρ. Λυριστή, η ατζέντα των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει μετατοπιστεί ριζικά. Το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αν και παραμένει ενεργό με το Ιράν να διαθέτει μεγάλες ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου, δεν αποτελεί πλέον το πρωτεύον ζήτημα. Το πραγματικό «πυρηνικό όπλο» της Τεχεράνης είναι τα Στενά του Ορμούζ.

Η κρίση στα Στενά δεν μεταφράζεται σε μια φυσική αλυσίδα που κλείνει το πέρασμα, αλλά σε έναν οικονομικό αποκλεισμό. Ο κίνδυνος πληγμάτων αυξάνει κατακόρυφα τα ασφάλιστρα των πλοίων, καθιστώντας τη μεταφορά φορτίων πετρελαίου οικονομικά ασύμφορη. Η κατάσταση αυτή εξελίσσεται σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς, ο οποίος πλήττει άμεσα τις ευρωπαϊκές οικονομίες —καθώς οι ΗΠΑ διαθέτουν ενεργειακή επάρκεια— αλλά και τις πετρομοναρχίες του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ), που αδυνατούν να αποθηκεύσουν επ’ αόριστον το πετρέλαιο που εξορύσσουν.

«Για το Ιράν, το γεγονός ότι άντεξε επί 30 χρόνια υπό το καθεστώς εξοντωτικών κυρώσεων και διεξάγει τέτοιες επιχειρήσεις, αποτελεί ήδη νίκη σύμφωνα με τους επιστήμονες των διεθνών σχέσεων», σημειώνει ο Δρ. Λυριστής. Παράλληλα, η παρουσία του μετριοπαθούς Ιρανού Προέδρου Πεζεσκιάν αποτελεί μια χαμένη ή εν εξελίξει ευκαιρία για διάλογο με τη Δύση.

Η Απογύμνωση των ΗΠΑ και η Αυτονόμηση του Κόλπου

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η Κρήτη μετακινείται κάθε χρόνο – Πόσο αλλάζει πραγματικά η θέση του νησιού πάνω στον χάρτη

Η σύγκρουση αυτή ανέδειξε και τα όρια της αμερικανικής ισχύος. Το άτυπο συμβόλαιο του 1945 μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας («πετρέλαιο έναντι ασφάλειας») δοκιμάζεται, καθώς τα ιρανικά drones και οι πύραυλοι έπληξαν καίρια οικονομικά και αστικά κέντρα, όπως το Ντουμπάι, το Αμπού Ντάμπι και το Ριάντ. Η αδυναμία πλήρους προστασίας ώθησε τις χώρες του Κόλπου να αναπτύξουν σχέσεις με τη Ρωσία, την Κίνα και τον Παγκόσμιο Νότο, επιδιώκοντας τη στρατηγική τους αυτονομία.

Το Καμπανάκι για τα Ελληνοτουρκικά

Ερωτηθείς για την κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας και το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ο Δρ. Λυριστής χτύπησε καμπανάκι κινδύνου για την Αθήνα. Αντιπαρέβαλε τη διαχρονική ύπαρξη εθνικού σχεδιασμού από την Άγκυρα (από το «Στρατηγικό Βάθος» έως σήμερα) με την ελληνική πραγματικότητα, όπου το τελευταίο συγκροτημένο αμυντικό δόγμα ήταν το Ενιαίο Αμυντικό Χώρο (1996-97).

Οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως ένας «δεδομένος σύμμαχος» που παραχωρεί βάσεις και αγοράζει εξοπλισμούς χωρίς να διαπραγματεύεται ανταλλάγματα. Αυτή η παθητική στάση, σε συνδυασμό με την κυριαρχία της επικοινωνίας έναντι της ουσίας, εκλαμβάνεται ως αδυναμία από την απέναντι πλευρά, η οποία συνεχίζει να προωθεί ανενόχλητη τα συμφέροντά της.