Ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου: Δεν αλλάζει η όδευση – Τι επιδιώκει η Τουρκία;

Στο στόχαστρο του Ισραήλ μπαίνει το Τουρκολιβυκό μνημόνιο για την προσπάθεια της Τουρκίας να κόψει στα δύο την Ανατολική Μεσόγειο αλλά και τις επιπτώσεις για την ασφάλεια της χώρας

Τα  σενάρια για αλλαγή όδευσης του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Κρήτης (GSI), προκειμένου, όπως αναφέρεται, να παρακάμψει το Θαλάσσιο Πάρκο που παράνομα ίδρυσε η Τουρκία νοτίως και περιξ του Καστελόριζου, είναι άνευ περιεχομένου και με αγνόηση των πραγματικών δεδομένων που υπάρχουν.  Σε μια άλλη εξέλιξη, για πρώτη φορά το Τουρκολυβικό Μνημόνιο μπαίνει στο στόχαστρο των Υπηρεσιών Ασφαλείας του Ισραήλ.

Καθώς εκκρεμεί η τελική απόφαση για την επανέναρξη των εργασιών έρευνας για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου, που προβλέπεται να καταλήγει στο Ισραήλ, η Αθήνα δηλώνει αποφασισμένη να προχωρήσει στην έκδοση NAVTEX μόλις υποβληθεί το σχετικό αίτημα από τον GSI, του οποίου πλέον τη διαχείριση έχει η γαλλική Meridiam.

Η Τουρκία δεν έχει αλλάξει στάση, απαιτώντας να έχει λόγο στις εργασίες και να κατοχυρώσει έτσι τις παράνομες διεκδικήσεις της στην περιοχή και την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων επί της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο και να επιβάλει στην πράξη το παράνομο Τουρκολυβικό Μνημόνιο.

Τα σενάρια αλλαγής όδευσης του καλωδίου είχαν συζητηθεί και στο παρελθόν, αλλά είχαν απορριφθεί, καθώς θα έδιναν την εντύπωση ότι γίνεται αποδεκτός ο εκβιασμός της Τουρκίας, θα έθεταν νέα πρακτικά προβλήματα στην υλοποίηση του GSI και συγχρόνως δεν θα έλυναν το πρόβλημα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Οκτώβριος: Μεγάλες αλλαγές για 3 ζώδια το πρώτο δεκαήμερο

Ειδικά μάλιστα το σενάριο ότι η αλλαγή όδευσης ώστε να αποφύγει η πόντιση του καλωδίου το Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ, που παράνομα θέσπισε η Τουρκία στην περιοχή νοτίως και πέριξ του Καστελόριζου, είναι άνευ περιεχομένου, καθώς ήδη από τον πρώτο σχεδιασμό η πόντιση του καλωδίου και οι έρευνες που θα προηγηθούν διέρχονται πολλά μίλια νοτιότερα από τα όρια του παράνομου τουρκικού θαλάσσιου πάρκου και αρκεί απλώς η παράθεση των δύο χαρτών για να διαπιστωθεί αυτό διά γυμνού οφθαλμού.

Εξάλλου, το 2024, όταν προέκυψε η κρίση στην Κάσο, δεν υπήρχαν καν τα θαλάσσια πάρκα. Ο λόγος που η Τουρκία επιχειρεί να εμποδίσει τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου είναι διότι θεωρεί ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα που γίνεται εντός του Τουρκολυβικού Μνημονίου (και όχι του θαλάσσιου πάρκου, που έχει περιβαλλοντικό χαρακτήρα) θα πρέπει να έχει τη δική της έγκριση και άδεια. Για τον λόγο αυτό η Τουρκία, τον Ιούλιο του 2024, εμπόδισε το Ievoli Relume να πραγματοποιήσει τις έρευνες του, μόλις έξω από τα χωρικά ύδατα των 6 ν.μ. της Κάσου, πολύ μακριά από το Θαλάσσιο Πάρκο που θέσπισε το 2026.

Με τον τρόπο αυτό επιδιώκει όχι μόνο την κατοχύρωση του Τουρκολυβικού Μνημονίου, αλλά και την ακύρωση της οριοθετημένης Ελληνικής ΑΟΖ (με την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία), η οποία επικαλύπτει το Τουρκολυβικό Μνημόνιο.

Ενώ ήδη η όδευση του καλωδίου προβλέπεται να γίνεται πολλά μίλια νοτίως του Θαλάσσιου Πάρκου, το πρόβλημα με την Τουρκία παραμένει, καθώς το καλώδιο, ξεκινώντας από την Κάσο, ακόμη έστω και από την Κρήτη, προς ανατολάς θα πρέπει υποχρεωτικά να περάσει μέσα από την περιοχή που η Τουρκία θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ βάσει του Τουρκολυβικού Μνημονίου. Εξάλλου, ακόμη και τα άλλα σενάρια που είχαν συζητηθεί στο παρελθόν για αλλαγή όδευσης του καλωδίου προς νότο, ώστε να περάσει από την αιγυπτιακή ΑΟΖ, έθεταν μείζον ζήτημα βιωσιμότητας του έργου λόγω της γεωλογικής μορφής του βυθού και του μεγάλου βάθους, καθώς και της μεγάλης αύξησης του μήκους του καλωδίου, και για τον λόγο αυτό είχαν απορριφθεί.

Το λεγόμενο Τουρκολυβικό Μνημόνιο μπαίνει στο στόχαστρο του Ισραήλ

Πάντως, εν μέσω των ζυμώσεων και εν αναμονή των εξελίξεων στο θέμα του καλωδίου, έχει σημασία σημερινό δημοσίευμα στο Τελ Αβίβ, σύμφωνα με το οποίο το λεγόμενο Τουρκολυβικό Μνημόνιο μπαίνει στο στόχαστρο του Ισραήλ, καθώς η Διεύθυνση Πληροφοριών του IDF εξετάζει τις συνέπειες που έχει η προσπάθεια της Τουρκίας να κόψει στα δύο την Ανατολική Μεσόγειο στην ασφάλεια του Ισραήλ και στα θαλάσσια συμφέροντά του στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Jerusalem Post, η χάραξη του Τουρκολυβικού Μνημονίου και η απαίτηση της Τουρκίας οποιοδήποτε έργο στην περιοχή να έχει τη δική της έγκριση έχουν σκοπό να εμποδίσουν -ή τουλάχιστον να διαταράξουν- την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου από το Ισραήλ στην Κύπρο και στην Ελλάδα και τελικά προς την Ευρώπη, αλλά και την ανάπτυξη υποθαλάσσιων υποδομών επικοινωνιών και καλωδίων ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι άμυνας, τους οποίους επικαλείται η έγκυρη εφημερίδα, τονίζουν ότι η Διεύθυνση Πληροφοριών δεν έχει αγνοήσει τις εξελίξεις στην περιοχή και πρέπει να εξετάσει οποιαδήποτε εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει τα συμφέροντα του Ισραήλ και των συμμάχων του, ενώ υπάρχουν και ανησυχίες για πιθανή βλάβη στην ελευθερία ναυσιπλοΐας του Ισραήλ, με το 98% των ισραηλινών εισαγωγών να φτάνουν διά θαλάσσης.

Το αμυντικό κατεστημένο του Ισραήλ, ιδιαίτερα η Διεύθυνση Πληροφοριών του Ισραηλινού Στρατού, η Μοσάντ και το τμήμα πληροφοριών του Ισραηλινού Ναυτικού, ανησυχούν για τις κινήσεις της Τουρκίας στην περιοχή, καθώς ανώτεροι αξιωματούχοι τις θεωρούν ως προσπάθειες περιορισμού και απομόνωσης του Ισραήλ, εκτός από αυτό που βλέπουν ως σαφείς και άμεσες απειλές από τον Ερντογάν.

Το αμυντικό κατεστημένο, επισημαίνει η JP, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στις κινήσεις και τις αλλαγές κατά μήκος των θαλάσσιων εμπορικών οδών, εν μέσω εντάσεων στα Στενά του Ορμούζ και στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, λόγω των πιθανών επιπτώσεων στην οικονομία του Ισραήλ και στα συμφέροντα ασφαλείας του. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα και της κλιμακούμενης αντιπαράθεσης Τουρκίας-Ισραήλ, που κορυφώθηκε τις προηγούμενες ημέρες στο βήμα αλλά και στο περιθώριο της ΓΣ του ΟΗΕ, και αποτελεί ένα ακόμη δείγμα του στρατηγικού χαρακτήρα που προσλαμβάνει αυτός ο περιφερειακός ανταγωνισμός Τουρκίας-Ισραήλ.