ΗΠΑ – Ιράν: Ο Τραμπ γυρίζει στην οικονομική πίεση αντί για νέα στρατιωτικά πλήγματα

Πάνω από 23 εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να προτιμά την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη αντί για έναν νέο γύρο στρατιωτικών επιθέσεων.

Όπως σημειώνει το Al Jazeera σε ανάλυσή του, η Ουάσιγκτον διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, ενώ η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ εξακολουθεί να διαταράσσεται από τις ιρανικές δυνάμεις.

Το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα έχει μετατραπεί στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου, την ώρα που το Ιράν και το Ομάν αναφέρουν ότι βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τη διαχείρισή του.

«Το αντιμετωπίζουμε με διακριτικότητα»

Σε συνέντευξή του στο Axios, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ χειρίζονται την υπόθεση με προσοχή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Δεκαπενταύγουστος στην Κρήτη: Περισσότεροι τουρίστες, λιγότερες διανυκτερεύσεις -Ικανοποιητική η πληρότητα

«Το αντιμετωπίζουμε με διακριτικότητα», ανέφερε, αλλάζοντας τόνο σε σχέση με τις προηγούμενες προειδοποιήσεις του προς την Τεχεράνη, όταν είχε κάνει λόγο για «τελευταία ευκαιρία» πριν από καταστροφικά πλήγματα.

Πλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι θέλει να πλήξει το Ιράν οικονομικά.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε «πολύ κακή κατάσταση», επικαλούμενος τον υψηλό πληθωρισμό και τις δυσκολίες στην πληρωμή των στρατιωτών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πίεση αυτή συνδέεται με τον ναυτικό αποκλεισμό που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ από τον Απρίλιο.

«Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχει χρήματα», είπε.

Το πετρέλαιο και το «παιχνίδι σκακιού»

Ο Τραμπ αναφέρθηκε και στις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες είχαν ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, αλλά πλέον κινούνται περίπου στα 78 δολάρια.

Κατά τον ίδιο, η υποχώρηση των τιμών έχει μετριάσει τις οικονομικές επιπτώσεις για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

«Όλα θα πάνε καλά. Πάντα πάνε καλά. Είναι σαν παιχνίδι σκακιού», δήλωσε.

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ανέφερε στο Fox News ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται «στη μέση του παιχνιδιού» και χρησιμοποιεί διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά μέσα για να πετύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον αμερικανικό λαό.

Ο ναυτικός αποκλεισμός και οι ιρανικές εξαγωγές

Οι ΗΠΑ διατηρούν τον ναυτικό αποκλεισμό κατά των ιρανικών λιμανιών από τα μέσα Απριλίου.

Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να περιοριστούν οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, οι οποίες εκτιμώνται σε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, και να μειωθούν δραστικά τα έσοδα της Τεχεράνης.

Το Σάββατο, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων ανέφερε ότι ανακατεύθυνε 53 εμπορικά πλοία, πραγματοποίησε επιβίβαση σε δύο και ακινητοποίησε άλλα δύο.

Οι ιρανικές αρχές έχουν επιβεβαιώσει ότι οι εξαγωγές πετρελαίου έχουν σχεδόν μηδενιστεί λόγω του αποκλεισμού.

Το πλήγμα αυτό έρχεται να επιδεινώσει τα ήδη σοβαρά οικονομικά προβλήματα του Ιράν, τα οποία συνδέονται με διαρθρωτικές αδυναμίες και κακοδιαχείριση.

Οι ζημιές στις ιρανικές υποδομές

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου, οι υποδομές του Ιράν έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές.

Η Τεχεράνη έχει ζητήσει από τις ΗΠΑ αποζημίωση για τις απώλειες αυτές, θέτοντας το ζήτημα ως μία από τις προϋποθέσεις για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, η ιρανική πλευρά αρνείται ότι διεξάγονται άμεσες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον, ενώ ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ «διαπραγματεύονται μόνο εν μέρει» με το Ιράν.

Οι αναφορές για έλλειψη πυρομαχικών στις ΗΠΑ

Η στροφή του Τραμπ στην οικονομική πίεση έρχεται ενώ αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πιέσεις στα αποθέματα πυρομαχικών, λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με το Axios, ο επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, είχε προειδοποιήσει τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ και τον Τραμπ ότι η έλλειψη πυραύλων αεράμυνας θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητα προστασίας των αμερικανικών δυνάμεων και συμμάχων στη Μέση Ανατολή.

Η Washington Post μετέδωσε ότι το Πεντάγωνο ζήτησε από την αμυντική βιομηχανία να επιταχύνει την παραγωγή και παράδοση όπλων, συμπεριλαμβανομένων πυρομαχικών που βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα λόγω του πολέμου με το Ιράν.

Ωστόσο, αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν επαρκείς ποσότητες πυρομαχικών για τη συνέχιση των επιχειρήσεων.

«Διαθέτουμε επαρκή πολεμοφόδια για την αποστολή που έχουμε μπροστά μας», ανέφερε ο Τζάρετ Κόνλεϊ, αναπληρωτής διευθυντής της Μονάδας Καινοτομίας Άμυνας του Υπουργείου Πολέμου.

Πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Ο πόλεμος κατά του Ιράν παραμένει αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικάνοι προσπαθούν να διατηρήσουν τις οριακές πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, μόνο περίπου 35% των Αμερικανών συμφωνεί με τον πόλεμο.

Στην ίδια έρευνα, οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι εμφανίζονται να εμπιστεύονται περισσότερο τους Δημοκρατικούς από τους Ρεπουμπλικανούς στη διαχείριση του πολέμου και της «τρομοκρατίας», με ποσοστά 37% έναντι 36%.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που οι Δημοκρατικοί προηγούνται στο συγκεκριμένο ερώτημα από τότε που άρχισαν να το θέτουν οι δημοσκοπήσεις Reuters/Ipsos τον Δεκέμβριο του 2024.

Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της πίεσης

Ο Μεχράν Καμράβα, καθηγητής στο Georgetown University του Κατάρ, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ προχωρούν πολύ αργά και εξέφρασε αμφιβολίες για το αν η οικονομική πίεση της Ουάσιγκτον θα αποδώσει.

Όπως ανέφερε, το Ιράν προσπαθεί να πιέσει οικονομικά και πολιτικά τις χώρες του Κόλπου, όπου υπάρχουν αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές, ώστε εκείνες με τη σειρά τους να πιέσουν τις ΗΠΑ να διαπραγματευτούν.

«Καμία από τις δύο πλευρές δεν είναι διατεθειμένη να κάνει το πρώτο βήμα, να τείνει το χέρι και να πει: “Ας καθίσουμε να διαπραγματευτούμε”», είπε.

Ο ίδιος σημείωσε ότι, αν και η Τεχεράνη βρίσκεται υπό τεράστια οικονομική πίεση, το πολιτικό σύστημα του Ιράν δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο με μια κυβέρνηση που υπόκειται σε άμεση εκλογική πίεση.

«Δεν είμαι σίγουρος αν αυτή η τακτική θα αποδώσει καρπούς σε αυτό το στάδιο», ανέφερε.

Οι στόχοι που αλλάζουν

Σύμφωνα με το Al Jazeera, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν μεταβάλει επανειλημμένα τους στόχους τους από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Αρχικά, η Ουάσιγκτον υποστήριζε ότι στόχος ήταν να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και να επιβληθεί αλλαγή στην ιρανική κυβέρνηση.

Στην πορεία, ο στόχος της αλλαγής καθεστώτος εγκαταλείφθηκε διακριτικά, ενώ παρέμειναν αιτήματα για περιορισμό του ιρανικού προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων και για τερματισμό της υποστήριξης της Τεχεράνης σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή.

Το Ιράν, από την πλευρά του, ζητά άρση των αμερικανικών κυρώσεων, τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού και αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Ένα μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν Ιράν και ΗΠΑ στις 17 Ιουνίου για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την έναρξη διαπραγματεύσεων 60 ημερών κατέρρευσε μέσα σε λίγες ημέρες, κυρίως λόγω διαφωνιών για τη διαχείριση του περάσματος.

Προς το παρόν, η Ουάσιγκτον δείχνει να επιλέγει την πίεση μέσω αποκλεισμού και οικονομικής ασφυξίας, ενώ η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει το κόστος της σύγκρουσης στις χώρες του Κόλπου και στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.