Ηράκλειο: Προ των πυλών η ανάρτηση του Κτηματολογίου εν μέσω θεσμικών αδιεξόδων

Δεκαετίες κρατικών ασυνεπειών, το αγκάθι των δασικών χαρτών και ο κίνδυνος ενός νέου γύρου δικαστικών εμπλοκών για χιλιάδες ιδιοκτήτες στο Ηράκλειο

Η επικείμενη ανάρτηση των προσωρινών κτηματολογικών πινάκων στις 25 Μαΐου για τους Δήμους Ηρακλείου, Μαλεβιζίου και Χερσονήσου φέρνει στην επιφάνεια μια σειρά από δυσεπίλυτα προβλήματα που λιμνάζουν εδώ και δεκαετίες.

Η διαδικασία αυτή, αντί να αποτελέσει το οριστικό βήμα για την τακτοποίηση της ακίνητης περιουσίας, μοιάζει να ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για χιλιάδες ιδιοκτήτες. Το ελληνικό κράτος, μέσα από διαχρονικές ασυνέπειες και αντικρουόμενες αποφάσεις των υπηρεσιών του, έχει εγκλωβίσει τους πολίτες σε έναν λαβύρινθο νομικών και οικονομικών αδιεξόδων.

Η Νέα Αλικαρνασσός

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις αυτού του θεσμικού χάους εντοπίζεται στην περιοχή της Νέας Αλικαρνασσού.

Το πρόβλημα έχει τις ρίζες του σε μια πρωτοφανή διοικητική ανακολουθία που ξεκίνησε στα μέσα του περασμένου αιώνα. Ενώ το 1932 συγκεκριμένα κληροτεμάχια είχαν αποδοθεί στην τότε κοινότητα, το Υπουργείο Γεωργίας προχώρησε δύο δεκαετίες αργότερα σε νέα διανομή των ίδιων εκτάσεων προς ιδιώτες και δημόσιους φορείς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Συγκλονιστική μαρτυρία στο Cretaone για την μεγάλη φωτιά στο Ηράκλειο: «Μέσα σε λίγα λεπτά χάσαμε το σπίτι μας – “Ρε μαμά, στολίζαμε το σπίτι και τώρα το βλέπουμε έτσι”»

Αυτή η διπλή παραχώρηση δημιούργησε μια «εκρηκτική» πραγματικότητα: πολίτες κατέχουν σήμερα τίτλους κυριότητας με πωλητή το Δημόσιο, το οποίο όμως νομικά δεν είχε την κυριότητα των εκτάσεων την ώρα της μεταβίβασης. Σήμερα, ο Δήμος Ηρακλείου είναι υποχρεωμένος από το νόμο να δηλώσει τις εκτάσεις αυτές στο Κτηματολόγιο, ερχόμενος σε άμεση σύγκρουση με τους κατόχους τους. Η έλλειψη νομοθετικής ρύθμισης απειλεί να παγιώσει τετελεσμένα γεγονότα εις βάρος των ανυποψίαστων πολιτών.

Οι Ατέλειες του «Νόμου» και το Δασικό Μέτωπο

Την ίδια στιγμή, οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις (νόμος 5293, άρθρο 13) που ψηφίστηκαν τον Απρίλιο, αν και προσφέρουν μια μικρή «γραμμή άμυνας» στους ιδιοκτήτες, φαίνονται στην πράξη ως «δώρον-άδωρον» για την πλειονότητα των περιπτώσεων. Παρά το γεγονός ότι ενισχύεται η προστασία για αγροτικά ακίνητα με τίτλους προ του 1993 και για αστικά ακίνητα με συμβόλαια προ του 1975, το μεγάλο αγκάθι παραμένει: οι δασικές εκτάσεις.

Οι νέες ρυθμίσεις εξαιρούν ρητά τις δασικές περιοχές, τα μνημεία και τους αιγιαλούς, αφήνοντας ουσιαστικά ακάλυπτο το μείζον ζήτημα των δασικών χαρτών που ταλανίζει ολόκληρη την Κρήτη. Η φημολογούμενη ειδική ρύθμιση για τα Χανιά, που θα μετέφερε το βάρος της απόδειξης στο Δημόσιο, παραμένει το μεγάλο ζητούμενο για το αν θα εφαρμοστεί τελικά σε όλο το νησί, αίροντας την πολυετή «ομηρία» των ιδιοκτητών.

Ο Νέος Κύκλος Εμπλοκών: Επικαλύψεις και «Αλαλούμ» Μεταξύ Γειτόνων

Πέρα όμως από την κόντρα με το Δημόσιο, οι πηγές που παρακολουθούν τη διαδικασία κτηματογράφησης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για ένα νέο μέτωπο: τις επικαλύψεις μεταξύ όμορων ιδιοκτησιών. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, συχνά μεταξύ συγγενών, όπου η ίδια έκταση έχει δηλωθεί από δύο ή περισσότερα άτομα.

Με την ανάρτηση των πινάκων, αναμένεται ένας νέος γύρος γραφειοκρατικής ταλαιπωρίας, καθώς οι εμπλεκόμενοι θα κληθούν να αποδείξουν εκ νέου τα όρια των περιουσιών τους, προσκομίζοντας τοπογραφικά και τίτλους. Αυτό το «αλαλούμ» μεταξύ ιδιωτών, σε συνδυασμό με τις εκκρεμότητες του κράτους, συνθέτει ένα σκηνικό απόλυτης αβεβαιότητας, λίγες μόλις ημέρες πριν οι ιδιοκτήτες δουν και επίσημα την καταγραφή των περιουσιών τους.