Ηράκλειο: 22oC
CretaOne Radio 102,3 Δείτε Ζωντανά
Ακούστε Ζωντανά CretaOne Radio 102,3
Δείτε Ζωντανά CretaOne Radio 102,3

Ηράκλειο: Το εντυπωσιακό υπόγειο τούνελ 2.000 ετών που κρύβεται κάτω από το Σκαλάνι! – Δείτε βίντεο και φωτογραφίες

20.11.2026, 16:59

Ένα ξεχωριστό μνημείο της ρωμαϊκής εποχής, μήκους περίπου 1.140 μέτρων, βρίσκεται στην περιοχή του Ηρακλείου – Οι εικόνες από το εσωτερικό του αποκαλύπτουν ένα σπουδαίο τεχνικό έργο που παραμένει αναξιοποίητο

Ένα εντυπωσιακό ταξίδι στην ιστορία της Κρήτης προσφέρει βίντεο που δημοσιεύτηκε στο TikTok από την ομάδα Alter Exploring Team, παρουσιάζοντας εικόνες από το εσωτερικό της αρχαίας υπόγειας σήραγγας στο Σκαλάνι Ηρακλείου.

Πρόκειται για ένα ιστορικό τεχνικό έργο, γνωστό και ως «Ευπαλίνειο Όρυγμα της Κρήτης», το οποίο χρονολογείται στη ρωμαϊκή εποχή και εξακολουθεί να προκαλεί εντύπωση για τον τρόπο κατασκευής του.

Η σήραγγα βρίσκεται ανάμεσα στο Σκαλάνι και τα Σπήλια, αποτελώντας τμήμα ενός ευρύτερου υδραγωγείου που μετέφερε νερό από την πηγή της Φουντάνας προς την περιοχή της Κνωσού κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Οι εικόνες από το εσωτερικό της αποτυπώνουν έναν στενό, πέτρινο διάδρομο, με χαρακτηριστική καμπυλωτή οροφή και ίχνη από τη μακρόχρονη παρουσία του νερού.

Η υπόγεια διαδρομή εκτείνεται σε περίπου 1.140 μέτρα, διαπερνώντας έναν λόφο νότια του Σκαλανίου και καταλήγοντας στη δυτική πλευρά του, στην περιοχή Αμπελάς, νότια από τα Σπήλια.

Σύμφωνα με όσα είχαν παρουσιάσει στο CretaOne ο ερευνητής Στέλιος Μανωλιούδης και ο μαθηματικός Μανώλης Αφραθιανάκης, η κατασκευή της σήραγγας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των τεχνικών δυνατοτήτων της εποχής.

Το πλάτος της οροφής σε ορισμένα σημεία φτάνει περίπου τα 80 έως 90 εκατοστά, ενώ σε άλλα περιορίζεται στα 40 έως 50 εκατοστά.

Στο κατώτερο τμήμα της υπήρχε ειδικά διαμορφωμένος και στεγανοποιημένος αγωγός, μέσα από τον οποίο κυλούσε το νερό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η υψομετρική διαφορά ανάμεσα στην είσοδο και την έξοδο υπολογίζεται σε περίπου ένα μέτρο, επιτρέποντας τη μεταφορά του νερού με φυσική ροή.

Η κατασκευή αυτή αποτυπώνει τον προσεκτικό σχεδιασμό που απαιτούσε ένα τόσο μεγάλο υδραυλικό έργο πριν από περίπου δύο χιλιετίες.

Η ιστορία της σήραγγας, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη ρωμαϊκή περίοδο.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχαν παρουσιαστεί στην έρευνα του CretaOne, σημαντικές παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν και κατά την περίοδο της Αιγυπτιοκρατίας, περίπου μεταξύ 1830 και 1840, με στόχο την αύξηση της ποσότητας νερού που έφτανε στο Ηράκλειο.

«Ευπαλίνειο Όρυγμα της Κρήτης» – Στα άδυτα της άγνωστης σήραγγας του Σκαλανίου – Δείτε φωτογραφίες

Υπάρχουν επίσης ιστορικές αναφορές για ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες εργασίας κατά τις παρεμβάσεις εκείνης της περιόδου, καθώς και μαρτυρίες για περιστατικά δολιοφθοράς σε μεταγενέστερες εποχές.

Το υδραγωγείο φέρεται να συνέχισε να χρησιμοποιείται μέχρι και τον 20ό αιώνα, γεγονός που αναδεικνύει τη διαχρονική σημασία του για την υδροδότηση της ευρύτερης περιοχής.

Παρά τη μεγάλη ιστορική του αξία, η σήραγγα παραμένει ένα μνημείο που δεν έχει αναδειχθεί επαρκώς.

Μάλιστα, η πρόσβαση στο εσωτερικό της εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.

Όπως είχε επισημάνει ο κ. Μανωλιούδης, υπάρχουν αναφορές για έλλειψη οξυγόνου, ενώ στο εσωτερικό έχουν σημειωθεί καταπτώσεις, με αποτέλεσμα να έχουν αποκλειστεί τμήματα της διαδρομής.

Για τον λόγο αυτό, η σήραγγα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χώρος ελεύθερης εξερεύνησης και δεν είναι ασφαλής η είσοδος χωρίς εξειδικευμένη άδεια, έλεγχο και κατάλληλα μέτρα προστασίας.

Το CretaOne είχε πραγματοποιήσει αυτοψία στον χώρο, σε συνεργασία με τον ερευνητή Στέλιο Μανωλιούδη, τον μαθηματικό Μανώλη Αφραθιανάκη και τον σύλλογο «Μυθοκρουσμένων», αναδεικνύοντας τόσο την ιστορική σημασία του μνημείου όσο και την ανάγκη προστασίας του.

Μία από τις προτάσεις που είχαν παρουσιαστεί ήταν η δημιουργία ενός ευρύτερου μουσείου νερού, το οποίο θα μπορούσε να συνδέει ιστορικά σημεία του παλαιού υδροδοτικού δικτύου, από την περιοχή του Σκαλανίου έως το κέντρο του Ηρακλείου.

Για την ανάδειξη του έργου είχε προταθεί η πραγματοποίηση σύγχρονης τρισδιάστατης αποτύπωσης, ώστε να καταγραφούν η κατάσταση της σήραγγας, τα πηγάδια και τα σημεία όπου υπάρχουν καταπτώσεις.

Σύμφωνα με την προηγούμενη έρευνα, είχε εγκριθεί σχετικό αίτημα αποτύπωσης από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία, ενώ αναζητούνταν χρηματοδότηση ύψους περίπου 7.000 έως 8.000 ευρώ για τη διαδικασία. Δεν έχει επιβεβαιωθεί αν η χρηματοδότηση αυτή έχει εξασφαλιστεί μέχρι σήμερα.

Το νέο βίντεο που κυκλοφορεί στο TikTok επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα λιγότερο γνωστά ιστορικά έργα της περιοχής του Ηρακλείου.

Ένα υπόγειο πέρασμα που δημιουργήθηκε για τη μεταφορά νερού πριν από περίπου 2.000 χρόνια και εξακολουθεί να αποτελεί ζωντανή μαρτυρία της αρχαίας μηχανικής.

Το ερώτημα που παραμένει είναι αν αυτό το σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Κρήτης θα αποκτήσει κάποτε την προστασία και την ανάδειξη που του αξίζει.

Δείτε το βίντεο από το εσωτερικό της σήραγγας:

  • Η υπόγεια σήραγγα στο Σκαλάνι αποτελεί εντυπωσιακό μνημείο ρωμαϊκής εποχής με μήκος 1.140 μέτρα.
  • Το έργο εντάσσεται σε υδραγωγείο που μετέφερε νερό στην Κνωσό, αποδεικνύοντας τις τεχνικές δυνατότητες της εποχής.
  • Η σήραγγα παραμένει αναξιοποίητη και μη ασφαλής για ελεύθερη πρόσβαση, με αναφορές για έλλειψη οξυγόνου και καταπτώσεις.
  • Προτάσεις περιλαμβάνουν τρισδιάστατη αποτύπωση και δημιουργία μουσείου νερού για την ανάδειξη της ιστορικής σημασίας της.
Προσθέστε το cretaone.gr ως προτιμώμενη πηγή στο Google

CretaOne TV

Δείτε όλα τα βίντεο του CretaOne TV εδώ

Παρακολουθήστε τώρα →

Διαβάστε επίσης