Επιστημονικές εκτιμήσεις για την αποτελεσματικότητα των ψεκασμών και την εξέλιξη νέων βιοεντομοκτόνων

Την εκτίμησή του ότι τα κουνούπια Culex Pippiens, τα οποία ευθύνονται κυρίως για τη μετάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου, δεν παρουσιάζουν την ίδια ανθεκτικότητα με τα υπόλοιπα κουνούπια στα εντομοκτόνα αλλά και στα εντομοαπωθητικά, όταν αυτά έχουν τα ίδια δραστικά με τα πρώτα, κάτι που αποτελεί σύνηθες φαινόμενο, εξέφρασε, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), Γιάννης Βόντας.

Βέβαια, το θέμα παρακολουθείται επιστημονικά και θα απασχολήσει περαιτέρω τους επιστήμονες του ΙΤΕ, αφού, κατά τον κ. Βόντα, μέχρι στιγμής για τη χώρα μας δεδομένα υπάρχουν για την περιοχή της Κρήτης, η οποία αποτελεί έδρα του ΙΤΕ.

«Δεν έχουμε μέχρι στιγμής αρκετά δεδομένα για την ανθεκτικότητα των κουνουπιών Culex Pippiens, τα οποία παίρνουν τον ιό του Δυτικού Νείλου από τα κορακοειδή και τον μεταδίδουν στον άνθρωπο, ωστόσο, στην περιοχή της Κρήτης που κάνουμε πειράματα, δεν έχουμε διαπιστώσει σε αυτά πολύ υψηλό πρόβλημα ανθεκτικότητας. Εκτιμώ ότι όντως δεν καταγράφεται υψηλή ανθεκτικότητα σε αυτόν τον τύπου κουνουπιών, όμως, το ζήτημα θα μας απασχολήσει περαιτέρω και το παρακολουθούμε», αναφέρει στο ethnos.gr ο κ. Βόντας.

Να σημειωθεί ότι μελέτη επιστημόνων του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας κατέδειξε ότι τα κουνούπια παρουσιάζουν ολοένα και αυξανόμενη ανθεκτικότητα στα εντομοκτόνα, η οποία, μάλιστα, πλέον θεωρείται ότι βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Κυρίως σε αγροτικές περιοχές

Κατά τον κ. Βόντα, ο τύπος κουνουπιών που κυρίως μεταδίδει στον άνθρωπο τον ιό του Δυτικού Νείλου, συναντάται συνήθως σε αγροτικές περιοχές, όπου συνυπάρχουν με τα κορακοειδή και τον άνθρωπο σε κοντινές αποστάσεις. Χαρακτηριστικό των συγκεκριμένων κουνουπιών είναι ότι δεν πετάνε σε μακρινές αποστάσεις.

«Για τα κουνούπια αυτά γίνεται χημική καταπολέμηση με ψεκασμούς και προνυμφοκτονίες, που περιορίζουν την υψηλή κυκλοφορία του ιού. Τα διαθέσιμα μέσα που έχουμε, δηλαδή τα νόμιμα εντομοκτόνα, πρέπει να τα χρησιμοποιούμε ιδίως σε περιόδους που παρατηρείται έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου. Προσωπικά δεν θα ανησυχούσα ούτε για την ανθεκτικότητα των κουνουπιών που μεταφέρουν τον ιό του Δυτικού Νείλου αλλά ούτε και για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τους ψεκασμούς για την καταπολέμησή τους. Το λέω αυτό, διότι έχουν αναπτυχθεί διάφορες εικασίες», σημειώνει ο κ. Βόντας.

Τα κουνούπια μαθαίνουν και εξελίσσονται

Με βάση τη μελέτη των επιστημόνων του ΙΤΕ, οι μηχανισμοί ανθεκτικότητας που αναπτύσσουν τα κουνούπια, σε κάποιες περιπτώσεις μπορούν ακόμα και να εξουδετερώσουν πλήρως τη δράση των σύγχρονων εντομοκτόνων.

Να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη μελέτη εξέτασε κυρίως τα κουνούπια που μεταδίδουν την ελονοσία στην Αφρική. Η ελονοσία έχει μειωθεί κατά το ήμισυ από το 2000 και εκατομμύρια ζωές έχουν σωθεί, κυρίως χάρη στα εντομοκτόνα νέας γενιάς που χρησιμοποιήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, η εκτεταμένη χρήση τους οδήγησε στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας σε πολλούς πληθυσμούς κουνουπιών, γεγονός που προκαλεί την επανεμφάνιση και έξαρση της ελονοσίας σε κάποιες περιοχές.

«Γενετικοί μηχανισμοί στα κουνούπια, που υποστηρίζονται αλληλοενισχύονται, αναπτύσσουν εντυπωσιακά επίπεδα ανθεκτικότητας ακόμα και σε μεγάλες δόσεις φαρμάκων και άλλες ουσίες. Αφού τα κουνούπια μαθαίνουν και εξελίσσονται, η κατανόηση αυτών των μηχανισμών ανθεκτικότητας είναι πάρα πολύ σημαντική, ώστε να προχωρήσουμε σε εντομοκτόνα περισσότερο αποτελεσματικά. Μπορεί τα εξελιγμένα εντομοκτόνα να είναι βιολογικής προέλευσης, δηλαδή βιοεντομοκτόνα. Και με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορούμε να βρούμε τις κατάλληλες χημικές ουσίες, ώστε να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα», τονίζει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.