Οι νοτιοδυτικοί άνεμοι και τα χαμηλά βαρομετρικά που «σήκωσαν» τη θάλασσα έως και 50 εκατοστά – Τι εξηγεί ο Νίκος Καμπάνης

«Η διάβρωση δεν είναι απλώς ένα περιβαλλοντικό ζήτημα. Είναι θέμα ασφάλειας, πρόσβασης των πολιτών στη θάλασσα και οικονομικής δραστηριότητας», δήλωσε στο Cretaone102,3 , ο Διευθυντής Ερευνών του ΙΤΕ, Νίκος Καμπάνης, δίνοντας το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να αναγνωστεί η πρόσφατη άνοδος της στάθμης της θάλασσας στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Μιλώντας στην εκπομπή «Live με την Αντιγόνη» στον ραδιοφωνικό σταθμό Cretaone 102,3, ξεκαθάρισε ότι το φαινόμενο δεν δικαιολογεί πανικό, αλλά αναδεικνύει τη σημασία της επιστημονικής παρακολούθησης και της οργανωμένης διαχείρισης των ακτών.

Άνοδος της στάθμης σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο – Η επιστημονική εξήγηση πίσω από το φαινόμενο

«Δεν χρειάζεται ούτε να βγάλουμε τα μαλλιά μας ούτε τα βατραχοπέδιλά μας». Σημειώνει ο Διευθυντής Ερευνών του ΙΤΕ, Νίκος Καμπάνης, επιχειρώντας να βάλει τέλος στα σενάρια πανικού που κυκλοφόρησαν τις τελευταίες ημέρες σχετικά με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Ο ερευνητής ξεκαθάρισε ότι το φαινόμενο είναι απολύτως γνωστό στην επιστημονική κοινότητα και δεν συνδέεται με καταστροφολογικές προβλέψεις ή αστρονομικές επιδράσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «πλημμύρισμα» των ακτών.

Όπως τόνισε, πρόκειται για μεταβολή που εξηγείται από συγκεκριμένους μετεωρολογικούς παράγοντες και εντάσσεται στη δυναμική συμπεριφορά της θάλασσας, χωρίς να συνιστά έκτακτο ή ανεξήγητο γεγονός.

Πώς οι άνεμοι «έσπρωξαν» τη θάλασσα

Σύμφωνα με τον ίδιο, η βασική αιτία της μεταβολής ήταν οι παρατεταμένοι και έντονοι νοτιοδυτικοί άνεμοι που επικράτησαν από τα μέσα Ιανουαρίου.

Οι άνεμοι αυτοί λειτουργούν σωρευτικά: μετακινούν συνεχώς μεγάλες θαλάσσιες μάζες προς τα βόρεια και βορειοδυτικά, προκαλώντας συσσώρευση νερού στις βόρειες περιοχές της λεκάνης.

Στη βόρεια Κρήτη η αύξηση έφτασε περίπου τα 30 εκατοστά, ενώ σε τμήματα της Ανατολικής Μεσογείου καταγράφηκαν αποκλίσεις έως και 50-55 εκατοστά.

Ο ρόλος των χαμηλών βαρομετρικών

Καθοριστική ήταν και η συμβολή των παρατεταμένων χαμηλών βαρομετρικών συστημάτων.

Όταν η ατμοσφαιρική πίεση μειώνεται, περιορίζεται η δύναμη που ασκείται στην επιφάνεια της θάλασσας, επιτρέποντας στο νερό να ανυψωθεί. Αντίθετα, στα υψηλά βαρομετρικά που συνοδεύονται συνήθως από καλοκαιρία, η αυξημένη πίεση «πιέζει» περισσότερο την επιφάνεια του νερού.

Ο συνδυασμός έντονων ανέμων και χαμηλής πίεσης οδήγησε στη συγκεκριμένη, παροδική μεταβολή της στάθμης.

Όχι τσουνάμι – Αλλά με πρακτικές συνέπειες

Ο ερευνητής ήταν κατηγορηματικός: Δεν πρόκειται για τσουνάμι ούτε για αιφνίδιο και καταστροφικό φαινόμενο.

Πρόκειται για μεταβολή της μέσης στάθμης. Ωστόσο, όταν η θάλασσα βρίσκεται ήδη κατά 30 εκατοστά ψηλότερα, τα κύματα ξεκινούν από υψηλότερο επίπεδο και εισχωρούν βαθύτερα στην παραλία, κατακλύζοντας μεγαλύτερο τμήμα της ακτής από ό,τι συνήθως.

Ήδη, πάντως, το φαινόμενο παρουσιάζει τάσεις υποχώρησης, καθώς μεταβάλλονται οι καιρικές συνθήκες.

Κλιματική κρίση: Το ζήτημα της συχνότητας

Σε σχέση με την κλιματική αλλαγή, ο κ. Νίκος Καμπάνης υπογράμμισε ότι το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η ύπαρξη τέτοιων φαινομένων τα οποία συνέβαιναν και στο παρελθόν αλλά η πιθανή αύξηση της συχνότητάς τους.

Η κατανόηση και η πρόβλεψή τους απαιτούν εξειδικευμένη μοντελοποίηση και συστηματική παρακολούθηση, καθώς τα βαρομετρικά συστήματα εξελίσσονται δυναμικά και μετακινούνται ταχύτατα.

Το Παρατηρητήριο στην Κρήτη και η σημασία των μετρήσεων

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της συστηματικής καταγραφής δεδομένων.

Οι μετρήσεις για τη βόρεια Κρήτη προέρχονται από όργανα εγκατεστημένα στο λιμάνι του Ηρακλείου, τα οποία επιτρέπουν ακριβή αποτύπωση των μεταβολών της στάθμης.

Παράλληλα, στην Περιφέρεια Κρήτης προωθείται η θεσμοθέτηση Παρατηρητηρίου για τη συστηματική παρακολούθηση της διάβρωσης των ακτών και των επιπτώσεων ακραίων καιρικών φαινομένων.