Καραμαλάκης: «671 σελίδες ευχολόγιο, κανένας μετρήσιμος στόχος» – Λευκό στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου Ηρακλείου

Η παράταξη «Ηράκλειο – Η πόλη μας» ψήφισε λευκό για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Ηρακλείου 2024-2028, καταγγέλλοντας απουσία μετρήσιμων στόχων, 81,3 εκατ. ευρώ χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και ελλείψεις στους δείκτες αποτελέσματος

Λευκό ψήφισε η παράταξη «Ηράκλειο – Η πόλη μας» για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου Ηρακλείου 2024-2028, εξαπολύοντας δριμεία κριτική για το περιεχόμενο του σχεδίου.

Ο επικεφαλής της παράταξης Μιχάλης Καραμαλάκης χαρακτήρισε τις 671 σελίδες του προγράμματος «ευχολόγιο και όχι σχεδιασμό», υποστηρίζοντας ότι απουσιάζει το βασικότερο στοιχείο ενός πραγματικού επιχειρησιακού σχεδίου: οι συγκεκριμένοι και μετρήσιμοι στόχοι.

Η κριτική του κ. Καραμαλάκη δεν αφορούσε την ανάγκη ύπαρξης ενός πενταετούς σχεδιασμού, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτός έχει αποτυπωθεί. Όπως υποστήριξε, το πρόγραμμα καταγράφει δράσεις, έργα και χρηματοδοτήσεις, αλλά δεν δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να γνωρίζουν με ακρίβεια τι θα έχει αλλάξει στην πόλη στο τέλος της περιόδου 2024-2028.

Η παράταξη επέλεξε τελικά το λευκό, συνοδεύοντας την ψήφο της με τέσσερις συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση της μετρησιμότητας και της λογοδοσίας.

671 σελίδες, αλλά ούτε ένας συγκεκριμένος αριθμητικός στόχος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

LIVEBLOG: Πλήθος κόσμου στο τελευταίο χειροκρότημα για τον Μαζωνάκη

Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρέθηκε η μεθοδολογία του ίδιου του προγράμματος. Όπως ανέφερε ο Μιχάλης Καραμαλάκης, στο εισαγωγικό κεφάλαιο περιγράφονται πέντε στάδια για την κατάρτιση του σχεδίου, με το τελευταίο να αφορά την «επιλογή δεικτών παρακολούθησης και προσδιορισμό των τιμών στόχου».

Ωστόσο, όπως υποστήριξε, η φράση «τιμές στόχων» εμφανίζεται στο κείμενο μόνο στο συγκεκριμένο σημείο και δεν συνοδεύεται από αριθμητικές τιμές που να καθορίζουν πού θέλει να φτάσει ο Δήμος.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνολικά 240 δείκτες. Από αυτούς, σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσίασε ο επικεφαλής της παράταξης, οι 222 είναι δείκτες εκροών και μόλις 18 δείκτες αποτελέσματος.

Η διαφορά, όπως εξήγησε, είναι κρίσιμη: άλλο να καταγράφεται ότι ο Δήμος κατασκεύασε ή συντήρησε μια υποδομή και άλλο να μετράται εάν η συγκεκριμένη παρέμβαση βελτίωσε πραγματικά την καθημερινότητα των πολιτών.

«Οι δείκτες επιλέχθηκαν. Οι τιμές στόχοι δεν τέθηκαν ποτέ», ήταν το βασικό επιχείρημα της παρέμβασης.

«Ένα στα έξι ευρώ είναι ακόμη στον αέρα»

Σκληρή ήταν η κριτική και στο σκέλος της χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Καραμαλάκης, 81,297 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 17,35% του συνολικού προγράμματος, εμφανίζονται ως χρηματοδότηση «σε αναζήτηση».

Πρόκειται, όπως σημείωσε, για περίπου ένα στα έξι ευρώ του σχεδίου, ενώ περίπου 69 εκατ. ευρώ από το συγκεκριμένο ποσό αφορούν τον άξονα του περιβάλλοντος, όπου περιλαμβάνονται κρίσιμα ζητήματα για την πόλη, όπως το νερό και η καθαριότητα.

Ο επικεφαλής της παράταξης αναγνώρισε ότι σε ένα πενταετές πρόγραμμα είναι λογικό να μην έχουν εξασφαλιστεί από σήμερα όλες οι χρηματοδοτήσεις. Υποστήριξε όμως ότι η αναζήτηση πόρων δεν μπορεί να αποτελεί απλή αναφορά στον πίνακα χρηματοδότησης.

Σύμφωνα με τον κ. Καραμαλάκη, θα πρέπει να υπάρχει σαφής απάντηση για το ποιο πρόγραμμα χρηματοδότησης αφορά κάθε δράση, ποια πρόσκληση αναμένεται και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα.

Νερό, σκουπίδια, δρόμοι: Πού είναι οι αριθμοί;

Ο κ. Καραμαλάκης έφερε συγκεκριμένα παραδείγματα για να καταδείξει, όπως είπε, την έλλειψη βάσεων αναφοράς και μετρήσιμων στόχων.

Για το νερό, επικαλέστηκε τα στοιχεία του ίδιου του προγράμματος, σύμφωνα με τα οποία οι απώλειες έφταναν το 55,06% το 2023, ενώ ο μέσος όρος της τετραετίας ήταν 57,64%.

Παρά την πρόβλεψη περίπου 88 εκατ. ευρώ για σχετικές παρεμβάσεις, υποστήριξε ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμητικός στόχος για τη μείωση των απωλειών.

Στα απορρίμματα, σημείωσε ότι η χωριστή συλλογή ανερχόταν στο 8,7%, ενώ το τοπικό σχέδιο είχε θέσει για το 2025 στόχο 57,69%. Το κρίσιμο, όπως τόνισε, είναι ότι το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα δεν απαντά εάν ο στόχος του 2025 επιτεύχθηκε.

Αντίστοιχο κενό εντόπισε και στο οδικό δίκτυο. Ενώ προβλέπεται δείκτης για τα συντηρούμενα χιλιόμετρα οδικού δικτύου σε σχέση με το υφιστάμενο δίκτυο, στις 671 σελίδες, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, δεν καταγράφεται ο συνολικός αριθμός των χιλιομέτρων του δημοτικού οδικού δικτύου.

Απουσιάζουν, όπως ανέφερε, και στοιχεία για τα τετραγωνικά μέτρα πρασίνου ανά κάτοικο, τον αριθμό επισκεπτών σε μνημεία και πολιτιστικούς χώρους, αλλά και τους ωφελούμενους από κοινωνικές δομές.

Αδέσποτα: 448.400 ευρώ, αλλά ούτε μία αναφορά σε στειρώσεις

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Μιχάλης Καραμαλάκης στο παράδειγμα της φροντίδας των ζώων συντροφιάς, συνολικού ύψους 448.400 ευρώ.

Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, το μέτρο περιλαμβάνει τέσσερις δράσεις και προβλέπει, μεταξύ άλλων, διαδημοτική συνεργασία, εκπαίδευση των δημοτών στη φιλοζωία, συνεργασία με φιλοζωικά σωματεία και πάρκα για δεσποζόμενα ζώα.

Ωστόσο, όπως επισήμανε, σε ολόκληρο το κείμενο των 671 σελίδων δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά στη λέξη «στείρωση».

Από τα 448.400 ευρώ, περίπου 372.000 ευρώ, δηλαδή το 83%, κατευθύνονται στην αναβάθμιση και επέκταση του κυνοκομείου, ενώ προβλέπονται ακόμη ποσά για τον καθαρισμό χώρου, πάρκο δεσποζόμενων ζώων και συντήρηση.

Για τον κ. Καραμαλάκη, το παράδειγμα αποτυπώνει τη βασική αδυναμία του σχεδιασμού: τη μέτρηση της υποδομής αντί του αποτελέσματος.

«Ο δείκτης πόσες θέσεις έχει το κυνοκομείο είναι εκροή. Ο δείκτης πόσα αδέσποτα λιγότερα είναι αποτέλεσμα», υποστήριξε, θέτοντας το ερώτημα εάν ο σχεδιασμός μετρά τελικά πόσα έργα έγιναν ή πόσο βελτιώθηκε η κατάσταση που καλείται να αντιμετωπίσει.

«Ποιος θα υλοποιήσει 761 δράσεις;»

Το τελευταίο μεγάλο σκέλος της κριτικής αφορούσε την ίδια τη δυνατότητα του Δήμου να υλοποιήσει τον σχεδιασμό.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 761 δράσεις, 253 έργα, 132 προμήθειες και 64 μελέτες. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον κ. Καραμαλάκη, το ίδιο το κείμενο αναγνωρίζει προβλήματα στη λειτουργία του Δήμου, όπως ανάγκη ανάπτυξης δεξιοτήτων στη διαχείριση συμβάσεων, υποστελέχωση του τμήματος προμηθειών, απουσία συστημάτων μέτρησης της απόδοσης και έλλειψη σαφώς διατυπωμένων περιγραφών θέσεων.

Στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε ακόμη στις 201 κενές οργανικές θέσεις και στις κρίσεις προϊσταμένων που εκκρεμούν από το 2013.

Την ίδια ώρα, ο άξονας της διοικητικής ικανότητας, δηλαδή εκείνος που θα έπρεπε να ενισχύσει ακριβώς τη δυνατότητα υλοποίησης του προγράμματος, απορροφά μόλις το 1,48% των πόρων.

Ο επικεφαλής της παράταξης ξεκαθάρισε ότι η κριτική του δεν στρέφεται κατά των δημοτικών υπαλλήλων, οι οποίοι, όπως είπε, κρατούν όρθιες τις υπηρεσίες μέσα σε συνθήκες που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι.

Οι τέσσερις προτάσεις και το «λευκό»

Ο Μιχάλης Καραμαλάκης κατέθεσε τέσσερις προτάσεις, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς πρόσθετο κόστος.

Πρώτον, να συγκεντρωθούν οι βάσεις αναφοράς πριν από τον ετήσιο απολογισμό, όπως τα χιλιόμετρα του δημοτικού οδικού δικτύου, τα τετραγωνικά μέτρα πρασίνου ανά κάτοικο και οι ωφελούμενοι των κοινωνικών δομών.

Δεύτερον, να τεθούν αριθμητικοί στόχοι με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις απώλειες νερού, τη χωριστή συλλογή απορριμμάτων, την κάλυψη των κενών οργανικών θέσεων και τον αριθμό στειρώσεων αδέσποτων ανά έτος.

Τρίτον, να ενισχυθεί ο άξονας της διοικητικής ικανότητας με δείκτες αποτελέσματος, όπως η εισπραξιμότητα εσόδων, τα λειτουργικά κόστη και ο χρόνος διεκπεραίωσης αιτημάτων των δημοτών.

Τέταρτον, να παρουσιαστεί στο Δημοτικό Συμβούλιο, στο πλαίσιο της ειδικής δημόσιας συνεδρίασης απολογισμού, έκθεση προόδου με τους δείκτες και σαφή ενημέρωση για την πορεία εξεύρεσης των 81 εκατ. ευρώ που παραμένουν χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

«Δικαίωμα που δεν μετριέται δεν είναι δικαίωμα. Είναι ευχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Με αυτή τη θέση, η παράταξη «Ηράκλειο – Η πόλη μας» επέλεξε να μην καταψηφίσει συνολικά τον προγραμματισμό, αλλά να ψηφίσει λευκό, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς να υπάρχει ένα σχέδιο 671 σελίδων, αλλά ένα σχέδιο που σε τέσσερα χρόνια θα μπορεί να απαντήσει με αριθμούς στο βασικό ερώτημα: τι πραγματικά άλλαξε στην πόλη του Ηρακλείου.