Κληρονομιά χωρίς διαθήκη: Ποιος παίρνει τι – Ο πλήρης οδηγός για τη νόμιμη διαδοχή στην Ελλάδα

Πώς μοιράζεται η περιουσία όταν δεν υπάρχει τελευταία βούληση – Τα ποσοστά για σύζυγο, παιδιά, γονείς, αδέλφια και πιο μακρινούς συγγενείς

Όταν κάποιος φεύγει από τη ζωή χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη, η περιουσία του δεν μοιράζεται αυθαίρετα ούτε στην τύχη. Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει μια ξεκάθαρη διαδικασία, γνωστή ως νόμιμη διαδοχή, η οποία καθορίζει ποιοι συγγενείς κληρονομούν και με ποια σειρά.

Ο Αστικός Κώδικας χωρίζει τους συγγενείς σε «τάξεις», με κάθε τάξη να έχει προτεραιότητα έναντι της επόμενης. Μόνο αν δεν υπάρχει κανείς από μια τάξη, η κληρονομιά περνά στην επόμενη.

1η Τάξη: Σύζυγος και παιδιά – Η βασική και ισχυρότερη ομάδα κληρονόμων

Εάν ο θανών είχε σύζυγο και παιδιά, η περιουσία κατανέμεται ως εξής:

• Ο σύζυγος κληρονομεί το 1/4 της περιουσίας.
• Τα παιδιά μοιράζονται τα 3/4 ισομερώς.

Εάν κάποιο παιδί έχει πεθάνει νωρίτερα, το μερίδιό του περνά στα δικά του παιδιά (εγγόνια του θανόντος), τα οποία «μπαίνουν στη θέση» του.

2η Τάξη: Γονείς, αδέλφια και ανίψια

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Έφυγε από τη ζωή ο πρώην υπουργός της Νέας Δημοκρατίας, Αναστάσης Παπαληγούρας

Ενεργοποιείται όταν δεν υπάρχουν παιδιά ή εγγόνια.

Σε αυτή την περίπτωση κληρονομούν:

• Οι γονείς,
• Τα αδέλφια,
• Τα ανίψια, αν κάποιο από τα αδέλφια έχει πεθάνει.

Ο επιζών σύζυγος, αν υπάρχει:

• Παίρνει το 1/2 της περιουσίας,
• Το υπόλοιπο 1/2 μοιράζεται στους συγγενείς της 2ης τάξης.

3η Τάξη: Παππούδες, γιαγιάδες, θείοι, θείες

Αν δεν υπάρχουν γονείς, αδέλφια ή ανίψια, η κληρονομιά περνά στους πιο πάνω ανιόντες και στα αδέλφια των γονιών:

• Παππούδες
• Γιαγιάδες
• Θείοι
• Θείες

Σε αυτή την περίπτωση:

• Ο σύζυγος λαμβάνει τα 2/3,
• Και το υπόλοιπο 1/3 μοιράζεται στους συγγενείς αυτής της τάξης.

4η Τάξη: Τρίτα ξαδέλφια και πιο μακρινοί συγγενείς

Αν δεν υπάρχει κανείς από τις προηγούμενες τάξεις:

• Κληρονομούν πιο μακρινοί συγγενείς, όπως ξαδέλφια ή ανίψια εξ αγχιστείας.

Εάν όμως δεν υπάρχει κανένας συγγενής ούτε σύζυγος, η περιουσία περνά στο Ελληνικό Δημόσιο.

Παράδειγμα για μεγαλύτερη κατανόηση

Κάποιος πεθαίνει χωρίς διαθήκη, χωρίς παιδιά και γονείς, αλλά με έναν αδελφό — και ενδεχομένως σύζυγο.

• Ο αδελφός κληρονομεί το 1/2.
• Ο σύζυγος κληρονομεί το άλλο 1/2.

Αν δεν υπάρχει σύζυγος, ο αδελφός παίρνει ολόκληρη την περιουσία.

Η νόμιμη διαδοχή προσφέρει καθαρούς κανόνες και αποτρέπει συγκρούσεις ανάμεσα στους συγγενείς. Σε κάθε περίπτωση, η συμβουλή δικηγόρου ή συμβολαιογράφου μπορεί να βοηθήσει στην ορθή κατανόηση και ολοκλήρωση της διαδικασίας.