Κληρονομιά στην εφορία: Το λάθος που πληρώνεται όταν χαθεί η προθεσμία

Η υπόθεση που δείχνει πώς ένας φόρος μένει οριστικός χωρίς καν να ελεγχθεί – Τι σημαίνει η ανάρτηση στο myAADE και γιατί οι 30 ημέρες είναι κρίσιμες για κάθε κληρονόμο

Στον φόρο κληρονομιάς, το βασικό πρόβλημα δεν είναι πάντα το ύψος του φόρου, αλλά ο χρόνος. Αν χαθεί η προθεσμία που δίνει η εφορία, ο φόρος «κλειδώνει» οριστικά, ακόμα και όταν υπάρχει λάθος στον υπολογισμό. Η φορολογική διοίκηση δεν εξετάζει αν ο φόρος είναι σωστός ή άδικος· εξετάζει μόνο αν η προσφυγή έγινε εγκαίρως.

Αυτό αποτυπώνεται καθαρά σε πρόσφατη υπόθεση που έφτασε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ. Κληρονόμος από τη Θράκη υπέβαλε δήλωση φόρου κληρονομιάς για ακίνητη περιουσία που απέκτησε μετά τον θάνατο συγγενικού του προσώπου τον Δεκέμβριο του 2024. Με βάση τη δήλωση, η εφορία εξέδωσε πράξη διοικητικού προσδιορισμού και καταλόγισε φόρο 5.617,19 ευρώ.

Ο καταλογισμός αμφισβητήθηκε, καθώς ένα ισόγειο κτίσμα 69,92 τ.μ. φορολογήθηκε ως επαγγελματικός χώρος, ενώ –σύμφωνα με τον κληρονόμο– πρόκειται για γεωργικό κτίσμα, το οποίο αποτιμάται χαμηλότερα. Παρ’ όλα αυτά, το ζήτημα της αξίας δεν κρίθηκε ποτέ.

Ο λόγος ήταν τυπικός αλλά καθοριστικός. Η πράξη της εφορίας αναρτήθηκε στο myAADE στις 18 Ιουνίου 2025 και, σύμφωνα με τον νόμο, θεωρήθηκε ότι κοινοποιήθηκε δέκα ημέρες αργότερα, στις 29 Ιουνίου. Από εκείνη την ημερομηνία άρχισε να μετρά η προθεσμία των 30 ημερών για την κατάθεση ενδικοφανούς προσφυγής. Η προθεσμία έληξε στις 29 Ιουλίου 2025. Η προσφυγή υποβλήθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου και απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, χωρίς καμία εξέταση της ουσίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τρία κρυμμένα «διαμάντια» στα Χανιά που αξίζει να ανακαλύψετε πέρα από τις διάσημες παραλίες

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μόλις αναρτηθεί ο φόρος στο myAADE, ξεκινά ένα «σιωπηλό χρονόμετρο». Αν δεν υπάρξει κίνηση μέσα στο 30ήμερο, ο φόρος καθίσταται οριστικός και πληρώνεται κανονικά, ακόμη κι αν βασίζεται σε λάθος χαρακτηρισμό ή λανθασμένη αποτίμηση ακινήτου.

Ο φόρος κληρονομιάς καταβάλλεται συνήθως σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, με κατώτατο ποσό τα 500 ευρώ ανά δόση, εκτός της τελευταίας. Υπάρχει δυνατότητα έκπτωσης 5% σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης μέσα στην προθεσμία της πρώτης δόσης.

Παράλληλα, η νομοθεσία προβλέπει απαλλαγές που συχνά δεν αξιοποιούνται σωστά ή χάνονται λόγω καθυστερήσεων. Δεν επιβάλλεται φόρος, μεταξύ άλλων, για περιουσία έως 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο όταν κληρονόμοι είναι ο σύζυγος, το μέρος συμφώνου συμβίωσης ή τα ανήλικα τέκνα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Απαλλαγή προβλέπεται και για κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς που περιέρχονται αυτοδίκαια στους επιζώντες συνδικαιούχους, για απόκτηση πρώτης κατοικίας αιτία θανάτου, καθώς και για κινητή περιουσία στην αλλοδαπή Ελλήνων, που ήταν εγκατεστημένοι εκεί επί τουλάχιστον δέκα συναπτά έτη.