Κρήτη: Αυξάνονται οι καταγγελίες για βία και παρενόχληση στην εργασία – Ποιοι κλάδοι βρίσκονται στο «κόκκινο»

Πού εντοπίζεται η μεγαλύτερη παραβατικότητα

Μήνυμα μηδενικής ανοχής στη βία και την παρενόχληση στους χώρους εργασίας στέλνει η Επιθεώρηση Εργασίας, καθώς τα στοιχεία του 2025 δείχνουν σημαντική αύξηση των καταγγελιών και παράλληλα μεγαλύτερη κινητοποίηση των εργαζομένων.

Συνολικά 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης υποβλήθηκαν το 2025, αριθμός αυξημένος κατά 43% σε σχέση με το 2024.

Η αύξηση, σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι τα περιστατικά αυξάνονται στον ίδιο βαθμό. Αποτυπώνει και ένα ακόμη στοιχείο: όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και επιλέγουν να προσφύγουν στους διαθέσιμους μηχανισμούς προστασίας.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας επιχειρεί πλέον να μετατοπίσει το βάρος από την εκ των υστέρων αντιμετώπιση των περιστατικών στην πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και την ενημέρωση εργαζομένων και εργοδοτών.

Τι μορφή παίρνει η βία στους χώρους εργασίας

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

16 Αυγούστου: Γιατί οι παλιοί έλεγαν ότι από σήμερα το καλοκαίρι αρχίζει να «γυρίζει»;

Τα στοιχεία για το 2025 δείχνουν ότι η πιο συχνή μορφή περιστατικών που καταγράφονται είναι η ψυχολογική και λεκτική βία, η οποία αντιστοιχεί στο 79% των υποθέσεων.

Ακολουθούν τα περιστατικά σωματικής βίας με 15%, ενώ η σεξουαλική παρενόχληση αντιστοιχεί στο 6%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σχέση μεταξύ θύματος και καταγγελλόμενου. Στο 73% των περιστατικών υπάρχει κάθετη ιεραρχική σχέση, γεγονός που δείχνει ότι τα φαινόμενα βίας και παρενόχλησης εμφανίζονται συχνότερα σε περιβάλλοντα όπου υπάρχει σχέση διοικητικής ή οργανωτικής εξουσίας.

Περισσότερες καταγγελίες από εργαζόμενους 25-34 ετών

Αξιοσημείωτη είναι και η αλλαγή στην ηλικιακή σύνθεση των εργαζομένων που προχωρούν σε καταγγελίες.

Το ποσοστό των καταγγελιών από εργαζόμενους ηλικίας 25 έως 34 ετών αυξήθηκε στο 21,8% το 2025, από 14% το 2024.

Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι συνδέεται με μεγαλύτερη ενημέρωση των νεότερων εργαζομένων και μικρότερη ανοχή απέναντι σε προσβλητικές, απαξιωτικές ή κακοποιητικές συμπεριφορές.

Παράλληλα, μεταβάλλεται και το φύλο των καταγγελλόμενων προσώπων. Οι γυναίκες αντιπροσώπευαν το 38% το 2025, έναντι 30% το προηγούμενο έτος, ενώ οι άνδρες παραμένουν η πλειονότητα με 62%.

Για πρώτη φορά, μάλιστα, καταγράφονται περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ γυναικών (10%) και μεταξύ ανδρών (11%), στοιχείο που αναδεικνύει ότι η προστασία από τη βία και την παρενόχληση αφορά όλους τους εργαζομένους, ανεξάρτητα από φύλο.

Πού εντοπίζεται η μεγαλύτερη παραβατικότητα

Για πρώτη φορά η έκθεση του 2025 περιλαμβάνει και δείκτη παραβατικότητας, ο οποίος διαμορφώνεται συνολικά στο 9%.

Υπάρχουν, ωστόσο, σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά κλάδο. Οι υψηλότερες τιμές, που φτάνουν έως και το 23%, καταγράφονται μεταξύ άλλων σε δραστηριότητες που αφορούν:

• υπηρεσίες υγείας και διαχείριση ακινήτων,
• αισθητική και κομμωτική,
• νομικές και λογιστικές υπηρεσίες.

Αντίθετα, το λιανικό εμπόριο βρίσκεται στο 8%, το χονδρικό εμπόριο και τα καταλύματα στο 9%, ενώ η εστίαση στο 12%.

Ο συγκεκριμένος δείκτης υπολογίζεται με βάση τις διαπιστωθείσες παραβάσεις σε σχέση με το σύνολο των περιπτώσεων και συνδυάζει στοιχεία από εργατικές διαφορές, ελέγχους και το μητρώο εργοδοτών στους οποίους έχουν επιβληθεί διοικητικές κυρώσεις για παραβιάσεις της νομοθεσίας.

Στο επίκεντρο η πρόληψη

Η Επιθεώρηση Εργασίας δίνει ιδιαίτερο βάρος στην πρόληψη και την εκπαίδευση.

Μέσα στο 2025, το αυτοτελές τμήμα που είναι αρμόδιο για την παρακολούθηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία παρείχε συμβουλευτική υποστήριξη στις υπηρεσίες Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκαν δράσεις ενημέρωσης και επιμόρφωσης για εργοδότες, επιχειρήσεις και εργαζόμενους.

Στο πλαίσιο αυτό, περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις στους κλάδους του εμπορίου και του τουρισμού έλαβαν ενημερωτική επιστολή προληπτικού χαρακτήρα.

Η επικεφαλής του αυτοτελούς τμήματος, Γεωργία Βαζάκη, ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ενισχύουν τη γνώση του θεσμικού πλαισίου, βοηθούν στην έγκαιρη αναγνώριση των περιστατικών και ενισχύουν την πρόληψη στους χώρους εργασίας.

271 κανονισμοί εργασίας με πολιτικές κατά της βίας

Σημαντικό μέρος της προσπάθειας αφορά και τις ίδιες τις επιχειρήσεις.

Κατά το 2025 υποβλήθηκαν προς κύρωση 271 κανονισμοί εργασίας που περιλάμβαναν πολιτικές για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης.

Το 68% των υποβολών προήλθε από την Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, όπου συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων με περισσότερους από 20 εργαζόμενους.

Άλλο 19% προήλθε από τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Κρήτης και Αιγαίου, όπου η παρουσία μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων είναι ιδιαίτερα έντονη.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η πρόληψη αρχίζει σταδιακά να ενσωματώνεται στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων και όχι να αντιμετωπίζεται μόνο ως τυπική υποχρέωση.

Η έγκαιρη καταγγελία μπορεί να κάνει τη διαφορά

Ένα ακόμη συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι οι εργατικές διαφορές επιλύονται συχνότερα όταν η εργασιακή σχέση εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ.

Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αναφοράς ενός περιστατικού και της άμεσης ενεργοποίησης των μηχανισμών προστασίας.

Το μήνυμα της Επιθεώρησης Εργασίας είναι πλέον σαφές: η αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης δεν εξαντλείται στην τιμωρία μετά το περιστατικό. Η πρόληψη, η ενημέρωση και η έγκαιρη παρέμβαση αποτελούν πλέον βασικούς άξονες της πολιτικής για ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον.