Κρήτη: Αύξηση 90% στις καταγγελίες για κακοποίηση και ενδοοικογενειακή βία στο νομό Λασιθίου το 2025

Η γεωγραφία της κακοποίησης σε αριθμούς

Η πρώτη ανάγνωση των στατιστικών στοιχείων θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα μιας ραγδαίας επιδείνωσης της βιαιότητας στην κοινωνία της Κρήτης. Ωστόσο, η κα Βακεθιανάκη υπήρξε σαφής ως προς την ερμηνεία των αριθμών: Οι αυξητικές τάσεις στις καταγραφές δεν υποδηλώνουν απαραίτητα ότι η βία αυξήθηκε, αλλά ότι η ανοχή μειώθηκε.

Το «τείχος της σιωπής» ραγίζει, καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες βρίσκουν το θάρρος να μιλήσουν, εκμεταλλευόμενες το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο και τις δομές υποστήριξης.

Η γεωγραφία της κακοποίησης σε αριθμούς

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Χανιά: Σε εκλογές προχωρά το σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων

Τα στοιχεία που προκύπτουν από το «Παρατηρητήριο για τη Βία κατά των Γυναικών στην Κρήτη», το οποίο βασίζεται σε επίσημα δεδομένα της Ελληνικής Αστυνομίας, είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του προβλήματος στο νησί. Για το πρώτο εξάμηνο του 2025 (Ιανουάριος – Ιούνιος), η Κρήτη καταλαμβάνει τη θλιβερή τέταρτη θέση πανελλαδικά στα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, με 725 καταγεγραμμένα περιστατικά, ακολουθώντας την Αττική και τη Θεσσαλονίκη.

Εστιάζοντας στο κρίσιμο τρίμηνο Απριλίου – Ιουνίου, η εξέλιξη των καταγγελιών στην Κρήτη είναι ενδεικτική της τάσης «αποκάλυψης»:

Το 2022 καταγράφηκαν μόλις 92 καταγγελίες.

Το 2023 ο αριθμός διπλασιάστηκε στις 197.

Το 2024 εκτοξεύτηκε στις 459.

Το 2025 (για το ίδιο διάστημα) σημειώθηκε μια μικρή μείωση, φτάνοντας τις 396 καταγγελίες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιφερειακή κατανομή. Ενώ το Ηράκλειο και τα Χανιά διατηρούν σταθερά την «πρωτιά» στον όγκο των περιστατικών, οι Περιφερειακές Ενότητες Λασιθίου και Ρεθύμνου, που παραδοσιακά εμφάνιζαν χαμηλότερα νούμερα, καταγράφουν πλέον ραγδαία άνοδο στην αναφορά περιστατικών. Συγκεκριμένα, στο Λασίθι παρατηρήθηκε αύξηση της τάξεως του 90% σε σχέση με πέρυσι, ενώ στο Ρέθυμνο η αύξηση άγγιξε το 50%.

Η αθέατη πλευρά: Παιδική κακοποίηση και μορφές βίας

Μια από τις πιο ανησυχητικές πτυχές που ανέδειξε η κα Βακεθιανάκη αφορά την αύξηση των καταγγελιών για κακοποίηση ανηλίκων (0-18 ετών) την τετραετία 2022-2025, με τα κορίτσια να αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των θυμάτων.

Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι η έμφυλη βία δεν περιορίζεται μόνο στον ξυλοδαρμό. Περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα κακοποιητικών συμπεριφορών — λεκτική, ψυχολογική και οικονομική βία — οι οποίες συχνά δεν αναγνωρίζονται καν ως τέτοιες από τα ίδια τα θύματα. Ο φόβος, η οικονομική εξάρτηση, η έλλειψη υποστηρικτικού περιβάλλοντος και η φρούδα ελπίδα ότι ο θύτης θα αλλάξει, εγκλωβίζουν τις γυναίκες σε έναν φαύλο κύκλο κακοποίησης.

Κοινωνική Εγρήγορση και «Ασφαλή Σημεία»

Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συλλογικά αντανακλαστικά. Η κα Βακεθιανάκη κάλεσε τους πολίτες να είναι σε εγρήγορση για τα «καμπανάκια» (red flags): αδικαιολόγητες αλλαγές συμπεριφοράς, απομόνωση, «ατυχήματα» που δικαιολογούνται ως πτώσεις, έντονες φωνές και θόρυβοι από γειτονικά σπίτια, ή το συνεχές κλάμα παιδιών.

Σε μια καινοτόμα προσπάθεια, ο Σύνδεσμος έχει ενεργοποιήσει το δίκτυο των «Safe Places» (Ασφαλών Σημείων). Πρόκειται για επιχειρήσεις και φορείς (ήδη πάνω από 40 στο Ηράκλειο), όπως διαγνωστικά κέντρα, που φέρουν ειδικό σήμα. Εκεί, κάθε γυναίκα που κινδυνεύει μπορεί να αναζητήσει καταφύγιο και να λάβει τις πρώτες κατευθύνσεις από εκπαιδευμένο προσωπικό, το οποίο λειτουργεί ως γέφυρα με τους αρμόδιους φορείς.

Ο δρόμος προς το φως

Παρά τις δυσκολίες, το μήνυμα παραμένει αισιόδοξο. Ο Σύνδεσμος, με 25 χρόνια εμπειρίας, διαθέτει ξενώνα φιλοξενίας σε απόρρητη τοποθεσία, όπου γυναίκες και παιδιά μπορούν να διαμείνουν έως και τρεις μήνες. Στόχος δεν είναι η ιδρυματοποίηση, αλλά η ενδυνάμωση: η εύρεση εργασίας, η στέγαση και η νομική υποστήριξη σε συνεργασία με τον Δικηγορικό Σύλλογο.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η κα Βακεθιανάκη, η διαδρομή από την κακοποίηση προς την ελευθερία είναι μια δύσκολη ανηφόρα. Ωστόσο, στο τέλος αυτής της διαδρομής υπάρχει ένα «ξέφωτο», όπου η γυναίκα μπορεί να αφήσει πίσω το παρελθόν και να χτίσει τη ζωή της από την αρχή, με αξιοπρέπεια και ασφάλεια.

Πηγή: radiolasithi.gr